25. Θεοπρεπής ἀντιμετώπιση τῆς ἀδικίας (18-24/5)

Νά δοξάσουμε τόν ἀναστάντα καί ἀναληφθέντα Κύριο, πού μᾶς ἀξίωσε κι ἐφέτος νά μαθητεύσουμε στόν αἰώνιο λόγο τοῦ Θεοῦ, νά ἐνισχυθοῦμε ἀπό τά θέματα τοῦ Φιλικοῦ Κύκλου μας καί νά ὠφεληθοῦμε πνευματικά. Στό σημερινό τελευταῖο θέμα τῆς χειμερινῆς Περιόδου 2025-2026 θά ἀναφερθοῦμε στό πιό δύσκολο μάθημα τῆς πνευματικῆς ζωῆς, πού εἶναι τό νά ὑπομένει κανείς μία ἀδικία. Γενικά οἱ πιό πολλοί ἄνθρωποι δυσκολεύονται νά ὑπομείνουν τήν ἀδικία. Ὅταν ἀδικοῦνται ἀπό τούς ἄλλους, «ἐπ᾿ οὐδενί» δέχονται νά εἶναι οἱ ἀδικημένοι. Προτιμοῦν νά βροῦν ὁπωσδήποτε τό δίκαιό τους. Θέλουν νά τούς ἀποδοθεῖ δικαιοσύνη. Θέλουν νά βάλουν τόν ἀντίδικο στή θέση του. Θεωροῦν ἥττημά τους τό νά ὑποχωρήσουν. Ὅμως οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας δέν ἀντιμετώπιζαν μέ τόν ἴδιο τρόπο τίς ἀδικίες πού γίνονταν σέ βάρος τους. Προτιμοῦσαν νά εἶναι οἱ ἀδικημένοι. Γι᾿ αὐτό πῆραν μεγάλο στεφάνι ἀπό τόν Θεό, ὅπως θά δοῦμε στό θέμα τοῦ Κύκλου πού θά κάνουμε σήμερα.

1. Θά διαβάσουμε τό Α΄ Μέρος τοῦ ἄρθρου «Γιατί δέν προτιμᾶτε νά εἶστε ἀδικημένοι;», «Ο ΣΩΤΗΡ», τεῦχ. 2350/1.4.2026/σελ. 165-166, ἕως ἐκεῖ πού λέει: «Ἄν ἀδικήσεις ἄλλον, τότε ἀδικήθηκες ἐσύ. Ἄν ἀδικηθεῖς ἀπό ἄλλον, τότε δέν ἔχεις ἀδικηθεῖ», σημειώνει ὁ ἱερός Χρυσόστομος (ΕΠΕ 25, 182), καί θά ποῦμε στά Μέλη: Λέει ὁ ὅσιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος ὅτι αὐτοί πού ζεῖ μέσα τους ὁ κόσμος, δέν μποροῦν νά ὑπομείνουν ἀδικία. «Οἷς ζῇ ὁ κόσμος, οὗτοι οὐ δύνανται ἀδικίαν ὑπομεῖναι» (Ἀσκητικά, Λόγος Ε΄). Τί ἔχουμε νά ποῦμε πάνω σ᾿ αὐτό; (Σκέψεις Μελῶν…) Οἱ κοσμικοί ἄνθρωποι δέν μποροῦν νά ὑπομείνουν τήν ἀδικία, διότι, ὅταν ἀδικηθοῦν, αἰσθάνονται ὅτι προσβλήθηκαν, ὅτι τραυματίσθηκε ἡ ὑπόληψή τους, ὅτι θίγηκε ἡ ἀξιοπρέπειά τους, ὅτι ταπεινώθηκαν. Γι᾿ αὐτό πικραίνονται βαθύτατα, γίνονται κακόκεφοι, λυποῦνται ὑπερβολικά καί αἰχμαλωτίζονται – κυριεύονται  ἀπό τή θλίψη: «ὑπό τῆς λύπης ἁλίσκονται»! Ἤ γκρινιάζουν, παραπονοῦνται, διαμαρτύροντα, κατακρίνουν, χτυποῦν τό χέρι τους στό τραπέζι καί ζητοῦν τήν ἀποκατάσταση τοῦ δικαίου ἐδῶ καί τώρα.

2. Οἱ ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ δικαιολογοῦνται νά ἐνεργοῦν μέ τόν ἴδιο τρόπο; (Σκέψεις Μελῶν…) Δέν δικαιολογοῦνται. Ὁ αἰώνιος λόγος τοῦ Θεοῦ μέ τή γραφίδα τοῦ ἀποστόλου Παύλου μᾶς ὑποδεικνύει νά λύνουμε τίς διαφο­ρές μας μέ πνευματική λύση. Νά προτιμοῦμε νά εἴμαστε ἀδικημένοι. Νά δεχό­μαστε νά ζημιωθοῦμε μᾶλλον παρά νά κινήσουμε δίκες, ὅπως θά δοῦμε στό ἁγιογραφικό Ἀνάγνωσμα.

Θά διαβάσουμε τό κείμενο καί τήν ἑρμηνεία τοῦ ἁγιογραφικοῦ Ἀνα­γνώσματος: Α΄ Κορ. ς΄ 7: «Διατί οὐχί μᾶλλον ἀδικεῖσθε; διατί οὐχί μᾶλλον ἀποστερεῖσθε;» (Α΄ Κορ. ς΄ 7). Γιατί δέν προτιμᾶτε νά εἶστε ἀδικημέ­νοι; Γιατί δέν προτιμᾶτε νά ζημιώνεστε μᾶλλον παρά νά κινεῖτε δίκες; Σχόλια: 1. Τό ἄριστο θά ἦταν νά μήν εἴχαμε καθόλου διαφορές μεταξύ μας. Τό ὅτι ἔχουμε διαφορές ὁ ἕνας μέ τόν ἄλλον ἀποτελεῖ ὁπωσδήποτε ἥττημα καί ἠθική ἔλλειψή μας. Τά συννεφάκια πού παρουσιάζονται στίς μεταξύ μας σχέσεις ἀποδεικνύουν ὅτι τήν πρώτη νίκη σέ πνευματικό ἐπίπεδο τή χάσαμε. Τουλάχιστον ἄς κάνουμε προσπάθεια νά μή χάσουμε τή δεύτερη νίκη. Νά βροῦμε ἕναν τρόπο νά λύσουμε τίς διαφορές μας, χωρίς νά πᾶμε στά δικαστήρια, μᾶς λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος. 2. Ἡ παραίνεση αὐτή τοῦ ἀποστόλου Παύλου στοιχεῖ στή θεία διδασκαλία τοῦ Κυρίου μας, ὁ Ὁποῖος διδάσκει στήν «ἐπί τοῦ Ὄρους ὁμιλία» Του: Μήν ἀνταποδώσεις τά ἴσα σ᾿ αὐτόν πού σέ ἀδίκησε. Ἀλλά σ᾿ αὐτόν πού θά σέ ραπίσει στό σιαγόνι σου ἀπό τό δεξιό μέρος, στρέψε καί τό ἄλλο μέρος. Καί σέ κεῖνον πού θέλει νά κάνει δίκη μαζί σου καί νά σοῦ πάρει τό πουκάμισο, ἄφησέ του καί τό πανωφόρι σου. Κι ἐκεῖνον πού θέλει νά σέ ἀγγαρεύσει γιά νά τόν συνοδεύσεις ἕνα μίλι, πήγαινε μαζί του δύο μίλια (Ματθ. ε΄ 39-41). Ἐμεῖς διαμαρτυρόμαστε, ὅταν μᾶς ἀδικοῦν. Ὁ Κύριός μας ἀδικήθηκε περισσότερο ἀπ᾿ ὅλους. Τόν ἄκουσε ποτέ κανείς νά διαμαρτύρεται; Τόν ἔδεσαν, τόν μαστίγωσαν, τόν ράπισαν, τόν ἔφτυσαν, τόν θανάτωσαν μέ τόν πιό ἐπαίσχυντο θάνατο, χωρίς νά διαμαρτυρηθεῖ ὁλότελα. Δέν ἐξέφρασσε κανένα παράπονο. Γράφει ὁ ἀπόστολος Πέτρος στήν Α΄ Καθολική ἐπιστολή του ὅτι ὁ Κύριος «λοιδορούμενος οὐκ ἀντελοιδόρει, πάσχων οὐκ ἠπείλει, παρεδίδου δέ τῷ κρίνοντι δικαίως» (Α΄ Πέτρ. β΄ 23). Καί ὅταν ἡ ἀχαριστία τῶν ἀνθρώπων Τόν ἀνέβασε ἐπάνω στόν Σταυρό, θερμή ἱκεσία ἀπηύθυνε στόν Οὐράνιο Πατέρα Του νά συγχωρήσει τούς σταυρωτές Του: «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γάρ οἴδασι τί ποιοῦσι» (Λουκ. κγ΄ 34). 3. Μερικοί ἔχουν τή γνώμη ὅτι, ὅταν ἀδικοῦνται καί δέν διεκδικοῦν τό δίκαιό τους, θεωροῦνται ἡττημένοι. Ὁ ἱερός Χρυσόστομος μᾶς βεβαιώνει ὅτι ἡ ὑποχώρησή μας σέ τέτοιες περιπτώσεις δέν λογίζεται ὡς ἥττα, ἀλλά ὡς νίκη. Δέν εἶναι ζημία, ἀλλά κέρδος. «Ἄν ἀδικήσῃς, ἠδικήθης. Ἐάν ἀδικηθῇς, τότε οὐκ ἠδικήθης». Ἄν ἀδικήσεις ἄλλον, τότε ἀδικήθηκες ἐσύ. Ἄν ἀδικηθεῖς ἀπό ἄλλον, τότε δέν ἔχεις ἀδικηθεῖ   (ΕΠΕ 25, 182). Μᾶς κάνει ἐντύπωση ὅτι ἀλλιῶς ζυγίζει ὁ Θεός τίς ἀδικίες πού γίνονται σέ βάρος μας καί ἀλλιῶς τίς ζυγίζουν οἱ ἄνθρωποι. Ὁ Θεός αὐτούς πού ἀδικοῦν δέν τούς εὐλογεῖ. Αὐτούς πού ὑπομένουν τήν ἀδικία τούς στεφανώνει.

1. Θά διαβάσουμε τό ὑπόλοιπο ἄρθρο καί θά ρωτήσουμε τά Μέλη: Γιατί ἔχουμε κέρδος, ὅταν ὑπομένουμε τίς ἀδικίες πού γίνονται σέ βάρος μας; (Σκέψεις Μελῶν…) Διότι ἡ θεοπρεπής ἀντιμετώπιση τῆς ἀδικίας ἔχει εὐλογία, Χάρι, μισθό μεγάλο ἀπό τόν Θεό. «Τοῦτο γάρ χάρις, εἰ διά συνείδησιν Θεοῦ ὑποφέρει τις λύπας, πάσχων ἀδίκως», γράφει ὁ ἀπόστολος Πέτρος στήν Α΄ Καθολική ἐπιστολή του (β΄ 19). Αὐτό ἑλκύει τή Χάρι τοῦ Θεοῦ, τό νά ὑπομένει κανείς θλίψεις καί νά πάσχει ἄδικα, ἔχοντας τή συνείδηση ὅτι τό θέλει αὐτό ὁ Θεός καί εὐαρεστεῖται σ᾿ αὐτό.

Γράφουν τά ἀσκητικά βιβλία ὅτι ρώτησε ἕνας ἀδελφός ἔμπειρο Γέροντα: Πές μου ἕνα λόγο γιά νά τόν τηρήσω καί νά ὠφεληθῶ ἀπ᾿ αὐτόν; «Ἠρώτησε τις ἀδελφός γέροντα λέγων· εἰπέ μοι πρᾶγμα ἵνα τηρήσω καί ζήσω δι᾿ αὐτοῦ;» Κι ὁ Γέροντας τοῦ ἀπάντησε: «Ἐάν δυνηθῇς ὑβρισθῆναι καί βαστάσαι, μέγα ἐστί τοῦτο ὑπέρ πάσας τάς ἀρετάς» (Ὅσιος Βαρσανούφιος). Ἐάν μπορέσεις νά ὑβρισθεῖς καί νά βαστάσεις τήν ἀδικία πού γίνεται σέ βάρος σου, αὐτό εἶναι ἀνώτερο ἀπ᾿ ὅλες τίς ἄλλες ἀρετές.

Ὁ ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης ἔλεγε: «Τή γλυκύτερη πνευματική χαρά τήν ἔνιωσα μέσα στήν ἀδικία. Γλυκύτερο πράγμα ἀπό τήν ἀδικία (ἀπό τό νά εἶναι κανείς ἀδικημένος) δέν ὑπάρχει» («Πνευματικός ἀγώνας», σελ. 74). «Οἱ ἀδικημένοι εἶναι τά πιό ἀγαπητά παιδιά τοῦ Θεοῦ. Ἔχουν στήν καρδιά τους τόν ἀδικημένο Χριστό. Τίποτε δέν μᾶς ἐξομοιώνει τόσο μέ τόν Θεό, ὅσο τό νά παρέχουμε τή συγγνώμη μας σέ ὅσους μᾶς ἀδικοῦν. Προτιμᾶτε νά εἶστε ἀδικημένοι, παρά νά ἀδικεῖτε τούς ἄλλους. Ἐκεῖνος πού ἀδικεῖται καί συγχωρεῖ μοιάζει μέ τόν Ἰησοῦ».

Τέτοια θεοπρεπής ἀντιμετώπιση τῆς ἀδικίας εἶναι μίμηση Χριστοῦ. Ἑλκύει σάν μαγνήτης τή Χάρι καί τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ καί δίνει τίς καλύτερες λύσεις στίς διαφορές πού παρουσιάζονται στίς σχέσεις μας μέ τούς ἄλλους ἀνθρώπους.

2. Εἶναι εὔκολο τό νά ὑπομένει κανείς μιά ἀδικία; (Σκέψεις Μελῶν…) Δέν εἶναι εὔκολο. Τό νά ὑπομένει κανείς μιά ἀδικία εἶναι «δυσκατόρθωτος» ἀρετή. Γι᾿ αὐτό λέγαμε στήν ἀρχή τοῦ θέματος ὅτι τό νά ὑπομένει κανείς τήν ἀδικία εἶναι τό πιό δύσκολο μάθημα τῆς πνευματικῆς ζωῆς. «Χρῄζει μεγάλου ἀγῶνος»  γιά νά ἐπιτευχθεῖ, λέει ὁ ὅσιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος. Εἶναι «δυσκατόρθωτος» ἀρετή, διότι καλούμαστε νά κάνουμε θυσία. Ἐπίσης εἶναι «δυσκατόρθωτος» ἀρετή, διότι ἀναλαμβάνουμε νά σηκώσουμε ἑκούσια τόν σταυρό τοῦ παραγκωνισμοῦ καί τῆς ἀπορρίψεως ἐκ μέρους τῶν συνανθρώπων μας. Ἔχει ὅμως πολύ μεγάλη Χάρι καί εὐλογία καί δόξα ἀπό τόν Θεό. Μᾶς ἀδικοῦν οἱ ἄνθρωποι καί μᾶς δικαιώνει ὁ Θεός. Ἡ δικαίωσή μας ἀπό τόν Θεό εἶναι ἡ καλύτερη ἀποκατάσταση τοῦ δικαίου καί ἡ μεγαλύτερη δόξα μας.

Δύο ὡραιότατα παραδείγματα, αὐτό τοῦ παγκάλου Ἰωσήφ, πού συγχώρησε τούς ἀδελφούς του, οἱ ὁποῖοι τόν πούλησαν στούς Ἰσμαηλίτες ἐμπόρους χωρίς νά φταίει σέ τίποτε καί ταλαιπωρήθηκε χρόνια πολλά στήν Αἴγυπτο· καί αὐτό τοῦ ἁγίου Νεκταρίου, πού συγχώρησε αὐτούς πού τόν ἔδιωξαν ἀπό τή μητροπολιτική περιφέρειά του στήν Ἀλεξάνδρεια τῆς Αἰγύπτου καί τόν συκοφάντησαν κατάφωρα, ἀποδεικνύουν περίτρανα πόσο πολύ δοξάζονται αὐτοί πού ὑπομένουν κάθε ἀδικία καί ἀφήνουν τόν Θεό νά τούς δικαιώσει. Ἀλλά τό ἀνυπέρβλητο παράδειγμα θεοπρεποῦς ἀντιμετώπισης τῆς ἀδικίας εἶναι αὐτό τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ στό ἑκούσιο Πάθος Του. «Ὑπέμεινε σταυρόν, αἰσχύνης καταφρονήσας» (Ἑβρ. ιβ΄ 2). Ἀλλά «ὁ Θεός αὐτόν ὑπερύψωσε καί ἐχαρίσατο αὐτῷ ὄνομα τό ὑπέρ πᾶν ὄνομα» (Φιλιπ. β΄ 9). Ὅσοι ὑπομένουν θεοπρεπῶς τίς ἀδικίες πού γίνονται σέ βάρος τους, ὑπερυψώνονται καί ὑπερδοξάζονται. Θαυμάζονται ἀπό ἀγγέλους καί ἀνθρώπους καί δοξάζονται στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων.

Θαυμάσαμε στό θέμα πού κάναμε σήμερα πόσο μεγάλη ἀρετή εἶναι τό νά ὑπομένει κανείς τήν ἀδικία! Καμιά ἄλλη ἀρετή δέν εἶναι τόσο μεγάλη ὅσο αὐτή. Ὁ ὅσιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος σέ μιά ἀποστροφή τοῦ λόγου του ἀναφωνεῖ: «Ὦ πῶς δυσκατόρθωτός ἐστιν ἡ τοιαύτη ἀρετή! Οὐδεμία γάρ ἄλλη τοιαύτη ἀρετή μεγάλη καί δυσκατόρθωτος» (Ἀσκητικά, Λόγος Ε΄).

* Ὁ ἀναστάς καί ἀναληφθείς Κύριος νά εὐλογεῖ ὅλους (καί ὅλες) σας κατά τή διάρκεια τῆς διακοπῆς τῆς ἑβδομαδιαίας συμμελέτης τοῦ θείου λόγου. Σύν Θεῷ, θά ξανασυγκεντρωθοῦμε γιά τίς νέες ἑβδομαδιαῖες συγκεντρώσεις τοῦ Κύκλου μας μετά τήν Κυριακή τοῦ Σπορέως (12-18 Ὀκτωβρίου 2026).

* Σᾶς ἀποστείλαμε καί τέσσερα ἐφεδρικά θέματα γιά τή θερινή Περίοδο ἀπό 25 Μαΐου ἕως 10 Ὀκτωβρίου 2026, γιά νά τά προγραμματίσετε σέ ὁποιεσδήποτε ἡμερομηνίες τῆς θερινῆς Περιόδου εὐκολύνεσθε νά τά κάνετε.

* Γιά τούς κόπους σας στή διακονία τοῦ θείου λόγου θερμότατα σᾶς εὐχαριστοῦμε ἐκ μέρους τῆς Ἀδελφότητος «Ὁ Σωτήρ». Ὁ Κύριος νά σᾶς τούς ἀνταποδώσει πλουσίως.