01. Νά ἐφαρμόζουμε τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ (12-18/10)

«Ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ ἡμᾶς συνήγαγε», μᾶς συγκέντρωσε πάλι σήμερα στόν Φιλικό Κύκλο μας γιά τίς συγκεντρώσεις τῆς νέας χειμερινῆς περιόδου 2026-2027. Πολύ χαιρόμαστε πού συναντιόμαστε, μετά ἀπό διακοπή ἀρκετῶν μηνῶν, ὅλα τά μέλη τοῦ Κύκλου μας, γιά νά συμμελετοῦμε κάθε ἑβδομάδα τόν λόγο τοῦ Θεοῦ καί νά ὠφελούμαστε ἀπ᾿ αὐτόν. Τό πρῶτο θέμα τοῦ Κύκλου μας, ὅπως καί τίς ἄλλες χρονιές, θά τό ἀφιερώσουμε στόν λόγο τοῦ Θεοῦ. Θά τό ἀντλήσουμε ἀπό τόν ἐπίλογο τῆς «ἐπί τοῦ ὄρους ὁμιλίας» τοῦ Κυρίου μας. Ἡ «ἐπί τοῦ ὄρους ὁμιλία» τοῦ Κυρίου ἐκφωνήθηκε σέ μιά βουνοπλαγιά τῆς Γαλιλαίας, γι᾿ αὐτό ὀνομάζεται «ἐπί τοῦ ὄρους ὁμιλία». Διασώζεται ὁλόκληρη στό κατά Ματθαῖον ἱερό Εὐαγγέλιο καί καλύπτει τό Ε΄, τό ΣΤ΄ καί τό Ζ΄ κεφάλαιο τοῦ Εὐαγγελίου. Μέσα σέ τρία κεφάλαια ὁ θεῖος Διδάσκαλος συνοψίζει ὅλο τόν ἠθικό Νόμο τοῦ Εὐαγγελίου. Ὅσοι τή μελετοῦν θαυμάζουν τήν τελειότητά της. Δέν χορταίνουν νά ἐντρυφοῦν καί νά ἐμβαθύνουν στά θεῖα νοήματά της. Ἐμεῖς σήμερα θά ἐμβαθύνουμε σέ τέσσερις μόνο στίχους τῆς ἐξαίρετης αὐτῆς ὁμιλίας, πού βρίσκονται στόν ἐπίλογο τῆς ὁμιλίας: Ματθ. ζ΄ 24-27.

1. Θά διαβάσουμε τό κείμενο καί τήν ἑρμηνεία τῶν δύο πρώτων στίχων τοῦ ἁγιογραφικοῦ Ἀναγνώσματος: Ματθ. ζ΄ 24-25: Κείμενο: 24 «Πᾶς οὖν ὅστις ἀκούει μου τούς λόγους τούτους καί ποιεῖ αὐτούς, ὁμοιώσω αὐτόν ἀνδρί φρονίμῳ, ὅστις ᾠκοδόμησε τήν οἰκίαν αὐτοῦ ἐπί τήν πέτραν· 25 καί κατέβη ἡ βροχή καί ἦλθον οἱ ποταμοί καί ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι καί προσέπεσον τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καί οὐκ ἔπεσε· τεθεμελίωτο γάρ ἐπί τήν πέτραν». Ἑρμηνεία: 24 Θά ἀναγνωρίσω ὡς δικούς μου μόνο ἐκείνους πού θά ἔχουν καλά καί ἐνάρετα ἔργα. Καθένας λοιπόν πού ἀκούει τούς λόγους μου αὐτούς καί τούς ἐφαρμόζει, θά τόν θεωρήσω ὅμοιο μ᾿ ἕνα συνετό ἄνθρωπο, πού ἔκτισε τό σπίτι του πάνω στήν πέτρα, στό στερεό δηλαδή καί ἀδιάσειστο θεμέλιο τῆς διδασκαλίας μου καί τοῦ παραδείγματός μου. 25 Καί κατέβηκε ἡ βροχή στή στέγη τοῦ σπιτιοῦ αὐτοῦ, καί ἦλθαν τά ποτάμια τῆς νεροποντῆς στά θεμέλιά του, καί φύσηξαν οἱ ἄνεμοι στούς τοίχους του, κι ἔπεσαν πάνω στό σπίτι αὐτό. Κι αὐτό δέν γκρεμίστηκε, διότι ἦταν θεμελιωμένο πάνω στήν πέτρα τῆς πίστεως καί τῆς ὑπακοῆς σέ Μένα.

2. Τί μᾶς λέει ὁ Κύριος στούς δύο αὐτούς στίχους; (Σκέψεις Μελῶν…) Ὁ Κύριος παρομοιάζει μέ ἄνθρωπο φρόνιμο, μυαλωμένο, ἐκεῖνον πού ἀκούει ἤ μελετᾶ τούς λόγους τοῦ Θεοῦ καί τούς ἐφαρμόζει στή ζωή του. Θεωρεῖ ἄνθρωπο συνετό αὐτόν πού κτίζει ἐπάνω στήν πέτρα, πού εἶναι ὁ Χριστός. «Ἡ δέ πέτρα ἦν ὁ Χριστός», γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος στήν Α΄ πρός Κορινθίους ἐπιστολή του (ι΄ 4). Στήν ἴδια ἐπιστολή γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος ὅτι «θεμέλιον ἄλλον οὐδείς δύναται θεῖναι παρά τόν κείμενον, ὅς ἐστιν Ἰησοῦς ὁ Χριστός» (γ΄ 11). Πέτρα ἀκόμη εἶναι ἡ πίστη καί ἡ ὑπακοή μας στό Νόμο τοῦ Θεοῦ καί στά προστάγματά Του. Ὁ ἱερός Χρυσόστομος γράφει ὅτι εἶναι «πέτρας ἰσχυρότερα τά (θεῖα) προστάγματα ὑψηλότερον πάντων ποιοῦντα τῶν ἀνθρωπίνων κυμάτων» (ΕΠΕ 10, 130). Βοηθοῦν τόν ἄνθρωπο νά στέκεται ψηλότερα ἀπό τά κύματα καί νά ἀντιμετωπίζει νικηφόρα ὅλες τίς δυσκολίες τῆς ζωῆς. Ὅποιος στηρίζεται στό στερεό καί ἀδιάσειστο θεμέλιο τῆς θείας διδασκαλίας καί τοῦ παραδείγματος τοῦ Κυρίου, παραμένει σταθερός καί ἀπαρασάλευτος. Ἐφόσον «ὁ στερεός θεμέλιος τοῦ Θεοῦ ἕστηκεν» (Β΄ Τιμ. β΄ 19), καί ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ πού στηρίζεται στόν θεμέλιο αὐτό λίθο, παραμένει ἀπαρασάλευτη. Κανείς δέν μπορεῖ νά τή νικήσει. Τίποτε πιό δυνατό ἀπό τήν Ἐκκλησία. Τίποτε πιό ἰσχυρό ἀπό τήν Ἐκκλησία! Ἀκόμη καί οἱ πύλες τοῦ Ἅδου νά πέσουν καταπάνω της, δέν θά μπορέσουν νά τήν καταβάλλουν. «Οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς»!

Ὁ φρόνιμος λοιπόν «ἀνήρ» (ἐννοεῖ τόν ἄνθρωπο γενικά) ὀρθῶς σκεπτόμενος, μέ σύνεση καί φρονιμάδα, δέν ἀντιμετωπίζει μέ ἐπιπολαιότητα τή ζωή, ἀλλά ἐκτιμᾶ ὅτι τό σπουδαιότερο ἀπό ὅλα εἶναι νά ζεῖ κατά Θεόν, νά ἐφαρμόζει τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, νά ὑπακούει στόν Νόμο τοῦ Θεοῦ καί στά προστάγματά του, νά εὐθυγραμμίζει τή ζωή του σύμφωνα μέ «τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, τό ἀγαθόν καί εὐάρεστον καί τέλειον» (Ρωμ. ιβ΄ 2)!

3. Ποιό κέρδος ἀποκομίζει ὁ φρόνιμος ἄνθρωπος πού ἐφαρμόζει τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ; (Σκέψεις Μελῶν…) α) Τό κέρδος πού ἀποκομίζει εἶναι ὅτι ἀντέχει στή δοκιμασία τῶν πειρασμῶν καί τῶν θλίψεων ἀπό τήν ὁποία ἐξέρχεται νικητής τροπαιοφόρος. Ὁ ἱερός Χρυσόστομος λέει ὅτι ἡ βροχή, οἱ ποταμοί, οἱ ἄνεμοι πού δοκιμάζουν τήν ἀντοχή τοῦ πνευματικοῦ οἰκοδομήματος μεταφορικά εἶναι οἱ συμφορές, οἱ δυσπραγίες, οἱ συκοφαντίες, οἱ ἐπιβουλές, τά πένθη, οἱ θάνατοι, καί «πάντα ὅσα ἄν εἴποι τις τά ἐν τῷ βίῳ κακά» (ΕΠΕ 10, 128). Ὁ Μέγας Βασίλειος λέει ὅτι τόν καλό καπετάνιο τόν δοκιμάζει ἡ θαλασσοταραχή, τόν καλό ἀθλητή τόν δοκιμάζει τό στάδιο, τόν καλό στρατηγό τόν δοκιμάζει ὁ πόλεμος, τόν μεγαλόψυχο τόν δοκιμάζει ἡ συμφορά, «τόν Χριστιανόν δέ πειρασμός δοκιμάζει» (PG 31, 317). Καί ὁ ποιητής Ἰωάννης Πολέμης λέει: «Μή φοβηθεῖς αὐτόν πού στήριξε στήν πίστη ἐπάνω τήν ἐλπίδα.

Τόν εἶδα στή ζωή νά μάχεται, μά πάντα ἀνίκητο τόν εἶδα». Νά ἀναφέρουμε ὡς λαμπρά παράδειγμα ἀθλητῶν τῆς πίστεως πού δοκιμάστηκαν, τόν πάγκαλο Ἰωσήφ, τόν πολύαθλο Ἰώβ, τόν ἅγιο Νεκτάριο Πενταπόλεως, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν ἀσάλευτοι στίς ὁρμητικές ἐπιθέσεις τῶν πειρασμῶν τῆς ζωῆς καί ἐξῆλθαν νικητές τροπαιοφόροι.

β) Ἐπίσης τό μεγάλο κέρδος πού ἀποκομίζει ὁ φρόνιμος ἄνθρωπος πού ἐφαρμόζει τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, εἶναι ὅτι πλησιάζει πιό κοντά στόν Θεό καί λαμβάνει περισσότερη Χάρι. Λέει ὁ ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης: «Ὅταν ὁ ἄνθρωπος κοιτάζει πῶς νά γίνει τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, τότε πλησιάζει στόν Θεό καί λαμβάνει τή θεία Χάρι» («Πάθη καί Ἀρετές», σελ. 153).

1. Ἔπειτα θά διαβάσουμε τό κείμενο καί τήν ἑρμηνεία τῶν ἄλλων δύο στίχων τοῦ ἁγιογραφικοῦ Ἀναγνώσματος: Ματθ. ζ΄ 26-27: Κείμενο: 26 καί πᾶς ὁ ἀκούων μου τούς λόγους τούτους καί μή ποιῶν αὐτούς ὁμοιωθήσεται ἀνδρί μωρῷ, ὅστις ᾠκοδόμησε τήν οἰκίαν αὐτοῦ ἐπί τήν ἄμμον· 27 καί κατέβη ἡ βροχή καί ἦλθον οἱ ποταμοί καί ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι καί προσέκοψαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καί ἔπεσε, καί ἦν ἡ πτῶσις αὐτή μεγάλη». Ἑρμηνεία: 26 Ἀντιθέτως, ὅποιος ἀκούει τούς λόγους μου αὐτούς καί δέν τούς ἐφαρμόζει, θά θεωρηθεῖ ὅμοιος μ᾿ ἕναν ἀνόητο ἄνθρωπο, πού ἔκτισε τό σπίτι του ὄχι πάνω σέ στερεό θεμέλιο, ἀλλά πάνω στήν ἄμμο. 27 Καί κατέβηκε ἡ βροχή, καί ἦλθαν τά ποτάμια πού σχηματίζονται ἀπ᾿ τή βροχή, καί φύσηξαν οἱ ἄνεμοι καί χτύπησαν τό σπίτι ἐκεῖνο, κι αὐτό ἔπεσε. Καί ἦταν ἡ πτώση του ὁλοκληρωτική καί πλήρης.

2. Τί μᾶς λέει ὁ Κύριος στούς δύο αὐτούς στίχους; (Σκέψεις Μελῶν…) Μᾶς λέει ὅτι ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀκούει τούς λόγους τοῦ Θεοῦ, ἀλλά δέν τούς ἐφαρμόζει, εἶναι ὅμοιος μέ ἀνόητο ἄνθρωπο, πού κτίζει τό σπίτι του πάνω στήν ἄμμο. Ὅλοι γνωρίζουμε ὅτι ἡ οἰκοδομή πού κτίζεται πάνω στήν ἄμμο, δέν εἶναι γερή οἰκοδομή. Διότι δέν ἀντέχει στά ἀκραῖα καιρικά φαινόμενα καί πέφτει καί ἡ πτώση της εἶναι ὁλοκληρωτική καί πλήρης. Μέ τήν ἄμμο παρομοιάζεται ἡ τυπική, ἡ ἐπιφανειακή, ἡ ρηχή θρησκευτικότητα. Ὁ Χριστιανός πού ἀρκεῖται στό ὅτι βαπτίσθηκε, στό ὅτι πηγαίνει κάπου – κάπου στήν ἐκκλησία, στό ὅτι προσεύχεται τυπικά, ἀλλά παράλληλα ζεῖ κοσμική ζωή, λατρεύει τόν μαμωνᾶ, σαγηνεύεται ἀπό τίς ἡδονές τοῦ κόσμου, δελεάζεται ἀπό τούς τίτλους σπουδῶν, ἀπό τίς τιμές καί τά ἀξιώματα, τήν ὥρα τῆς δοκιμασίας δέν θά ἀντέξει, θά ὀλιγοπιστήσει, θά γογγύσει, θά ἀγανακτήσει, θά βλασφημίσει, θά ἐγκαταλείψει τελείως τή χριστιανική ζωή καί θά γίνει ὅμοιος μὲ τὸν κόσμο. Ἀρνητικό παράδειγμα ὁ Δημᾶς, ὁ ὁποῖος ἦταν συνεργός τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ἀλλά ἀγάπησε τή ματαιότητα τοῦ κόσμου αὐτοῦ, ἐγκατέλειψε τόν ἀπόστολο Παῦλο καί πῆγε στή Θεσσαλονίκη: «Δημᾶς με ἐγκατέλιπεν ἀγαπήσας τόν νῦν αἰῶνα, καί ἐπορεύθη εἰς Θεσσαλονίκην» (Β΄ Τιμοθ. δ΄ 10). Ὁ Θεός νά μᾶς φυλάξει ἀπό τέτοια μεγάλη πτώση.

3. Τί χρειάζεται λοιπόν νά κάνουμε; (Σκέψεις Μελῶν…) Νά «σκά­ψουμε», νά «βαθύνουμε» καί νά θεμελιώσουμε τή ζωή μας «ἐπί τήν πέ­τραν», ὅπως τονίζει ὁ Κύριος (Λουκ. ς΄ 47-48). Ἄς ἀναρωτηθοῦμε: Θεμε­λίωσα τή ζωή μου στή χριστιανική πίστη; Στήριξα τή ζωή μου ἐπάνω στήν πέτρα, πού εἶναι ὁ Χριστός; Στήριξα τή ζωή μου ἐπάνω στήν ὑπακοή καί τήν ἐφαρμογή τῶν θείων λόγων Του; Μήπως κτίζω ἐπάνω στήν ἄμμο;  Μήπως περιορίζομαι σέ μιά ἐξωτερική θρησκευτικότητα, ἐνῶ στήν οὐσία ζῶ κοσμική ζωή; Μήπως στέκομαι στήν ἄκοπη καί ἀδάπανη ἐπιφάνεια; Μήπως εἶμαι μόνο στήν ταυτότητα Χριστιανός;

Τή φετινή ἀγωνιστική χρονιά καί σ᾿ ὅλη μας τή ζωή, μέχρι τήν τελευταία μας ἀναπνοή, νά εἴμαστε συνειδητοί Χριστιανοί! Νά εἴμαστε «οἱ ἀκούοντες τόν λόγον τοῦ Θεοῦ καί οἱ φυλάσσοντες αὐτόν»! Νά οἰκοδομοῦμε τόν οἶκο τῆς ψυχῆς μας ἐπάνω στήν πέτρα, πού εἶναι ὁ Χριστός. Νά οἰκοδομοῦμε ἐπάνω στόν βράχο τῆς πίστεως! Νά καλλιεργούμαστε πνευματικά, γιά νά ἐποικοδομούμαστε σωστά ἐπάνω στόν θεμέλιο λίθο τῆς Ἐκκλησίας, τόν Χριστό. Γιά νά μᾶς συναρμολογήσει ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ στή θεία Οἰκοδομή, ἡ ὁποία νά ὑψώνεται ὅλο καί πιό λαμπρή, ὅλο καί πιό μεγάλη! Καί ὁ ἅγιος Ναός τοῦ Θεοῦ νά αὐξάνει «τήν αὔξησιν τοῦ Θεοῦ»!

Τό ἑπόμενο θέμα μας θά εἶναι ἀπό τό ἄρθρο «Γιατί χάνω τήν εἰρήνη μου;», «Ο ΣΩΤΗΡ», τεῦχ. 2354/1.6.2026/σελ. 259-260.