09. Οἱ «ἐν Βεροίᾳ» Ἰουδαῖοι «ἦσαν εὐγενέστεροι τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ»

Μεταφορτώσεις

Θέμα για τους κυκλάρχες

 

Εἴδαμε στήν προηγούμενη συμμελέτη μας πῶς σώθηκαν ὁ ἀπόστολος Παῦλος μέ τόν ἅγιο Σίλα ἀπό τή φυλακή τῶν Φιλίππων, πῶς βάπτισαν τόν δεσμοφύλακα τῆς φυλακῆς καί ὅλη τήν οἰκογένειά του καί πῶς ἀναχώρησαν ἀπό τήν πόλη, ἀφοῦ ἐνίσχυσαν πνευματικά τούς πιστούς. Στήν παρούσα συμμελέτη μας θά δοῦμε τή δράση τῶν ἁγίων Ἀποστόλων σέ δύο ἄλλες πόλεις τῆς Μακεδονίας μας, τή Θεσσαλονίκη καί τή Βέροια.

Μελέτη περικοπῆς: Πράξ. ιζ΄ 1-15.

1. Καί πρῶτα ἄς μεταφερθοῦμε νοερά στήν τότε Θεσσαλονίκη. Μέσῳ τῆς Ἐγνατίας ὁδοῦ πέρασαν ἀπό τήν Ἀμφίπολη, πού βρισκόταν βόρεια ἀπό τίς ἐκβολές τοῦ ποταμοῦ Στρυμόνα καί ἀπό τήν Ἀπολλωνία, πού βρισκοταν κοντά στή λίμνη Βόλβη, καί ἔφθασαν στή Θεσσαλονίκη.

Ὅταν ἔφθασαν στή Θεσσαλονίκη οἱ Ἀπόστολοι, παρά τήν ταλαιπωρία, πού ὑπέστησαν στούς Φιλίππους, δέν δίστασαν νά προχωρήσουν στό ἔργο τους. Ἀντίθετα ἄρχισαν μέ ἱερό ἐνθουσιασμό τήν προσπάθεια τῆς διαδόσεως τοῦ Εὐαγγελίου. Τί ἔκαναν ἀκριβῶς;

Ἐπί τρία Σάββατα, ὄχι μόνο τίς ἡμέρες τῶν Σαββάτων, ἀλλά καί τίς ἐνδιάμεσες ἡμέρες τῶν ἑβδομάδων αὐτῶν, ἐπί τρεῖς δηλαδή ἑβδομάδες πήγαιναν στή Συναγωγή καί «διελέγετο», συζητοῦσε δηλαδή ὁ ἅγιος ἀπόστολος Παῦλος μέ τούς Ἰουδαίους. Ἔπαιρνε διάφορα χωρία τῆς Ἁγίας Γραφῆς (τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης), ὅπου γινόταν λόγος προφητικός γιά τά παθήματα καί τήν Ἀνάσταση τοῦ Μεσσία, καί τόνιζε ὅτι ὅλα αὐτά βρῆκαν τήν ἐφαρμογή τους στό πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τόν Ὁποῖο ἐκεῖνος τούς κήρυττε.

Οἱ Ἰουδαῖοι βεβαίως δέν ἤθελαν γενικά νά παραδεχθοῦν ὅτι ὁ Μεσσίας τους θά ἔπασχε καί θά σταυρωνόταν. Αὐτοί τόν ἀνέμεναν ὡς βασιλιά καί νικητή ἔνδοξο. Ὁρισμένοι ὅμως καλοδιάθετοι πείσθηκαν στό κήρυγμα τοῦ Ἀποστόλου καί μέ τήν ἔμπνευση τοῦ Θεοῦ ταύτισαν τόν ἑαυτό τους μέ τούς ἀποστόλους Παῦλο καί Σίλα.

Ἀξίζει νά προσέξουμε ἰδιαιτέρως μιά λέξη πού χρησιμοποιεῖ ὁ θεόπνευστος Συγγραφέας σ’ αὐτά πού γράφει γι’ αὐτούς πού πίστευσαν στό Εὐαγγέλιο: «καί τινες ἐξ αὐτῶν ἐπείσθησαν καί προσεκληρώθησαν τῷ Παύλῳ καί τῷ Σίλᾳ». Πῶς ἑρμηνεύει τή φράση ὁ ἀείμνηστος καθηγητής Π. Ν. Τρεμπέλας; «Κατά θείαν βουλήν ἐδόθησαν ὡς κληρονομία πνευματική καί ὡς μαθηταί εἰς τόν Παῦλον καί τόν Σίλαν». Τί σημαίνει αὐτό; Ὅλοι καί ὅλα ἀνήκουν στόν Θεό. Καί Ἐκεῖνος εἶναι πού ρυθμίζει τή ζωή καί πορεία τοῦ καθενός. Ἐκεῖνος ἐπίσης εἶναι πού παράγει τούς καρπούς τοῦ κηρύγματος τοῦ Εὐαγγελίου μέ τή Χάρι Του. Μεταξύ αὐτῶν πού πίστευσαν ἦταν ἐκτός ἀπό τούς Ἰουδαίους καί προσήλυτοι Ἕλληνες καί πολλές γυναῖκες καί μάλιστα ἀρκετές τῆς ἀνώτερης κοινωνικῆς τάξεως.

Πῶς φαίνεται ὅτι αὐτοί πού πίστευσαν στό Εὐαγγέλιο, ταύτισαν τή ζωή τους μέ τή ζωή τῶν κηρύκων τοῦ Εὐαγγελίου; Ἀπό τά γεγονότα πού ἀκολούθησαν. Τί ἀκριβῶς συνέβη; Οἱ φανατικοί Ἰουδαῖοι, πού δέν πείσθηκαν στά λεγόμενα τοῦ ἀποστόλου Παύλου, πῆραν μαζί τους μερικούς πονηρούς ἀνθρώπους καί ξεσήκωσαν τήν πόλη μέ φωνές ἐναντίον τῶν Ἀποστόλων. Ἔφθασαν καί στήν οἰκία τοῦ Ἰάσονος, ὁ ὁποῖος τούς φιλοξενοῦσε, καί ἐπιχείρησαν νά τούς βροῦν ἐκεῖ, γιά νά τούς σύρουν στόν τόπο τῆς συνελεύσεως τῶν πολιτῶν τῆς Θεσσαλονίκης γιά νά δικασθοῦν. Ἐπειδή ὅμως δέν τούς βρῆκαν, ἔσυραν βίαια τόν Ἰάσονα καί ὁρισμένους πιστούς Χριστιανούς, πού ἦταν πιθανῶς στήν οἰκία του, καί τούς ὁδήγησαν μέ φωνές στούς «πολιτάρχας», τούς διοικητές τῆς πόλεως.

Ἡ κατηγορία τήν ὁποία προσῆψαν σέ βάρος τους ἦταν ὅτι φιλοξενοῦσαν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἀναστάτωσαν τήν οἰκουμένη, κήρυσσαν βασιλιά ἄλλον, τόν Ἰησοῦ Χριστό, καί ἐνεργοῦσαν ἀντίθετα πρός τούς νόμους τοῦ Καίσαρος, πράγμα πού ἐθεωρεῖτο ἔγκλημα ἔσχατης προδοσίας.

Ἡ κατηγορία αὐτή προκάλεσε τόν φόβο καί τοῦ λαοῦ καί τῶν «πολιταρχῶν» τῆς Θεσσαλονίκης, διότι ὁ τότε Καίσαρας Κλαύδιος ἦταν πολύ εὐερέθιστος καί ἦταν πολύ πιθανόν νά τιμωρήσει σκληρά καί τούς ἄρχοντες καί τήν πόλη, ἄν σχημάτιζε τή γνώμη ὅτι κάποιος ἄλλος κηρυσσόταν βασιλιάς στή Θεσσαλονίκη.

Ὁ Θεός ὅμως προστάτευσε καί πάλι τούς δικούς Του. Πῶς; Ἀνέδειξε προστάτη τῶν ἁγίων Ἀποστόλων τόν Ἰάσονα. Ἐκφράζεται μέ θαυμασμό γι’ αὐτόν ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: «Θαυμαστός ὁ ἀνήρ, εἰς κίνδυνον ἑαυτόν ἐκδούς» (ΕΠΕ 16Α, 382). Ἀξιοθαύμαστος πράγματι ὁ Ἰάσονας. Στράφηκε ὅλη ἡ Θεσσαλονίκη ἐναντίον του καί ὅμως ἔμεινε σταθερός στήν πίστη του καί προστάτης τῶν Ἀποστόλων τοῦ Θεοῦ. Καί ἐπειδή ἦταν, φαίνεται, γνωστό στούς πολιτάρχες ὅτι δέν ἦταν ἄνθρωπος ἐπαναστάτης, δέχθηκαν αὐτοί τήν ἐγγύησή του, πιθανῶς καί χρηματική, ὅτι θά ἔπειθε τούς Ἀποστόλους νά ἀναχωρήσουν ἀπό τή Θεσσαλονίκη. Καί μέ τήν ἐγγύησή του αὐτή τούς ἀπέλυσαν. Ποιό σπουδαῖο παράδειγμα μᾶς δίνει ὁ Ἰάσονας; Νά συμπαραστεκόμαστε στούς ἀνθρώπους τοῦ Θεοῦ. Νά βοηθοῦμε τό ἔργο τῆς Ἐκκλησίας. Σήμερα πού οἱ στρατευμένοι ἄθεοι μέ κάθε τρόπο ἐπιχειροῦν νά βλάψουν, νά συκοφαντήσουν, νά ἐμποδίσουν τή διάδοση τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ στά Σχολεῖα κλπ., μή μένουμε ἀδιάφοροι ἤ μόνο στά λόγια καί στά εὐχολόγια. Νά χρησιμοποιήσουμε τό κύρος πού τυχόν διαθέτουμε, γιά νά διευκολύνουμε τό ἔργο τῆς ἱεραποστολῆς γιά τή σωτηρία καί ἄλλων ψυχῶν καί γιά τή δόξα τοῦ Θεοῦ. Δόξα δέ τῷ Θεῷ, διότι ὑπάρχουν καί σήμερα γενναῖοι προστάτες τῶν ἐργατῶν τοῦ Εὐαγγελίου, ὅπως ὁ Ἰάσονας (βλ. καί Ρωμ. ιστ΄ 3-4).

2. Ἄς ἔλθουμε τώρα καί στή Βέροια. Ὁ Ἰάσονας καί οἱ πιστοί τῆς Θεσσαλονίκης φυγάδευσαν κατά τή διάρκεια τῆς νύχτας τόν Παῦλο καί τόν Σίλα ἀπό τή Θεσσαλονίκη. Καί αὐτοί διαμέσου τῆς Ἐγνατίας ὁδοῦ ἦλθαν μέχρι τήν Πέλλα καί ἀπό ἐκεῖ ἔφθασαν στή Βέροια.

Τί ἔκαναν στή Βέροια οἱ Ἅγιοι; Ὅ,τι ἔκαναν σέ κάθε πόλη πού πήγαιναν. Ἄναψαν φωτιές. Μιμοῦνταν τόν Ἀρχηγό τῆς Πίστεώς μας. Δηλαδή; Δέν εἶπε ὁ Θεάνθρωπος «πῦρ ἦλθον βαλεῖν ἐπί τῆν γῆν καί τί θέλω εἰ ἤδη ἀνήφθη!»; Ἦλθα νά βάλω φωτιά στή γῆ. Ἦλθα δηλαδή νά ἀνάψω τήν πυρκαϊά, ἡ ὁποία στίς μέν καλοπροαίρετες καρδιές θά ἐμβάλει φλογερή ἀγάπη καί ζῆλο γιά τόν Θεό, στούς κακοπροαιρέτους δέ καί δύστροπους θά διεγείρει φανατικό μίσος (Λουκ. ιβ΄ 49).

Αὐτό ἔκαναν στή συνέχεια καί ὅλοι οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι, ἀπό τότε πού κατῆλθε τό πῦρ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τήν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς. Ἄναβαν πνευματικές φωτιές μέ τό κήρυγμά τους παντοῦ ὅπου πήγαιναν. Ἄλλοι τούς δέχονταν καί ἄλλοι στρέφονταν μέ μανία σατανική ἐναντίον τους.

Αὐτό ἔγινε καί στή Βέροια. Τί γράφει γιά τούς Βεροιεῖς τό θεό­πνευστο Κείμενο; Ὅτι «ἦσαν εὐγενέστεροι τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ». Σπουδαῖο πράγματι ἐγκώμιο γιά τούς Ἰουδαίους τῆς Βέροιας, στούς ὁποίους ἀπευθύνθηκαν οἱ ἀπόστολοι Παῦλος καί Σίλας. Τί ἐννοεῖ μέ τή λέξη «εὐγενέστεροι»; Ὅτι «δέν κατείχοντο ὑπό ἐκτυφλωτικοῦ φανατισμοῦ, παρεμποδίζοντος αὐτούς νά διακρίνουν τήν ἀλήθειαν καί κινοῦντος αὐτούς εἰς βιαιοπραγίας κατά τῶν διαφωνούν­των πρός αὐτούς (Π. Ν. Τρεμπέλας).

Εἶναι σπουδαία ἀρετή ἡ εὐγένεια; Ἀσφαλῶς. Ἡ λεπτότητα τῶν τρόπων δείχνει καλλιεργημένο χαρακτήρα, φανερώνει πλούσιο ἐσωτερικό κόσμο ψυχῆς. Δέν ὀφείλεται ὅμως αὐτή ἡ ἀρετή στήν εὐγενή καταγωγή, διότι ὑπάρχουν πολλοί εὐγενικῆς καταγωγῆς ἄνθρωποι, πού κάθε ἄλλο παρά εὐγενική συμπεριφορά ἔχουν. Πολλοί ἀρκοῦνται στήν ἐπίπλαστη κοσμική, ἐμπορική εὐγένεια καί τίποτε βαθύτερο καί περισσότερο. Ἄνθρωποι πού δέν ἔχουν σχέση μέ τόν Θεό καί τή Χάρι τῆς Ἐκκλησίας Του δέν μπορεῖ νά εἶναι ἀληθινά εὐγενεῖς. «Ἡ ἀρετή καί ἡ εὐσέβεια ἀναδεικνύει τούς πράγματι εὐγενεῖς ἀνθρώπους» (Π. Ν. Τρεμπέλας). Νά θυμηθοῦμε πόσο εὐγενής ἦταν ὁ Θεάνθρωπος.

Οἱ εὐγενεῖς λοιπόν καί καλοδιάθετοι Βεροιεῖς πίστευσαν στό κήρυγμα τῶν Ἀποστόλων «μετά πάσης προθυμίας». Ἔγιναν δέ Χριστιανοί ἐκτός ἀπό τούς Ἰουδαίους καί ἀρκετοί Ἕλληνες, ἄνδρες καί γυναῖκες τῆς Βέροιας, μεταξύ τῶν ὁποίων καί ἄνθρωποι τῆς ἀνώτερης κοινωνικῆς τάξεως.

Τί συνέβη ὅμως πολύ σύντομα; Ὅταν ἔμαθαν τά νέα τῆς Βέροιας οἱ φανατικοί Ἰουδαῖοι τῆς Θεσσαλονίκης, ἦλθαν σατανοκίνητοι στή Βέροια καί ξεσήκωσαν τούς ὄχλους ἐναντίον τῶν Ἀποστόλων. Μήν παραξενευόμαστε ἄν καί σήμερα ὑπάρχει πολεμική κατά τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ σατανᾶς κάνει λυσσώδεις προσπάθειες γιά νά ἐμποδίσει τή σωτηρία τοῦ κόσμου. Γνωρίζει ὅτι πλησιάζει τό τέλος του, ὅπως γράφει ἡ «Ἀποκάλυψις» καί κινεῖται μέ «μεγάλον θυμόν» ἐναντίον τῶν πιστῶν (Ἀποκ. ιβ΄ 12). Ἡ νίκη πάντως τελικά θά εἶναι μέ τό μέρος τῶν πιστῶν (βλ. Α΄ Ἰω. δ΄ 4, Ἀποκ. στ΄ 2, ζ΄ 9-17).

Οἱ Χριστιανοί τῆς Βέροιας ἐμπρός στή μανία τῶν φανατικῶν Ἑβραίων τῆς Θεσσαλονίκης ἔσπευσαν νά σώσουν τόν ἀπόστολο Παῦλο, ὡς ὑπεύθυνο τῆς Ἱεραποστολῆς, καί διαμέσου τῆς Πύδνας, πλησίον τῆς σημερινῆς Μεθώνης τῆς Πιερίας, τόν ἀπέστειλαν μέσῳ τῆς θάλασσας στήν Ἀθήνα. Σ’ ἕνα λόφο ἐπάνω ἀπό τή Μεθώνη ἔχει ἀνεγερθεῖ πρός τιμήν τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Παύλου νέος περικαλλής ἱερός Ναός.

ΣΥΝΘΗΜΑ: Οἱ «ἐν Βεροίᾳ» Ἰουδαῖοι «ἦσαν εὐγενέστεροι τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ» (Πράξ. ιζ΄ 11).