ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΛΟΓΟΙ – Πέντε λόγοι ακραιφνούς θεολογίας για την κατανόηση του Αρρητου

Θεολογικοί λόγοι

Ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός (330–390), ένας από τους πιο σημαντικούς Πατέρες της  πρώτης εκκλησίας, ήταν Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως κατά τον 4ο αιώνα. Εκφραστής του Τριαδικού δόγματος, λαμπρός ρήτορας, καταξιωμένος ποιητής, μορφωμένος με κλασική παιδεία εμποτισμένη με τον ελληνικό πολιτισμό και τη φιλοσοφία, συγκαταλέγεται στους Καππαδόκες Πατέρες, μαζί με τον Μέγα Βασίλειο και τον Γρηγόριο Νύσσης. Οι πέντε Θεολογικοί Λόγοι του, αριθμημένοι ως λόγοι 27 – 31, του χάρισαν το προσωνύμιο «ο Θεολόγος», καθώς σε αυτούς διατυπώνει με ευγλωττία την αυθεντική διδασκαλία των Πατέρων, την σύμφωνη με τη διδασκαλία της Συνόδου της Νίκαιας, σχετικά με τον Υιό και Λόγο του Θεού, αλλά και γενικότερα για την Αγία Τριάδα. Οι Λόγοι αυτοί εκφωνήθηκαν κατά την παραμονή του Γρηγορίου στην Κωνσταντινούπολη, κατά το έτος 380, εν μέσω της σκληρής εχθρότητας των Ευνομιανών και των οπαδών της αίρεσης του Μακεδόνιου. Οι Ευνομιανοί ήταν ακραίοι Αρειανοί που δίδασκαν ότι ο Υιός ήταν τελείως ανόμοιος προς τον Πατέρα, γι’ αυτό και είναι γνωστοί και ως Ανόμοιοι, ενώ οι οπαδοί του Μακεδόνιου, ήταν Αρειανοί που αμφισβητούσαν τη θεότητα του Αγίου Πνεύματος. Ο Γρηγόριος, άνθρωπος ευγενικός, άνθρωπος της ειρήνης, ξεπερνώντας την έμφυτη συστολή του και τον χαρακτήρα του, τον επιρρεπή στη σιωπή, διακήρυξε την αλήθεια “μετά παρρησίας” και συνέβαλε στον τελικό θρίαμβο της ορθής πίστης.