Μεταφορτώσεις
|
Θέμα για τους κυκλάρχες |
Εἴδαμε στήν προηγούμενη συμμελέτη μας πῶς ραβδίσθηκαν ὁ ἀπόστολος Παῦλος καί ὁ συνεργός του ἅγιος Σίλας στούς Φιλίππους καί πῶς φυλακίσθηκαν στή βαθύτερη φυλακή τῆς πόλεως αὐτῆς. Τούς θαυμάσαμε δέ γιά τό ὅτι μετά ἀπό τόση ταλαιπωρία εἶχαν τή διάθεση καί τή δύναμη ἐκεῖ στά βάθη τῆς φυλακῆς μέσα στά μεσάνυχτα νά ὑμνολογοῦν δυνατά τόν Θεό «εἰς ἐπήκοον» τῶν δεσμίων. Στή σημερινή συμμελέτη θά δοῦμε πῶς ἀπάντησε ὁ Θεός στή νυκτερινή αὐτή προσευχή τῶν δούλων Του καί μάλιστα ἀμέσως.
Μελέτη περικοπῆς: Πράξ. ιστ΄26-40.
1. Τί συνέβη, ἐνῶ ὑμνολογοῦσαν τόν Κύριον οἱ ἅγιοι Ἀπό-στολοι; Ἔκανε αἰσθητή τήν παρουσία Του ὁ Θεός ξαφνικά μέ μεγάλο σεισμό. Συγκλονίσθηκε ἡ φυλακή, ἄνοιξαν οἱ θύρες της καί ἔπεσαν τά δεσμά ἀπό τά χέρια καί τά πόδια τῶν φυλακισμένων. Τί φανερώνει αὐτό τό τελευταῖο, τό σχετικό μέ τά δεσμά τῶν δεσμίων; Ὅτι δέν εἴχαμε ἁπλῶς ἕνα φυσικό φαινόμενο. Δέν γίνεται κάτι τέτοιο σ’ ἕνα σεισμό. Ἐδῶ φαίνεται καθαρά ὅτι ἔχουμε ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος εἶχε τό σχέδιό Του μέ τόν σεισμό αὐτό. Ἤθελε νά σώσει τόν δεσμοφύλακα, πού θά τό ἔβλεπε αὐτό καί θά θαύμαζε. Ἔδινε ὅμως συγχρόνως καί στούς ἴδιους τούς δεσμίους μιά εὐκαιρία νά σκεφθοῦν ὅτι συνέβαινε κάτι ὑπερφυσικό καί ἔπρεπε νά προσέξουν τά ὅσα τυχόν θά τούς ἔλεγαν οἱ Ἀπόστολοι.
Στό Ὑπόμνημά του ὁ ἀείμνηστος Π. Ν. Τρεμπέλας ἀναφέρει μιά γνώμη, σύμφωνα μέ τήν ὁποία ἡ λύση αὐτή τῶν δεσμῶν τῶν φυλακισμένων ἐκείνων μπορεῖ νά θεωρηθεῖ καί ἄριστο σύμβολο τῆς εὐεργετικῆς ἐπιδράσεως τοῦ κηρύγματος τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, πού εἶναι «ἡ ἄφεσις τῶν αἰχμαλώτων» (βλ. Ἡσ. ξα΄ 1-2, Λουκ. δ΄15-19).
Αὐτό δέν συμβαίνει καί σήμερα; Ὅπου κηρύσσεται ὁ θεῖος λόγος καί γίνεται δεκτός πέφτουν τά δεσμά τῶν παθῶν καί διά τῆς Χάριτος τῆς Ἐκκλησίας χαρίζεται ἡ ψυχική ἐλευθερία στόν πιστό ἄνθρωπο.
2. Πῶς ἀντέδρασε ὁ δεσμοφύλακας μετά τόν σεισμό; Θέλησε νά αὐτοκτονήσει. Γιατί; Διότι, ὅταν εἶδε ὅτι ἦταν ἀνοιχτές οἱ θύρες τῆς φυλακῆς, νόμισε ὅτι εἶχαν δραπετεύσει οἱ φυλακισμένοι, πράγμα τό ὁποῖο θά εἶχε ὡς συνέπεια τήν τιμωρία του μέ θάνατο.
Πῶς ὅμως δέν ἔφυγαν οἱ φυλακισμένοι; Εἶναι αὐτό ἕνα μέρος τοῦ ὅλου θαύματος. Τούς ἐμπόδισε πιθανῶς μέ μυστική παρέμβαση στήν ψυχή τους ὁ παντοδύναμος Κύριος καί δέν πρόλαβαν νά συνέλθουν ἀπό τόν φόβο τους καί νά καταλάβουν τί συνέβαινε.
Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ἐπίσης παρακίνησε τόν ἀπόστολο Παῦλο νά φωνάξει ἀπό τό βάθος τῆς φυλακῆς πρός τόν δεσμοφύλακα καί νά τόν ἀποτρέψει ἀπό τήν αὐτοκτονία. Ἴσως ἄκουσε καί κάποιες φωνές σχετικές τοῦ δεσμοφύλακα.
Μετά τή φωνή τοῦ Ἀποστόλου ἐνισχύθηκε ὁ δεσμοφύλακας, συνῆλθε καί «ἐθαύμασε μᾶλλον τήν φιλανθρωπίαν τοῦ Παύλου», σημειώνει ὁ ἱερός Χρυσόστομος (ΕΠΕ 16Α, 358).
Ἀντιλήφθηκε ὅτι δέν ἦταν κακοῦργοι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί οὔτε συνηθισμένοι, ἀφοῦ ὄχι μόνο δέν δραπέτευσαν γιά νά σωθοῦν οἱ ἴδιοι, ἀλλά ἐνδιαφέρθηκαν γιά τόν ἴδιο, γιά νά μήν αὐτοκτονήσει. Τό ἐνδιαφέρον τους τόν διέθεσε πολύ εὐμενῶς ἀπέναντί τους.
Πῶς φαίνεται αὐτή ἡ διάθεση τῆς ψυχῆς τοῦ δεσμοφύλακα ἔναντι τῶν Ἀποστόλων καί ἡ συναίσθηση ὅτι δέν ἦταν συνηθισμένοι ἄνθρωποι καί μάλιστα κακοῦργοι;
Γονάτισε, ἔπεσε μπρός στά πόδια τους, καί εἶπε: «Κύριοι τί με δεῖ ποιεῖν ἵνα σωθῶ;» «Μέχρι πρό ὀλίγου… ἦτο αὐτός κύριος καί ἐκεῖνοι δοῦλοι ὑπό τήν ἐξουσίαν αὐτοῦ. Τώρα αὐτοί ἔγιναν δι’ αὐτόν κύριοι καί ἐκεῖνος δοῦλος αὐτῶν» (Π. Ν. Τρεμπέλας). Καί τί σημαίνει βαθύτερα ἡ ἐρώτησή του; Ὅτι ποθοῦσε ὄχι μόνο τή σωματική σωτηρία του, ἀφοῦ αὐτοί τόν ἔσωσαν ἀπό τόν βέβαιο σωματικό θάνατο, ἀλλά καί τή σωτηρία τῆς ψυχῆς του. Κατάλαβε μέ νεύση τοῦ Θεοῦ στήν ψυχή του ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί μποροῦσαν νά τόν ὁδηγήσουν στήν ποθητή γι’ αὐτόν σωτηρία τῆς ψυχῆς του.
3. Πῶς ἀπάντησαν οἱ Ἀπόστολοι στό ἀγωνιῶδες ἐρώτημα τοῦ δεσμοφύλακα;
«Πίστευσον ἐπί τόν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν καί σωθήσῃ σύ καί ὁ οἶκός σου». Ποιά πίστη ἐννοοῦσαν οἱ Ἀπόστολοι; Ὄχι βέβαια τή θεωρητική καί ἐπιφανειακή, ἀλλά τήν οὐσιαστική καί ἔμπρακτη. Τόν προσκάλεσαν νά πιστεύσει στόν Κύριο ὡς Σωτήρα καί Λυτρωτή, νά ἐμπιστευθεῖ σ’ Αὐτόν τή ζωή του, αὐτός καί οἱ οἰκεῖοι του καί νά ζοῦν σύμφωνα μέ τά λόγια Του. Μόνη ἡ πίστη καί μάλιστα ἡ θεωρητική δέν σώζει. «Καί τά δαιμόνια πιστεύουσι», γράφει ὁ ἅγιος Ἰάκωβος ὁ Ἀδελφόθεος, ἀλλά δέν σώζονται (βλ. Ἰακ. β΄ 14-26).
Τί σήμαινε τό ὅτι ἀνέφεραν οἱ Ἀπόστολοι καί τόν οἶκο τοῦ δεσμοφύλακα; Ἦταν ἔμμεση παρακίνηση νά ὁδηγήσει καί τήν οἰκογένειά του στήν πίστη, ὅλα τά μέλη της. Καί τό «ἔπιασε» ἀμέσως τό μήνυμα ὁ δεσμοφύλακας καί ἔφερε κοντά στούς Ἀποστόλους καί τή σύζυγο καί τά παιδιά του καί τούς ὑπηρέτες του, γιά νά ἀκούσουν ὅλοι τό κήρυγμά τους μέσα στή νύχτα. Οἱ καταπληγωμένοι Ἀπόστολοι, παρά τόν κόπο καί τήν ταλαιπωρία καί ἀγρυπνία τους, μιλοῦσαν μέ ἐνθουσιασμό καί οἱ ἀκροατές τούς ἄκουαν συγκινημένοι. Καί ἐπειδή ἦταν ὅλοι ἐντυπωσιασμένοι ἀπό τόν σεισμό καί τή θαυμαστή διάσωση τοῦ πατέρα τους, δέχονταν ὅλοι τά λόγια τοῦ Θεοῦ μέ καλή διάθεση καί φυτεύονταν βαθιά στήν καρδιά τους.
Ὅταν τελείωσε τό κήρυγμα, ὁ δεσμοφύλακας, ἔλουσε τούς Ἀποστόλους καί ἀνακούφισε τό σῶμα τους ἀπό τίς πληγές. Καί οἱ Ἀπόστολοι ἔλουσαν τήν ψυχή του ἀπό τίς ἁμαρτίες μέ τό Βάπτισμα. Τό ἴδιο ἔκαναν καί γιά τά ἄλλα μέλη τῆς οἰκογένειάς του. Τό Ἅγιο Πνεῦμα πληροφόρησε μυστικά τήν ψυχή τοῦ ἁγίου Ἀποστόλου ὅτι ἦταν ἕτοιμες οἱ ψυχές τους νά δεχθοῦν τή Χάρι τοῦ Βαπτίσματος καί δέν ἔπρεπε νά ἀναβληθεῖ αὐτό γιά ἄλλοτε.
Κατόπιν ἡ βαπτισμένη πιστή οἰκογένεια παρέθεσε τράπεζα στούς Ἀποστόλους καί αἰσθάνθηκαν ὅλοι τήν ἀγαλλίαση πού χαρίζει ἡ πίστη.
Τί σπουδαία λέξη, ἀλήθεια, ἡ λέξη «πανοικί» τοῦ στίχου 34! Ὅλοι στό σπίτι ἐκεῖνο εὐφραίνοταν, διότι εἶχαν βαπτισθεῖ καί εἶχαν γίνει Χριστιανοί. Αἰτία τῆς χαρᾶς τοῦ δεσμοφύλακα ἦταν οἱ λέξεις «πεπιστευκώς τῷ Θεῷ». Ὅπως σημειώνει ὁ ἱερός Χρυσόστομος, «οὐκ ἐπειδή ἐσώθη (ἀπό τόν θάνατο) εὐφράνθη, ἀλλά πεπιστευκώς τῷ Θεῷ» (ΕΠΕ 16Α, 364). Ἐπειδή πίστευσε.
Αὐτή εἶναι ἡ μεγαλύτερη χαρά. Καί αὐτός εἶναι καί ὁ βαθύτερος πόθος τῶν πιστῶν συζύγων: Ὅλα τά μέλη τῆς οἰκογένειάς τους («πανοικί») νά πιστεύουν καί νά ζοῦν σύμφωνα μέ τό θέλημα τοῦ Κυρίου. Ὑπάρχει μεγαλύτερη ἀγαλλίαση ἀπό αὐτή γιά τούς πιστούς οἰκογενειάρχες; (βλ. Ψαλ. ρκζ΄).
4. Τί ἀναφέρει ἡ περικοπή στή συνέχεια; Ὅτι οἱ στρατηγοί ἔστειλαν ἀνθρώπους τους καί παρήγγειλαν στόν δεσμοφύλακα νά ἐλευθερώσει τούς Ἀποστόλους.
Πῶς τό ἀποφάσισαν; Μᾶλλον ἀφοῦ φωτίσθηκαν «δι’ ἐπεμβάσεως τῆς θείας Προνοίας» (Π. Ν. Τρεμπέλας). Πιθανῶς ἐπέδρασε καί ὁ σεισμός, ἀσφαλῶς δέ καί οἱ πληροφορίες πού τούς ἔδωσε ὁ δεσμοφύλακας. Ὅλα τούς ἔκαναν νά σκεφθοῦν ψυχραιμότερα καί νά ἀποφασίσουν τήν ἀποφυλάκισή τους.
Πῶς ἀπάντησε ὁ ἀπόστολος Παῦλος στόν δεσμοφύλακα, ὅταν τούς ἀνακοίνωσε τήν ἀπόφαση τῶν στρατηγῶν; Ἐφόσον δημόσια μᾶς ταπείνωσαν μέ τούς ραβδισμούς, ἐνῶ εἴμαστε Ρωμαῖοι πολίτες, δέν πρέπει νά φύγουμε κρυφά ἀπό τή φυλακή ὡς ἔνοχοι. Νά ἔλθουν οἱ ἴδιοι οἱ στρατηγοί ἐδῶ καί νά μᾶς βγάλουν ἐπίσημα. Γιατί τό ζήτησε αὐτό; Γιά τό κύρος τῆς πίστεως καί τῆς Ἐκκλησίας. Γιά τή χαρά καί τοῦ ἴδιου τοῦ δεσμοφύλακα καί τῶν λοιπῶν πιστῶν Φιλιππησίων. Δέν ἔπρεπε νά διαδοθεῖ καί νά ἐπικρατήσει ἡ γνώμη ὅτι οἱ Ἀπόστολοι ἦταν ταραξίες ἤ καί δραπέτες. Τί διδασκόμαστε ἀπό αὐτό; Ὅτι εἶναι ἐπιτρεπτό καί ὀρθό νά ὑποστηρίζουμε νόμιμα τά δικαιώματά μας.
Ὅταν ἄκουσαν οἱ στρατηγοί ὅτι οἱ Ἀπόστολοι ἦταν Ρωμαῖοι πολίτες, φοβήθηκαν, διότι τούς κακομεταχειρίσθηκαν χωρίς ἀνάκριση. Θά ἔχαναν τή θέση τους. Γι’ αὐτό ἦλθαν οἱ ἴδιοι στή φυλακή καί τούς παρακάλεσαν νά φύγουν. Αὐτό καί ἔγινε.
Εὐθύς ἀμέσως οἱ Ἀπόστολοι πῆγαν στήν οἰκία τῆς Λυδίας, γιά νά μήν τήν ἀφήσουν νά ἀγωνιᾶ, ὅπως λέει ὁ ἱερός Χρυσόστομος (ΕΠΕ 16Α, 366). Καί ἀφοῦ εἶδαν καί τούς ἄλλους ἀδελφούς πιστούς, πού ἦταν ἐκεῖ, τούς προέτρεψαν νά μένουν σταθεροί στήν πίστη στό Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ καί ἀναχώρησαν ἀπό τούς Φιλίππους.
ΣΥΝΘΗΜΑ: «Ἠγαλλιάσατο πανοικί πεπιστευκώς τῷ Θεῷ» (Πράξ. ιστ΄ 34).


