ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ 21
ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25
ΠΟΝΤΟΣ 32
Ο ΒΙΟΣ ΤΩΝ ΙΔΡΥΤΩΝ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΣΟΥΜΕΛΑ, ΒΑΡΝΑΒΑ ΚΑΙ ΣΩΦΡΟΝΙΟY, ΣΥΜΦΩΝΑ
ΜΕ ΤΟΝ ΑΚΑΚΙΟ ΣΑΒΒΑΪΤΗ 35
Οι ιδρυτές της Μονής Σουµελά, οι Αθηναίοι πατέρες Βαρνάβας και Σωφρόνιος 41
Η ιστορούµενη Εικόνα της Παναγίας της «Αθηνιώτισσας» από τον Ευαγγελιστή Λουκά 43
Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗ ΛΟΥΚΑ 46
Τα χαρακτηριστικά της εικόνας της Παναγίας Σουμελά όπως είναι σήμερα 50
Η πορεία της εικόνας της Παναγίας του Ευαγγελιστή Λουκά 53
Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ 56
Το ιερό αγίασμα της Μονής της Παναγίας Σουμελά 62
ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 64
Η ανοικοδόµηση του ναού του Αρχιστράτηγου Μιχαήλ 66
Ο σχηµατισµός της αδελφότητας 72
Ανέγερση ξενώνα φιλοξενίας προσκυνητών και το εξωκκλήσι των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης 72
Ανέγερση του παρεκκλησίου της Αγίας Βαρβάρας 73
Το ασκηταριό του Βαρνάβα 73
Περιοδείες των µοναχών για «ζητεία» και η διαθήκη του Βαρνάβα 74
Ο θάνατος του Βαρνάβα και του Σωφρόνιου 75
Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ 80
Επανίδρυση της Μονής από τον Όσιο Χριστοφόρο (1120-1140) 81
Το Ευαγγέλιο του Οσίου Χριστοφόρου 84
ΟΙ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΕΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ 87
Τα οστά του αυτοκράτορος Τραπεζούντος Αλεξίου Δ΄ του Μεγάλου Κομνηνού 92
ΟΙ ΣΟΥΛΤΑΝΟΙ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ 93
Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΜΑΝΟΥΗΛ Γ΄ ΜΕΓΑΛΟΚΟΜΝΗΝΟΥ 100
ΤΟ ΚΤΙΡΙΑΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ 103
Οι αγιογραφίες της Μονής 106
Κάτοψη του συγκροτήματος της Μονής Σουμελά 110
Η ΣΧΕΣΗ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΜΕ ΗΓΕΜΟΝΕΣ, ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΣ, ΕΠΙΣΚΟΠΟΥΣ (1461-1923) ΚΑΙ ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ 117
ΧΡΥΣΟΒΟΥΛΛΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 123
Ανέκδοτο έγγραφο της Μονής Σουµελά του 1881 126
ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΑΠΟ ΠΕΡΙΗΓΗΤΕΣ 128
Πώς είδε την κατάσταση στη Μονή Σουμελά το 1869 ένας αγνώστων στοιχείων προσκυνητής 128
Η Μονή της Παναγίας Σουμελά, όπως την περιγράφει το 1881 ο Henry Fanshawe Tozer, που την επισκέφτηκε το 1879, στο βιβλίο του ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΡΜΕΝΙΑ
ΚΑΙ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ 132
Πώς είδε τη Μονή ο Σταύρος Κανονίδης όταν την επισκέφθηκε το 1911 134
Το πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου στην Πόντο 146
Προσκύνημα στη Σουμελά στα εννιάμερα της Παναγίας 158
Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΑΝΤΑΙΟΙ 164
Η δεύτερη κατάληψη της Μονής Σουμελά από τους Σανταίους το 1909 172
ΔΙΗΓΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΦΟΥΝ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕ Η ΜΟΝΗ ΤΙΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ 182
Η ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ ΚΑΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΣΤΟΝ ΚΡΥΠΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ 186
ΟΙ ΜΟΝΑΧΟΙ ΚΑΙ Η ΜΟΝΗ ΣΟΥΜΕΛΑ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ ΤΙΣ ΗΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ 190
ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΚΕΙΜΗΛΙΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΟΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 196
Η Τουρκία διεκδικεί τα κειμήλια της Παναγίας Σουμελά 198
Που βρίσκονται άλλα ενθυμήματα της Μονής 204
Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΕΙΚΟΝΑΣ 217
Η ΙΔΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΟΝΗΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 229
Όπως τότε και τώρα... 230
ΤΑ ΕΒΔΟΜΗΝΤΑΠΕΝΤΑΧΡΟΝΑ ΤΗΣ ΑΝΙΣΤΟΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΜΟΝΗΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 1951-2026 233
ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΟΠΟΥ ΘΕΜΕΛΙΩΝΕΤΑΙ Ο ΝΕΟΣ ΘΡΟΝΟΣ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ 236
Η ΕΞΟΔΟΣ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 239
Η παραλαβή της ιερής εικόνας από το Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών 248
Η πορεία της ιερής εικόνας προς τον θρόνο της 250
Όταν η εικόνα της Παναγίας Σουμελά μεταφέρθηκε στη Βέροια 252
ΠΑΡΟΥΣΙΕΣ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 260
Το μνημόσυνο των κτητόρων και οι τιμητικές βραβεύσεις 276
Η ΘΕΜΕΛΙΩΣΗ ΚΑΙ Η ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΤΟΥ «ΜΕΛΙΣΣΑΝΙΔΕΙΟΥ ΜΕΛΑΘΡΟΥ» 286
Η των Ελλήνων εκ Πόντου Αέναος
Εθνική πνοή ωδέ διαχέεται 287
ΙΣΤΟΡΙΕΣ - ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ - ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 289
ΘΡΥΛΟΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΟΥΜΕΛΙΩΤΙΣΣΑΣ 292
Στον Πόντο 293
Από τα θαύματα της «Ιατρού» Παναγίας Σουμελά 295
ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΝΑ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ-ΧΡΕΟΣ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ 298
Η Θεοτόκος Παναγία Σουμελά για την οικογένεια Αγγέλου Πανίδη 301
Η Μεσίτρια Παναγία Σουμελά για την ίαση μιας μουσουλμάνας 303
Όπου η Αειπαρθένος Παναγία Σουμελά εμφανίζεται κατ'όναρ εις Πόντιον της Αμερικής. Θαύμα; 305
Ο παππούς Γιαγκούλης Βιόπουλος και η Σουμελά 308
Μια ακόμη εμφάνιση της Παντάνασσας Παναγίας Σουμελά 309
Η χάρις της Ενδόξου Παναγίας Σουμελά στην Μελβούρνη της Αυστραλίας 311
Η Προστάτιδα Παναγία Σουμελά μέσα στον νέο ναό της στο Βέρμιο 313
Πως η χάρη της Παναγίας Σουμελά επενεργεί κατ' όναρ στους πιστούς 319
Διη?γηση πρώτη 321
Διη?γηση δεύτερη (18 Απριλι?ου 2008) 324
«Παναΐα μ', ποδεδίζω εσέν και τον θάμα σ'!» 325
Η δύναμη της πίστης στην Παναγία και το «ΚΟΥΝΙΝ» 330
Η παρέμβαση της Παναγίας Σουμελά στην αποθεραπεία ενός νέου 334
Οι καλοκαιρινές διακοπές του Αντώνη Δάλλα και η διήγηση της σπιτονοικοκυράς του για την ίασή της από την Παναγία Σουμελά 337
Μια αναπάντεχη συνάντηση 338
Η ΠΡΩΤΗ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΞΕΡΙΖΩΜΟ «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ» ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 343
Η ΑΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 347
ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ 350
Η ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ ΕΠΑΝΑΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 88 ΧΡΟΝΙΑ 353
Η πρώτη λειτουργία μετά από 88 χρόνια στη Μονή της Παναγίας Σουμελά 358
Πως είδε ο τουρκικός τύπος την επόμενη μέρα της πρώτης λειτουργίας στη Μονή Σουμελά 366
ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 367
Δηλώσεις του πρωθυπουργού της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν για τη λειτουργία στη Μονή Σουμελά 368
Δήλωση του πρωθυπουργού της Ελλάδας Γιώργου Παπανδρέου 369
Δηλώσεις για την πρώτη Θεία Λειτουργία 370
Γιώργος Π. Τανιμανίδης, Πρόεδρος Σωματείου Παναγία Σουμελά 371
Η λειτουργία στη Μομή απάλυνε τον πόνο 88 χρόνων 373
Πάλλευκες οι ψυχές των προγόνων μας πεοσευχήθηκαν μαζί μας στον Πόντο 374
Σήμερα ανοίγουμε μια καινούργια σελίδα στην Ιστορία του Χριστιανικού κόσμου 375
Κραδασμός ψυχής 376
Δηλώσεις Ελλήνων της διασποράς 377
Η Λειτουργία στη Μονή αποτελεί δικαίωση αγώνων δεκαετιών 377
Περπάτησα από το µονοπάτι που ανεβαίνει στη Μονή, κάνοντας το τάµα που είχα υποσχεθεί στους γονείς µου 378
Ήµασταν µακριά αλλά και τόσο κοντά 380
Η Παναγία Σουµελά σύµβολο και ελπίδα του όπου γης ποντιακού Ελληνισµού 380
ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 2010-2015 382
Η ΕΠΑΝΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΤΗΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 15-8-2020 ΚΑΙ 15-8-2022 385
Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ ΣΤΙΣ 15-8-2023 388
Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ ΣΤΙΣ 23-8-2024 και 2025 391
Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ 393
Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ ΣΤΗ ΝΥΡΕΜΒΕΡΓΗ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗ θΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 395
ΕΠΙΛΟΓΟΣ 397
Μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμου 402
Μήνυμα του Μητροπολίτη Βέροιας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμονα 403
Μήνυμα του Μητροπολίτη Δράμας κ. Παύλου 405
ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΝΑΩΝ ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ
ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ 407

ΠΗΓΕΣ 411
1. Βιβλιογραφία 411
2. Φωρογραφίες - Γκραβούρες - Διαφάνειες σχεδιαγράμματα - Αρχεία μουσείων 416