07. «Κατά τό μεσονύκτιον Παῦλος καί Σίλας ὕμνουν τόν Θεόν»

Μεταφορτώσεις

Θέμα για τους κυκλάρχες

 

Στό προηγούμενο θέμα μας εἴδαμε πῶς βαπτίσθηκε ἡ πρώτη Εὐρωπαία Χριστιανή, ἡ ἁγία Λυδία ἡ Φιλιππησία, ἡ ὁποία ἔγινε ἡ ἀπαρχή τῆς Ἐκκλησίας τῶν Φιλίππων καί γενικότερα τῆς Μακεδονίας μας. Στούς Φιλίππους ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἔμεινε ἀρκετό καιρό μαζί μέ τούς συνεργάτες του καί ὀργάνωσε τήν τοπική Ἐκκλησία καί ὅπως σημειώνει ὁ ἀείμνηστος Καθηγητής Π. Ν. Τρεμπέλας, «ἴσως αὐτός ἐγκατέστησε καί τούς ἐπισκόπους καί διακόνους» της, τούς κληρικούς τῆς Ἐκκλησίας αὐτῆς. Μετά ὅμως ἀπό τήν πρώτη ἐπιτυχία ἀνέμενε τόν Ἀπόστολο μία ὀδυνηρή δοκιμασία. Γι᾿ αὐτήν ἀκριβῶς θά συζητήσουμε στή σημερινή συμμελέτη μας.

Μελέτη περικοπῆς: Πράξ. ιστ΄16-25.

1. Τί μᾶς λένε οἱ τρεῖς πρῶτοι στίχοι τῆς περικοπῆς; (στ. 16-18). Ὅτι ἕνα δαιμόνιο ἐπιχείρησε νά ἐπέμβη στό ἔργο τοῦ Ἀποστόλου. Πῶς; Μία δαιμονισμένη νεαρή δούλη, πού εἶχε μαντικό δαιμόνιο καί μέ τίς μαντεῖες της πλούτιζαν οἱ κύριοί της, ὅταν ἔβλεπε τόν ἀπόστολο Παῦλο καί τούς συνεργάτες του πού πήγαιναν στόν τόπο τῆς προσευχῆς, τούς ἀκολουθοῦσε καί φώναζε: Αὐτοί οἱ ἄνθρωποι εἶναι δοῦλοι τοῦ ὕψιστου Θεοῦ καί σᾶς ὑποδεικνύουν τόν δρόμο τῆς σωτηρίας. Αὐτό τό ἔκανε γιά πολλές ἡμέρες. Ἀγανάκτησε ὅμως ὁ θεῖος Ἀπόστολος καί στράφηκε κάποτε πρός αὐτήν καί εἶπε πρός τό δαιμόνιο: «Σέ διατάζω ἐν ὀνόματι τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ νά φύγεις ἀπό αὐτήν», καί ἀμέσως τό δαιμόνιο ἐξαφανίστηκε.

Γιατί ὅμως ἐνήργησε μέ αὐτό τόν τρόπο ὁ Ἀπόστολος; Ἀλήθεια δέν ἔλεγε ἡ δαιμονισμένη; Ἀσφαλῶς ἀλήθεια ἔλεγε, ἀλλά ἡ ἴδια δέν καταλάβαινε τί ἔλεγε. Ἦταν ἀξιοθρήνητο ὄργανο τοῦ πονηροῦ πνεύματος, τό ὁποῖο ἔλεγε τήν ἀλήθεια γιά νά ἐξαπατήσει τούς ἀνθρώπους· νά τούς κάνει νά πιστεύουν ὅτι καί ἡ γυναίκα αὐτή βοηθεῖ στή σωτηρία τους καί ἄρα πρέπει νά τήν ἐμπιστεύονται σέ ὅλα. Ὁπότε θά μποροῦσε κατόπιν νά ἀλλάξει τήν ἐντύπωση εἰς βάρος τῶν Ἀποστόλων μέ πονηρία. Ὁ Ἀπόστολος δέν ἤθελε διαφήμιση ἀπό δαίμονα. Ὁ ἱερός Χρυσόστομος σημειώνει ὅτι ὁ δαίμονας «κακούργως ἐποίει, καί οὗτος (ὁ Ἀπόστολος) συνετῶς» (ΕΠΕ 16Α, 336). «Ὁ σατανᾶς ἐν προκειμένῳ εἰς ἄγγελον φωτός μεταμορφωθείς ὑπό τό πρόσχημα ἀγαθῆς καί ἀληθοῦς μαρτυρίας ἐκάλυπτε σκοπούς ἐχθρικούς κατά τοῦ κηρύγματος τοῦ Εὐαγγελίου… Ἐστενοχώρει τόν Παῦλον νά ἀκούει ἀλήθειαν θείαν βεβηλουμένην ὑπό στόματος κινουμένου ἐξ ἐπηρείας πνεύματος πονηροῦ πρός κακούς σκοπούς ἀποβλέποντος» (Π. Ν. Τρεμπέλας).

Καί ὁ Κύριος δέν δεχόταν τή μαρτυρία τῶν δαιμόνων γι᾿ Αὐτόν (βλ. Μάρκ. α΄ 23-25, γ΄ 11-12, Λουκ. δ΄ 41).

Καί σήμερα ὀρισμένοι μάντεις καί μάγοι, γιά νά ἐξαπατήσουν τούς ἀφελεῖς, παριστάνουν τούς εὐσεβεῖς ἔχοντας γεμάτα μέ εἰκόνες τά σπίτια τους, ὅμως δέν παύουν νά εἶναι ὄργανα τοῦ ἀρχιαπατεώνα σατανᾶ.

Νά θαυμάσουμε ὅμως καί τή δύναμη τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. Πῶς φαίνεται ἐδῶ ἡ δύναμή Του; Μέ μιά διαταγή ἐν ὀνόματί Του τοῦ Ἀποστόλου ἐξαφανίσθηκε ἀπό τή μαντευόμενη δούλη τό δαιμόνιο. Ὑπάρχει καί ἐκδηλώνεται καί σήμερα αὐτή ἡ δύναμη τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ ἔναντι τῶν δαιμόνων; Μάλιστα. Ἀναρίθμητα εἶναι τά θαύματα τῆς θεραπείας δαιμονιζομένων καί σήμερα. Στόν Ἅγιο Γεράσιμο Κεφαλληνίας, στόν Ὅσιο Δαβίδ στήν Εὔβοια, στόν Ὅσιο Ἀρσένιο τόν Καππαδόκη στή Σουρωτή Θεσ/νίκης κλπ. γίνονται πολλά παρόμοια θαύματα. Μέ τή Χάρι καί δύναμη καί ἐπίκληση τοῦ Ἐσταυρωμένου οἱ ἱερεῖς μας ἐξορκίζουν καί ἐκδιώκουν καί σήμερα τά δαιμόνια. Ἐμπρός στή Χάρι καί δύναμη τοῦ Ἐσταυρωμένου εἶναι ἕνα τίποτε τά δαιμόνια (βλ. καί Λουκ. η΄ 26-33).

2. Πῶς ἀντέδρασαν οἱ κύριοι τῆς δούλης ἐκείνης, ὅταν εἶδαν ὅτι σταμάτησε πλέον νά μαντεύει καί ἔχασαν τά κέρδη τους;

Συνέλαβαν τόν ἀπόστολο Παῦλο καί τόν Σίλα (ὁ Λουκᾶς καί ὁ Τιμόθεος μᾶλλον ἦταν ἀπόντες κατά τή στιγμή ἐκείνη) καί τούς ὁδήγησαν στούς στρατηγούς (τούς διοικητές) τῆς πόλεως. Ἡ εἰς βάρος τους κατηγορία ἦταν ὅτι μέ τά ἰουδαϊκά κηρύγματά τους κήρυτταν ἰδέες πού δέν γίνονταν δεκτές ἀπό τούς Ρωμαίους. Θεώρησαν τούς Ἀποστόλους ὡς Ἰουδαίους κήρυκες, δέν ἐνδιαφέρθηκαν γιά τήν ἀλήθεια, κι ἄς φώναζε κάθε μέρα ἡ μαντευομένη τους πίσω ἀπό τόν Ἀπόστολο. Ἐνῶ δέ τό οἰκονομικό συμφέρον τους ἦταν τό κίνητρο καί ἐλατήριο τῆς ἐνέργειάς τους ἐναντίον τῶν Ἀποστόλων, παρουσιάζονταν ὅτι ἐνδιαφέρονταν δῆθεν γιά τά ρωμαϊκά ἤθη τῆς πόλεως, πού δέν ἔπρεπε νά βλαβοῦν ἀπό ἑβραϊκές ἐπιδράσεις! Καί ἐνῶ οἱ Ρωμαῖοι ἔδειχναν γενικά ἀνοχή στίς θρησκεῖες τῶν ὑπηκόων τους, αὐτοί, ἐπειδή ἔχασαν τήν πηγή τοῦ κέρδους τους, προσπαθοῦσαν νά παρουσιάσουν τούς Ἀποστόλους ὡς ταραξίες! Τί κάνει, ἀλήθεια, τό συμφέρον! Τό εἴδαμε καί μέσα στήν Ἱστορία, τό βλέπουμε καί σήμερα. Γιά τό οἰκονομικό συμφέρον τους μήπως δέν συκοφάντησαν οἱ Ἑβραῖοι στόν Ἀλῆ Πασᾶ τόν ἅγιο Κοσμᾶ τόν Αἰτωλό, πού πέτυχε νά ἀλλάξει τό παζάρι ἀπό τήν ἡμέρα τῆς Κυριακῆς καί νά τό μεταφέρει στό Σάββατο, καί πέτυχαν τήν ἐξόντωσή του; Καί μέχρι σήμερα ἐπίσης οἱ Σιωνιστές μέ τά συμφέροντά τους δέν κρύβονται πίσω ἀπό τούς κάθε εἴδους διωγμούς ἐναντίον τῆς Ἐκκλησίας μας;

3. Καί τί ἔκαναν οἱ στρατηγοί τῶν Φιλίππων; Πῶς θέλησαν νά κατευνάσουν τόν ὄχλο, πού εἶχε ὑποκινηθεῖ ἀπό τούς κυρίους τῆς μαντευομένης ἀλλά καί ἀπό τό γενικό μίσος ἐναντίον τῶν Ἐβραίων, πού τό εἶχαν ἔντεχνα ὑποδαυλίσει ἐκεῖνοι;

Χωρίς νά ἀνακρίνουν τούς Ἀποστόλους, ξέσχισαν ἀπότομα τά ἐνδύματά τους καί διέταξαν, ὅπως ἦταν γυμνοί, νά τούς ραβδίζουν μπροστά σέ ὅλους ὅσοι εἶχαν συγκεντρωθεῖ.

Τί βλέπουμε ἐδῶ;

Πρῶτον, τό ἀντιϊουδαϊκό μένος τῶν Φιλιππησίων, πού ἦσαν Ρωμαῖοι, ἀλλά καί τήν ἀπουσία καί τῆς ἐλάχιστης ψυχραιμίας ἀπό τούς στρατηγούς. Ἔγιναν ἕνα μέ τόν ὄχλο. Ἐνῶ ἔπρεπε νά τούς ἀνακρίνουν πρῶτα καί κατόπιν νά προβοῦν στίς ἀτιμωτικές αὐτές ἐνέργειες τοῦ δημόσιου ραβδισμοῦ.

Τί ἄλλο ὅμως μποροῦμε νά θαυμάσουμε βλέποντας καί τόν στίχο 37; Θαυμάζουμε τήν ἀνδρεία καί ὑπομονή τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Μποροῦσε νά πεῖ: «ἐγώ εἶμαι Ρωμαῖος πολίτης», καί θά γλύτωνε ἀπό αὐτή τήν ἀτίμωση, διότι ἀπαγορευόταν νά ραβδίζεται δημόσια Ρωμαῖος πολίτης. Δέν τό ἔκανε ὅμως, γιά νά μή φανεῖ ὅτι δέν ἦταν ἕτοιμος νά πάθει ὁτιδήποτε γιά τήν ἀλήθεια πού κήρυττε. Ἀσφαλῶς θά παρακολουθοῦσαν τό μαρτύριό του ὑπέρ τοῦ Εὐαγγελίου καί ἀρκετοί πιστοί Χριστιανοί τῶν Φιλίππων. «Οἱ Ἀπόστολοι τό ἐθεώρουν καύχημα αὐτῶν καί εὐτυχίαν νά πάσχουν διά τό Εὐαγγέλιον» (Π. Ν. Τρεμπέλας). Τό εἶπε ὅμως κατόπιν ὅτι ἦταν Ρωμαῖος πολίτης, γιά νά διδάξει τούς στρατηγούς, νά τούς συνετίσει καί νά τούς δώσει νά ἐννοήσουν ὅτι δέν εἶναι ἴδιοι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι καί ὅτι οἱ κήρυκες τοῦ Εὐαγγελίου ἀξίζουν καλύτερης μεταχείρισης.

4. Οἱ στρατηγοί παρασυρμένοι ἀπό τή μανία τοῦ ὄχλου φυλάκισαν τούς Ἀποστόλους καί ἔδωσαν διαταγή στόν δεσμοφύλακα νά τούς φρουρεῖ μέ ἀσφάλεια, σάν νά ἦταν ἐπικίνδυνοι κακοποιοί καί ἱκανοί νά δραπετεύσουν. Καί ὁ δεσμοφύλακας, ἀφοῦ πῆρε τέτοια ἐντολή, τούς ἔκλεισε στό βαθύτερο τμῆμα τῆς φυλακῆς καί ἔδεσε τά πόδια τους περνώντας τα μέσα σ’ ἕνα ξύλο, ὥστε νά εἶναι ἀκίνητοι.

Καί τί ἔκαναν σ’ αὐτή τήν κατάσταση, ἔπειτα ἀπό τόν δημόσιο ἐξευτελισμό καί ραβδισμό, οἱ ἅγιοι ἀπόστολοι Παῦλος καί Σίλας μέσα στά βάθη τῆς φυλακῆς; Τί λέει ὁ τελευταῖος στίχος τῆς περικοπῆς μας; (στ. 25). «Κατά δέ τό μεσονύκτιον Παῦλος καί Σίλας προσευχόμενοι ὕμνουν τόν Θεόν· ἐπηκροῶντο δέ αὐτῶν οἱ δέσμιοι».

Ποῦ βρῆκαν, ἀλήθεια, τή δύναμη, μετά ἀπό τόση ταλαιπωρία, νά ὑμνολογοῦν τόν Θεό τά μεσάνυχτα; «ἐμαστίχθησαν πολλάς πληγάς λαβόντες, ὑβρίσθησαν… εἰς ξύλον ἦσαν ἐμβεβλημένοι», λέει ὁ ἱερός Χρυσόστομος, καί ὅμως «ἐπαννύχιζον», ἔκαναν παννυχίδα, ἀγρυπνία προσευχῆς· «οὐχ ἡ τοῦ ὕπνου τυραννίς αὐτούς εἷλεν (δέν τούς κυρίευσε ἡ καταναγκαστική πίεση τοῦ ὕπνου), οὐχ ἡ ἀλγηδών (ὁ πόνος ὁ σωματικός) ἔκαμψεν…» (ΕΠΕ 16Α, 356).

Τί μᾶς διδάσκει τό παράδειγμά τους; Γίνεται ἔλεγχος γιά πολλούς ἀπό ἐμᾶς, πού εἴμαστε δυσκίνητοι ἀκόμη καί στήν ἡμερήσια προσευχή καί κουραζόμαστε εὔκολα. Τόν τελευταῖο καιρό γίνονται συχνά Ἀγρυπνίες καί ἀρκετοί συμμετέχουν καί εἶναι ἀξιέπαινοι. Ἀλλά καί στά σπίτια μας μποροῦμε καί πρέπει νά προσευχόμαστε τή νύχτα. Ἡ Εὐχή τῆς Ἐκκλησία μας «παννύχιον ἡμῖν τήν σήν δοξολογίαν χάρισαι» κάτι ἀσφαλῶς μᾶς λέει σχετικά. Πάλι ὁ ἱερός Χρυσόστομος ἔλεγε: «γλυκύς ὁ ὕπνος, ἀλλ’ οὐδέν γλυκύτερον προσευχῆς» (ΕΠΕ 36, 620) (βλ. καί Ψαλμ. ριη΄ 62).

Τό ὅτι ἔψαλλαν δυνατά μέσα στή φυλακή καί τούς ἄκουαν μέσα στή νύχτα οἱ κρατούμενοι ,δέν ἀπασχόλησε τόν Ἀπόστολο. Δέν σκέφθηκε ὅτι τούς ἐνωχλοῦσε. Ἀντίθετα πίστευε ὅτι ἔκανε ἕνα εἶδος ἱεραποστολῆς στή φυλακή. Ἔδινε καί σ’ αὐτούς μιά εὐκαιρία γνωριμίας μέ τόν Θεό.

ΣΥΝΘΗΜΑ: «Κατά τό μεσονύκτιον Παῦλος καί Σίλας ὕμνουν τόν Θεόν» (Πράξ. ιστ΄ 25).