ΕΦ3. 1.400 χρόνια Θεομητορικῆς δοξολογίας

626-2026 μ.Χ. 1.400 χρόνια ἀπό τή θαυμαστή διάσωση τῆς Κωνσταντι­νούπολης ἀπό τούς Ἀβάρους. 1.400 χρόνια Θεομητορικῆς δοξολογίας! Τό Περιοδικό «Ὁ Σωτήρ» στό τεῦχος τοῦ Αὐγούστου ἔχει ἐπετειακό Κύριο ἄρθρο μέ τίτλο: «1.400 χρόνια Θεομητορικῆς δοξολογίας». Κι ἐμεῖς στήν προστασία τῆς Παναγίας θά ἀφιερώσουμε τό 3ο Ἐφεδρικό (καλοκαιρινό) θέμα τῶν Κύκλων μας.

«1.400 χρόνια Θεομητορικῆς δοξολογίας»

1. Θά διαβάσουμε ὁλόκληρο τό ἄρθρο «1.400 χρόνια Θεομητορικῆς δοξολογίας», «Ο ΣΩΤΗΡ», τεῦχ. 2358/1 & 15.8.2026/σελ. 337-338, καί θά ρωτήσουμε τά Μέλη: Τί σᾶς ἔκανε ἐντύπωση ἀπό τή θαυμαστή διάσωση τῆς Κωνσταντινούπολης τό 626 μ.Χ. ἀπό τούς Ἀβάρους; (Σκέψεις Μελῶν…) Ὁ πόλεμος ξεκίνησε ἀπό τόν Νότο μέ τούς Πέρσες, οἱ ὁποῖοι σέ μία ἀπό τίς ἐκστρατεῖες τους ἐναντίον τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας στά Ἱεροσόλυμα ἅρπαξαν πολλά λάφυρα, μεταξύ τῶν ὁποίων καί τόν Τίμιο Σταυρό τοῦ Κυρίου μας. Ἐναντίον τους ἐκστράτευσε ὁ γενναῖος καί εὐσεβής αὐτοκράτορας Ἡράκλειος μέ ὅλο τόν στρατό του, γιά νά φέρει πίσω τόν Τίμιο Σταυρό. Κατά τό χρονικό διάστημα τῆς ἀπουσίας του ἀπό τή Βασιλεύουσα πολιόρκησαν τήν Κωνσταντινούπολη 150.000 Ἄβαροι πού κατέβηκαν ἀπό τόν Βορρά καί 50.000 Πέρσες πού ἔπλευσαν ἀπό τά παράλια τῆς Ἀσίας. 200.000 ἐχθρικό στρατό ἡ ὀλιγάριθμη φρουρά ἐπιφυλακῆς πού προστάτευε τήν Πόλη μέ τόν πρωθυπουργό Βῶνο ἀδυνατοῦσε νά τόν ἀντιμετωπίσει. Τότε κατέφυγαν ὅλοι στήν Ὑπέρμαχο Στρατηγό. Ὁ πατριάρχης Σέργιος καί ἑκατοντάδες ἱερεῖς κρατώντας τήν ἱερή εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Ὁδηγήτριας περιέρχονταν τά τείχη καί ἐμψύχωναν τούς πολεμιστές λέγοντας: «ἡ Θεοτόκος δέν ἐγκαταλείπει τήν Πόλη της». Οἱ δύο ἐπιθέσεις τῶν ἐχθρῶν, στίς 31 Ἰουλίου 626 μ.Χ. ἀπό τήν ξηρά καί στίς 7 Αὐγούστου 626 μ.Χ. ἀπό τή θάλασσα, ἀπέτυχαν παταγωδῶς. Ἀπό τήν ξηρά ἀμέτρητα στίφη Ἀβάρων ἔριχναν γάντζους καί σκαρφάλωναν στά τείχη. Ἀλλά τότε ἀντίκρισαν μπροστά τους τήν Παναγία, ἡ ὁποία ἀκτινοβολοῦσε ἐκτυφλωτικό φῶς καί τούς παρέλυσε. Ἄρχισαν ἔτσι ὅλοι νά τρέμουν καί νά κατρακυλοῦν ἀπό τά τείχη, ὁπότε ἀναγκάσθηκαν νά λύσουν τήν πολιορκία, φεύγοντας ταπεινωμένοι. Ἀπό τή θάλασσα, μόλις ἔφθασαν οἱ ἐχθροί μέ τά πλοιάριά τους στόν Κεράτιο Κόλπο, ξέσπασε ἀναπάντεχα φοβερή τρικυμία. Ὁ σφοδρός ἄνεμος χτυποῦσε ἀνελέητα τό ἕνα πλοῖο τους ἐπάνω στό ἄλλο καί βυθίζονταν. Ἑκατοντάδες πλοιάρια βυθίστηκαν καί 4.000 ναῦτες πνίγηκαν. Ὁ Κεράτιος κόλπος γέμισε μέ πτώματα. Ἦταν τόσο πολλές οἱ ἀπώλειες τῶν ἐχθρῶν, πού ἀναγκάσθηκαν νά λύσουν τήν πολιορκία τῆς Πόλης καί ἀπό τή θάλασσα. Καθώς ἔφευγαν, γιά νά ἐκδικηθοῦν, ἔκαιγαν ὅ,τι ἔβρισκαν μπροστά τους. Πυρπόλησαν καί τήν ἱερά Μονή τῆς Παναγίας τῶν Βλαχερνῶν. Ἀλλά ἐνῶ κάηκαν τά κελλιά τῆς Μονῆς, ὁ ἱερός Ναός τῆς Παναγίας ἔμεινε ἄθικτος ἀπό τίς φλόγες. Ἡ φωτιά τόν σεβάστηκε.

2. Τί ἔκαναν ὁ κλῆρος, ὁ λαός καί οἱ ὑπερασπιστές τῆς Πόλης, ὅταν εἶδαν τό τριπλό αὐτό θαῦμα τῆς προστασίας τῆς Παναγίας; (Σκέψεις Μελῶν…) Μαζεύτηκαν ὅλοι στόν ἱερό Ναό τῆς Παναγίας τῶν Βλαχερνῶν, πού σώθηκε ἀπό τή φωτιά, καί ἐκεῖ μπροστά στήν εἰκόνα τῆς Παναγίας, ὄρθιοι ὅλη τή νύχτα, ἔψαλαν τόν Ἀκάθιστο Ὕμνο.

Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος δέν εἶναι δημιούργημα ἐκείνης τῆς στιγμῆς. Προϋπῆρχε καί γιά ἄλλες λειτουργικές ἀνάγκες τῆς Ἐκκλησίας. Ἀλλά συνδέθηκε ἄρρηκτα πλέον μέ τή συγκεκριμμένη πολιορκία καί σωτηρία τῆς Κωνσταντινουπόλεως, γιατί γιά μία ἀκόμη φορά ἡ Θεοτόκος τούς προστάτευσε καί ἄκουσε τίς προσευχές τους. Ἴσως ἐκείνη τήν ἱστορική βραδιά νά ἐψάλη γιά πρώτη φορά ὁ ὑπέροχος Ὕμνος «Τῇ Ὑπερμάχῳ Στρατηγῷ τά νικητήρια…», ὁ ὁποῖος ἔγινε ὁ ἐθνικός Ὕμνος τῆς Ρωμιοσύνης καί ψάλλεται πανηγυρικά σέ ὅλες τίς γιορτές τῆς Παναγίας καί στίς ἐθνικές γιορτές τῆς Πατρίδος μας. Ἡ θαυματουργή εἰκόνα τῆς Παναγίας τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου, μπροστά στήν ὁποία ἐψάλη ὁ Ὕμνος, σώζεται μέχρι σήμερα στήν ἱερά Μονή Διονυσίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους.

3. Μόνο μία φορά, τό 626 μ.Χ., ἔσωσε ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος τήν Κωνσταντινούπολη καί τήν Πατρίδα μας γενικότερα; (Σκέψεις Μελῶν…) Ὄχι μία μόνο φορά. Εἴκοσι φορές πολιορκήθηκε ἡ Κωνσταντινούπολη στήν ὑπερχιλιόχρονη λαμπρή πορεία της καί μέ θαυμαστό τρόπο τήν προστάτευε ἡ Ὑπέρμαχος Στρατηγός. Νά ἀναφέρουμε ἐνδεικτικά τήν πολιορκία τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπό τούς Ἄραβες 717-718 μ.Χ. Καί πάλι ἐκτενεῖς δεήσεις πρός τή Θεοτόκο. Καί πάλι ἡ ἀπάντηση: Δριμύτατος, ἀσυνήθιστος χειμώνας καί ἐπιδημία ἀποδεκάτισαν τά ἀραβικά στρατεύματα, ἐνῶ σφοδρή θαλασσοταραχή βύθισε τόν ἀραβικό στόλο. Ἡ πολιορκία λύθηκε ἀνήμερα τῆς Παναγίας στίς 15 Αὐγούστου τοῦ 718 μ.Χ.

Ἀλλά καί στίς ἑπόμενες ἐπιθέσεις τῶν ἐχθρῶν ἐναντίον τῆς Βασιλεύουσας οἱ ὑπερασπιστές τῆς Πόλης «ἐνεδύοντο τήν πίστιν ἐπί τήν πανάχραντον Παρθένον ὡς θώρακα καί ὡς Σκέπην, ὅπου κανέν βέλος δέν ἠδύνατο νά διαπεράσῃ». Ἔβλεπαν τήν Ὑπεραγία Θεοτόκο νά σπεύδει μέ τήν ἀέρινη παρουσία της σάν φῶς, σάν νεφέλη, γιά νά τούς σκεπάσει καί νά τούς προστατεύσει. «Ἔτσι τήν εἶδαν καί μές στόν Ναό της, τῶν Βλαχερνῶν, ἐκεῖ πού ψάλλονταν οἱ Χαιρετισμοί της· τήν εἶδαν ὁ ἅγιος Ἀνδρέας ὁ διά Χριστόν σαλός καί ὁ μαθητής του ἅγιος Ἐπιφάνιος, τήν Κυρία καί Δέσποινα τοῦ κόσμου, μεγαλόπρεπη καί ὑψηλή, νά προχωρεῖ ἀπό τίς βασιλικές πύλες πρός τό ἅγιο θυσιαστήριο μέ λαμπρή τιμητική συνοδεία λευκοφορεμένων Ἁγίων. Προχωροῦσε μέχρι πού ἔφθασε κάπου στό μέσο τοῦ Ναοῦ. Κι ἐκεῖ ἡ Θεοτόκος γονάτισε καί γιά πολλή ὥρα παρακαλοῦσε τόν Υἱό της γιά ὅλο τόν κόσμο, ραίνοντας μέ δάκρυα τό τίμιο πρόσωπό της. Κι ἔπειτα ἔβγαλε ἀπό τήν ἄχραντη κεφαλή της τό ἀστραφτερό μαφόριο καί τό ἅπλωσε σάν σκέπη πάνω σέ ὅλο τόν προσευχόμενο λαό» (Ἀκολουθία τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου μέ μετάφραση, σελ. 9-10).

Ἀλλά καί ὅταν γιά τίς ἁμαρτίες μας ἐπέτρεψε ὁ ἅγιος Θεός τό 1453 νά πέσει ἡ Κωνσταντινούπολη, ἡ Παναγία δέν ἔπαυσε καί στούς χρόνους τῆς σκλαβιᾶς νά παρηγορεῖ καί νά ἐνισχύει τούς ὑπόδουλους Ἕλληνες. Τά σκλαβόπουλα πού πήγαιναν τή νύχτα μέ χίλιες προφυλάξεις στά «Κρυφά Σχολειά» νά μάθουν γράμματα, τήν Παναγία ἐπεκαλοῦντο νά τά προστατεύσει. Οἱ ἀγωνιστές τοῦ ’21 πού πήγαιναν νά πολεμήσουν τόν ἐχθρό, τήν Παναγία ἐπεκαλοῦντο νά τούς χαρίσει τή νίκη. Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης σέ μία δύσκολη στιγμή πού πήγαινε νά σβήσει ἡ Ἐπανάσταση στήν Πελοπόννησο, μπῆκε στό ἐκκλησάκι τῆς Παναγίας στό Χρυσοβίτσι, γονάτισε μπροστά στήν εἰκόνα τῆς Παναγίας καί τήν παρακάλεσε θερμά λέγοντας: «Παναγία μου! Βοήθησε κι αὐτή τή φορά τούς Ἕλληνες νά ἐμψυχωθοῦν»! Καί ἄλλαξε ἀμέσως ἡ ἔκβαση τῆς Ἐπανάστασης! Ὁ Κωνσταντῖνος Κανάρης, πού πήγαινε νά ἀνατινάξει τήν τουρκική ναυαρχίδα, τήν Παναγία ἐπεκαλεῖτο νά μᾶς χαρίσει τό τρόπαιο. Ὁ ἥρωας τῆς Ἑπαναστάσεως Γεώργιος Καραϊσκάκης, ὅταν ἀρρώστησε βαριά ἀπό ἑλονοσία καί ψηνόταν στόν πυρετό στό Μοναστήρι τῆς Παναγίας τῆς Προυσιώτισσας, γονάτισε μπροστά στήν Εἰκόνα της μέ δάκρυα στά μάτια καί τήν παρακάλεσε λέγοντας: «Παναγία μου, κάνε με καλά νά πολεμήσω γιά τήν ἐλευθερία τῆς Πατρίδος μου, κι ἐγώ θά σ’ ἀσημώσω». Καί ὤ τοῦ θαύματος! Ἔγινε καλά ἀπό τήν ἑλονοσία πού θέριζε τήν ἐποχή ἐκείνη. Ἡ Παναγία ἔβαλε τό χέρι της!

Ἀλλά καί στήν Ἐποποιΐα τοῦ 1940-41 ἡ πληγωμένη Παναγία τῆς Τήνου βοήθησε τούς Ἕλληνες νά ἀπωθήσουν τόν ἐχθρό. Διέτρεχε τό μέτωπο καί ἐνίσχυε τούς Ἕλληνες στρατιῶτες. Οἱ Ἰταλοί στρατιῶτες πολλές φορές παραδίδονταν ἀμαχητί, γιατί, ὅπως οἱ ἴδιοι ὁμολογοῦσαν, Τήν ἔβλεπαν νά ἡγεῖται τῶν Ἑλληνικῶν στρατευμάτων. Εἶναι πολύ θαυμαστή ἡ προστασία τῆς Παναγίας στό πολύπαθο Ἔθνος μας! Ἡ Παναγία χωρίς ὅπλα, χωρίς σπαθιά, χωρίς κουπιά, δίχως βόλια στέκει πάνω ἀπό τόν πόλεμο, τῶν πολεμουμένων ἡ Σκέπη!

4. Μετά ἀπό τόσες θαυμαστές ἐπεμβάσεις τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ γιά τή σωτηρία τοῦ Ἔθνους μας, ἀσφαλῶς προβάλλει ἐπιβεβλημένο τό καθῆκον νά συνεχίζεται καί ἀπό ἐμᾶς ἀκατάπαυστα ἡ Θεομητορική δοξολογία. Τί ἔχουμε νά ποῦμε πάνω σ᾿ αὐτό; (Σκέψεις Μελῶν…) Οἱ Ἕλληνες τιμοῦν τήν Ὑπέρμαχο Στρατηγό τοῦ Ἔθνους μας. Συρρέουν στούς ἱερούς Ναούς της, στίς ἱερές Μονές τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, στά ἅγια καί σεβάσμια καί χαριτόβρυτα Εἰκονίσματά της, γιά νά ψάλουν ὄρθιοι μέ ἰσχυρή φωνή τόν Ἀκάθιστο Ὕμνο καί νά ἀποδώσουν στήν Ὑπέρμαχο Στρατηγό τά νικητήρια.

Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου εἶναι ἡ πιό δημοφιλής Ἀκολουθία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.Τήν παρακολουθοῦν πλήθη πιστῶν Χριστιανῶν τίς Παρασκευές τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, πού ψάλλονται οἱ Χαιρετισμοί τῆς Παναγίας. Πολλοί συνηθίζουν καί κάθε ἡμέρα τοῦ χρόνου νά χαιρετίζουν τήν Παναγία μέ τούς Χαιρετισμούς πρός Αὐτήν. Κι Ἐκείνη – τό διαβάζουμε σέ παλαιό χειρόγραφο τῆς Μονῆς τῶν Ἰβήρων τοῦ Ἁγίου Ὄρους – ἔχει ἐπανειλημμένως διαβεβαιώσει μέ ἐμφανίσεις της σέ Ἁγίους τοῦτα τά θαυμαστά: «Θά ἀγαπῶ, θά σκέπω καί θά φυλάττω ἀπό πᾶν κακόν πάντα Χριστιανόν, ὅστις θά μέ χαιρετίζῃ κατά τό νόμον τοῦ Θεοῦ. Κατά δέ τήν τελευταίαν ἡμέραν τῆς ζωῆς αὐτοῦ καί θά τόν ὑπερασπισθῶ καί ἐνώπιον τοῦ Υἱοῦ μου».

Ἄς ἀναπέμπουμε κι ἐμεῖς καθημερινά πρός τήν Κυρία Θεοτόκο τή Θεομητορική δοξολογία μας. Κι ἄς παρακαλοῦμε τή Μάνα τοῦ Γένους μας νά λυπηθεῖ καί πάλι τόν τόπο μας, τά παιδιά μας, τίς ζωές μας· νά πάψει νά δακρύζει ἡ κυρά Δέσποινα, καί νά φέρει καί πάλι τήν ἀνάσταση στίς ψυχές μας, στόν τόπο μας καί στόν κόσμο ὁλόκληρο. Ἄς παρακαλοῦμε τήν Ὑπέρμαχο Στρατηγό νά κάνει καί πάλι τό θαῦμα της. Νά ἀστράψει καί νά βροντήσει καί γιά τή Βόρεια Ἤπειρο, καί γιά τή Βόρεια Κύπρο μας, καί γιά τήν Πόλη τῶν Ὀνείρων μας, τήν Κωνσταντινούπολη. Νά φέρει τό ποθούμενο, πού ὅλοι λαχταροῦμε, ὁπότε θά ψάλουμε ὄρθιοι μέ στεντόρεια φωνή τόν Ἀκάθιστο Ὕμνο, θά ἀποδώσουμε στήν Ὑπέρμαχο Στρατηγό τά νικητήρια καί θά τή χαιρετίσουμε λέγοντας: «Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε»!

ΣΥΝΘΗΜΑ
«Τῇ Ὑπερμάχῳ Στρατηγῷ τά νικητήρια…»

ΥΓ. Τό θέμα αὐτό νά γίνει, κατά προτίμηση, τόν μήνα Αὔγουστο τοῦ 2026.