ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Πρόλογος

Εισαγωγή

α΄. Εμφάνιση, σκοπός και αξία της μοναχικής ζωής

β΄. Οι αντιαιρετικοί αγώνες του μοναχισμού. Η πλέον άγνωστη πτυχή του

Μέρος πρώτο

(Από τον Αρειανισμό έως την αναστήλωση των εικόνων)

Ενεργός συμμετοχή των μοναχών στους αντιαιρετικούς αγώνες και τις τοπικές και οικουμενικές συνόδους

Κεφάλαιο α΄.

Οι αγώνες των μοναχών κατά την περίοδο του Αρειανισμού

α΄. Εμφάνιση των αιρέσεων

β΄. Η αίρεση του Αρείου, η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος και η πρώτη περίοδος των διωγμών εναντίον των Ορθοδόξων

§1. Μέγας Αντώνιος

§2. Όσιος Παχώμιος, όσιος Θεόδωρος ο Ηγιασμένος

§3. Όσιος Ιλαρίων

γ΄. Η δεύτερη περίοδος των διωγμών των Ορθοδόξων από τον αυτοκράτορα Ουάληντα και η νίκη της Ορθοδοξίας

§1. Όσιος Αφραάτης

§2. Όσιος Ιουλιανός

§3. Σκητιώτες Πατέρες

§4. Μωσής μοναχός

§5. Όσιος Ισαάκιος

δ΄. Λοιποί πατέρες της ίδιας εποχής

§1. Όσιος Εφραίμ ο Σύρος

§2. Όσιος Σεραπίων

§3. Όσιος Μαρκιανός

Κεφάλαιο β΄.

Οι αγώνες των μοναχών κατά την περίοδο του Νεστοριανισμού

α΄. Η διδασκαλία του Νεστορίου και οι άμεσες αντιδράσεις

§1. Αρχιμανδρίτης Βασίλειος

§2. Όσιος Υπάτιος

β΄. Η Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος και τα μετέπειτα γεγονότα

§1. Όσιος Δαλμάτιος

§2. Όσιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης

Κεφάλαιο γ΄.

Οι αγώνες των μοναχών κατά την περίοδο του Μονοφυσιτισμού

α΄. Οι αιρεσιάρχαι Ευτυχής και Διόσκορος, οι κατ’ αυτών Σύνοδοι και η μοναχική εκπροσώπησις σ’ αυτές

§1. Όσιος Αυξέντιος

β΄. Τα μετά την Σύνοδο της Χαλκηδόνος γεγονότα και η υποστήριξή της από τους μοναχούς

§1. Όσιος Ευθύμιος ο Μέγας

§2. Όσιος Γελάσιος

§3. Όσιος Συμεών ο Στυλίτης

§4. Όσιος Δανιήλ ο Στυλίτης

γ΄. Το «Ενωτικόν» του Ζήνωνος, τα μετέπειτα γεγονότα και οι αγώνες των μοναχών

§1. Όσιος Σάββας ο Ηγιασμένος

§2. Όσιος Θεοδόσιος ο Κοινοβιάρχης

§3. Όσιος Ιωάννης ο Ησυχαστής

δ΄. Οι κατά των ηγετών του Μονοφυσιτισμού Σύνοδοι και η απόρροια μοναχικών αγώνων

§1. Οι Σύνοδοι και οι επιστολές των μοναχών Κωνσταντινουπόλεως, Αντιοχείας και Απαμείας

§2. Οι Σύνοδοι και η δυναμική συμμετοχή των μοναχών

ε΄. Λοιποί Πατέρες ακμάσαντες κατά τον έκτο και κατά τις αρχές του εβδόμου αιώνος

§1. Ιερομάρτυς Αναστάσιος

§2. Ιωάννης ο Μόσχος

§3. Όσιοι Αντίοχος ο Πανδέκτης και Θεόδωρος πρεσβύτερος της Ραϊθούς

Κεφάλαιο δ΄.

Οι αγώνες των μοναχών κατά την περίοδο του Μονοθελητισμού

α΄. Η ενωτική πολιτική και οι αγώνες του αγίου Σωφρονίου

β΄. Οι αγώνες του αγίου Μαξίμου για τη συνοδική καταδίκη του Μονοθελητισμού

γ΄. Η εντυπωσιακή ομολογία του αγίου Μαξίμου μετά τη Σύνοδο του Λατερανού

δ΄. Η ΣΤ΄ Οικουμενική Σύνοδος

Κεφάλαιο ε΄.

Οι αγώνες των μοναχών κατά την περίοδο της Εικονομαχίας

α΄. Η εικονομαχική πολιτική του Λέοντος του Ισαύρου

§1. Όσιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός

β΄. Οι διωγμοί εναντίον των Ορθοδόξων από τον βασιλέα Κωνσταντίνο τον Κοπρώνυμο και η Σύνοδος της Ιερείας

§1. Οσιομάρτυς Ανδρέας ο εν Κρίσει

§2. Οσιομάρτυς Στέφανος ο νέος

§3. Όσιος Θεοστήρικτος ο Ομολογητής

§4. Οσία Ανθούσα

γ΄. Η Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδος και η μεγαλειώδης συμμετοχή των μοναχών

δ΄. Δεύτερο στάδιο της Εικονομαχίας και οι αγώνες του οσίου Θεοδώρου του Στουδίτου

ε΄. Λοιποί Πατέρες της αυτής περιόδου και η αναστήλωση της Ορθοδοξίας

§1. Όσιος Θεοφάνης της Σιγγριανής

§2. Όσιοι Θεόδωρος και Θεοφάνης οι Γραπτοί

Μέρος δεύτερο

(Από το σχίσμα Ανατολής-Δύσεως έως τον εικοστό αιώνα)

Οι μοναχοί ως προασπισταί της Ορθοδοξίας και πολέμιοι των Λατίνων, διαμαρτυρομένων και άλλων αιρετικών

Κεφάλαιο α΄.

Οι αγώνες των μοναχών κατά τους πρώτους αιώνες μετά το σχίσμα Ανατολής-Δύσεως

α΄. Η αίρεση του Παπισμού

β΄. Λόγιοι μοναχοί ως συγγραφείς και εκπρόσωποι στους διαλόγους με τους Λατίνους

§1. Νικήτας ο Στηθάτος

§2. Ευθύμιος ο Ζυγαδηνός

§3. Όσιος Νεόφυτος ο Έγκλειστος

§4. Νικηφόρος Βλεμμύδης

γ΄. Δεινοπαθήματα Ορθοδόξων μοναχών από Λατίνους Σταυροφόρους και Καταλάνους

§1. Μαρτύρια Κυπρίων μοναχών

§2. Μαρτύρια Αγιορειτών μοναχών

Κεφάλαιο β΄.

Οι αγώνες των μοναχών εναντίον της ενώσεως με τους Λατίνους

α΄. Οι ενωτικές προσπάθειες του Μιχαήλ Παλαιολόγου και οι πρώτες αντιδράσεις

§1. Ιερομόναχος Ιώβ Ιασίτης

§2. Αγιορείται Πατέρες

β΄. Η ένωσις με τους Λατίνους και οι διωγμοί κατά των Ανθενωτικών

§1. Όσιος Μελέτιος ο Γαλησιώτης

§2. Αγιορείται Πατέρες

§3. Όσιος Νικηφόρος

§4. Άγιος Αθανάσιος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

§5. Λοιποί Ομολογηταί της ιδίας εποχής

Κεφάλαιο γ΄.

Οι αγώνες των μοναχών εναντίον των αιρέσεων κατά τον ιδ΄ και τις αρχές του ιε΄ αιώνος

α΄. Οι αγώνες του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά κατά της αιρέσεως του Βαρλαάμ

β΄. Λοιποί Πατέρες ακμάσαντες κατά τον ιδ΄ και τις αρχές του ιε΄ αιώνος

§1. Όσιος Ισίδωρος Βουχεράς

§2. Ιωσήφ ο Καλόθετος

§3. Όσιος Μάξιμος ο Καυσοκαλυβίτης

§4. Νικηφόρος Κάλλιστος

§5. Ματθαίος Βλαστάρης

§6. Κάλλιστος Αγγελικούδης

§7. Άγιοι Κάλλιστος και Ιγνάτιος οι Ξανθόπουλοι

§8. Νείλος Δαμυλάς

§9. Βασίλειος Στουδίτης

§10. Όσιος Μακάριος Μακρής

§11. Ιωσήφ ο Βρυέννιος

Κεφάλαιο δ΄.

Οι αγώνες των μοναχών εναντίον της ενώσεως στη Σύνοδο της Φλωρεντίας με τους Λατίνους

α΄. Η ψευδένωσις της Φλωρεντίας και οι άμεσες αντιδράσεις

β΄. Οι αγώνες του ιερού Γενναδίου του Σχολαρίου κατά της εφαρμογής της ενώσεως της Φλωρεντίας

Κεφάλαιο ε΄.

Οι αγώνες των μοναχών εναντίον των αιρέσεων από την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως έως τον κ΄ αιώνα

§1. Όσιος Μάξιμος ο Γραικός

§2. Παχώμιος Ρουσάνος

§3. Μελέτιος Πηγάς

§4. Μελέτιος Συρίγος

§5. Όσιος Ευγένιος ο Αιτωλός

§6. Όσιος Μακάριος ο Πάτμιος

§7. Χρύσανθος ο Αιτωλός

§8. Ιερομάρτυς Κοσμάς ο Αιτωλός

§9. Όσιος Αθανάσιος ο Πάριος

§10. Όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης

§11. Παχώμιος ο Χίος

Μέρος τρίτο

Κεφάλαιο α΄.

Αποκλίσεις των μοναχών από την ακρίβεια της πίστεως

α΄. Μοναχοί αιρετικοί

β΄. Μοναχοί με υποτονική Ορθόδοξη εκκλησιαστική συνείδηση

γ΄. Μοναχοί με υπέρμετρο και αδιάκριτο Ορθόδοξο ζήλο και ευαισθησία

Κεφάλαιο β΄.

Ορθόδοξη Εκκλησιολογία

α΄. Αξία της ορθής πίστεως και η σχέση της με τη Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία

β΄. Εμφάνιση των αιρέσεων και η καταδίκη τους από την Εκκλησία

γ΄. Απαγόρευση εκκλησιαστικής κοινωνίας, συμπροσευχών και σχέσεων με τους αιρετικούς

δ΄. Προσπάθεια επαναφοράς και επανενώσεως των αιρετικών με την Καθολική Εκκλησία

ε΄. Διακοπή της εκκλησιαστικής κοινωνίας

Βιβλιογραφία

Συντομογραφίες