11. «Σῶσον ἡμᾶς, Υἱέ Θεοῦ, ὁ ἐκ Παρθένου τεχθείς, ψάλλοντάς σοι· Ἀλληλούϊα»

Μεταφορτώσεις

Θέμα για τους κυκλάρχες

 

Χριστουγέννων

Μᾶς ἀξίωσε ὁ Κύριος νά φθάσουμε στίς παραμονές τῆς μεγάλης ἑορτῆς τῆς Γεννήσεώς Του, ἀπό τήν ὁποία ξεκινοῦν ὅλες οἱ ἄλλες ἑορτές τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἤδη ἀπό τήν ἑορτή τῶν Εἰσοδίων τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου στούς ἱερούς Ναούς ψάλλονται προεόρτιοι χριστουγεννιάτικοι ὕμνοι καί ἑτοιμάζεται ἡ ψυχή μας γιά νά ἑορτάσει ἐπάξια τό μεγάλο αὐτό γεγονός. Ἕνας ὕμνος πού ψάλλεται στήν Ἐκκλησία μας κατά τό τέλος τοῦ Δωδεκαημέρου, ὅπως λέγεται ἡ περίοδος πού ἀρχίζει ἀπό τά Χριστούγεννα καί τελειώνει τά Θεοφάνια, καί εἶναι γραμμένος πιθανῶς ἀπό τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Δαμασκηνό, λέει τά ἑξῆς:

«Κύριε πληρῶσαι βουλόμενος ἅ ὥρισας ἀπ’ αἰῶνος (=θέλον­τας νά ἐκπληρώσῃς ὅσα ἀποφάσισες προαιωνίως), ἀπό πάσης τῆς κτίσεως λειτουργούς τοῦ μυστηρίου σου ἔλαβες (=πῆρες ὑπηρέτες καί διακόνους στό μυστήριο τῆς σωτηρίας τοῦ κόσμου ἀπ᾿ ὅλη τήν κτίση σου)· ἐκ τῶν Ἀγγέλων τόν Γαβριήλ, ἐκ τῶν ἀνθρώπων τήν Παρθένον, ἐκ τῶν οὐρανῶν τόν Ἀστέρα καί ἐκ τῶν ὑδάτων τόν Ἰορδάνην· ἐν ᾧ (μ’ αὐτό) τό ἀνόμημα τοῦ κόσμου ἐξήλειψας, Σωτήρ ἡμῶν δόξα σοι».

Καθώς λοιπόν φθάνουμε καί φέτος στά Χριστούγεννα, ἄς στραφοῦμε γιά ἄλλη μιά φορά σ’ Αὐτήν πού διάλεξε ὁ Παντογνώστης Κύριος ἐκ μέρους μας, ἐκ μέρους ὅλων τῶν ἀνθρώπων, γιά νά ὑπηρετήσει στό πάνσοφο καί ἀνερμήνευτο σχέδιό Του τῆς σωτηρίας μας.

Ἀφορμή θά πάρουμε ἀπό δύο στίχους τοῦ γνωστοῦ Ἀποστολικοῦ Ἀναγνώσματος, πού ἀναγινώσκεται κατά τή θεία Λειτουργία τῆς μεγάλης Δεσποτικῆς ἑορτῆς τῶν Γενεθλίων τοῦ Σωτῆρος.

Μελέτη περικοπῆς: Γαλατ. δ΄ 4-5.

1. Ποιά ἦταν τά προσόντα πού εἶχε αὐτή ἡ γυναίκα, αὐτή ἡ Κόρη, τήν ὁποία ἐξέλεξε ὁ Παντογνώστης Θεός ὡς ἐκπρόσωπο κατά κάποιον τρόπο, τοῦ ἀνθρώπινου γένους καί συνεργό Του στή σωτηρία μας; (Ἀφοῦ ποῦν τά μέλη τίς σκέψεις τους, προσ­θέτουμε):

Ὡραῖα ἀπαντᾶ ὁ ἀείμνηστος Καθηγητής Π. Ν. Τρεμπέλας στό βιβλίο «Τήν Θεοτόκον… μεγαλύνωμεν»: «Ἀσφαλῶς δέν εἶχε τά πλούτη τῶν ἡγεμονίδων, οὔτε τά λαμπρά κοσμήματα καί τάς πολυτελεῖς ἀμφιέσεις τῶν εὐγενῶν τῆς Ρώμης οἰκοδεσποινῶν, ἀλλ’ οὔτε καί τό στίλβον ψιμμύθιον τῆς Ἑλληνικῆς σοφίας καί παιδεύσεως ἡ πτωχή καί ἀπέριττος Παρθένος, τήν ὁποίαν ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ ἐξέλεξεν ὡς Μητέρα Του. Τίποτε ἴσως ἀπό ἐκεῖνα, τά ὁποῖα θαμβώνουν τούς ὀφθαλμούς τῶν ἀνθρώπων τοῦ κόσμου καί προσελκύουν ζηλότυπα καί ἄπληστα τά βλέμματα αὐτῶν. Ἀλλά τί λοιπόν εἶχεν; Ἕνα στολισμόν, ὁ ὁποῖος ἀγνοεῖ τήν ἐπίδειξιν καί ὁ ὁποῖος ἐπιζητεῖ κυρίως νά λάμψῃ ἐνώπιον τῶν ὀμμάτων τοῦ Θεοῦ. Τόν στολισμόν δηλαδή τῆς ἀρετῆς, τόν ἀθάνατον καί ἀμάραντον κόσμον τῆς ταπεινοφροσύνης καί τῆς ἀσπίλου ἁγνότητος.

Ἀληθινόν κρίνον ἁγνότητος, ἄσπιλον ὅλως καί λευκόν, καί τοῦ πλέον ἀφανοῦς μολυσμοῦ ἀπηλλαγμένον, πάντοτε θάλλον καί διαρκῶς πρός τόν οὐρανόν ἀναφέρον τήν ζωηφόρον εὐωδίαν αὐτοῦ ὡς θυμίαμα δεκτόν καί εὔοσμον ἐνώπιον τοῦ Κυρίου, ἰδού τί ἦτο ἡ Παναγία τοῦ Σωτῆρος μας Μήτηρ. Τό ἄθλιον καί ρυπαρόν καί δυσῶδες περιβάλλον τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, κατά τήν ὁποίαν ἡ ἀνηθικότης εἶχεν ἀνυψωθῆ εἰς λατρείαν, δέν κατώρθωσεν οὐδέ πόρρωθεν κἄν νά ἐπηρεάσῃ τήν ἁγνοτάτην καρδίαν» της.

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός τήν ἐγκωμιάζει ὡς «θυγάτριον» τοῦ Ἰωακείμ καί τῆς Ἄννας, «ὡραιότατον καί γλυκύτατον» καί «ἱερώτατον» καί «λαθόν (πού ξέφυγε) τάς ἀρχάς καί τάς ἐξουσίας (τούς δαίμονες) καί τά πεπυρωμένα βέλη τοῦ πονηροῦ… καί τηρηθέν ἄμωμον εἰς νύμφην Θεοῦ καί μητέρα φύσει τοῦ Θεοῦ» ( PG 96, 669, 672).

Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς γράφει ὅτι ἡ Κόρη τῆς Ναζαρέτ ἦταν ὡς «ἔμπνουν (ζωντανό) ἄγαλμα παντός καλοῦ, πάσης ἀρετῆς ἔμψυχος εἰκών, θείων τε καί ἀνθρωπίνων χαρίτων ἑστία καί συνδρομή…» Καί ρωτᾶ ὁ ἴδιος Ἅγιος: «Τίς πλέον ἠγάπησε Θεόν;» Ποιός ἀγάπησε περισσότερο τόν Θεό ἀπό Ἐκείνη; Καί «τίς ὑπό Θεοῦ πλέον ἠγαπήθη ταύτης;» Ποιόν ἀγάπησε ὁ Θεός περισσότερο ἀπό Αὐτήν; (ΕΠΕ 11, 268, 340).

Αὐτή ἦταν ἡ Παναγία. «Τῶν Ἀγγέλων χαρμονή», ὅπως ψάλλει ὁ ὑμνογράφος. Καί τήν ἐξέλεξε ὁ Θεός γιά τήν ἁγιότητά της. Αὐτό ἦταν τό βασικό ἀλλά καί τό μέγιστο καί ἀπαραίτητο προσόν της.

2. Καί πῶς διακόνησε, πῶς συνήργησε ἡ Ἐκλεκτή τῶν ἐκλεκτῶν Θεοτόκος Μαρία στό ἔργο τῆς σωτηρίας μας;

Α) Μέ σεμνότητα καί ταπείνωση. Χωρίς ἀπαιτήσεις καί ἀξιώσεις. Δηλαδή; Δέν ζήτησε ἀπό τόν Ἀρχάγγελο Γαβριήλ, πού τῆς ἀνήγγειλε ὅτι θά γινόταν Μητέρα τοῦ Λυτρωτῆ τοῦ κόσμου, νά μεσολαβήσει στόν Θεό, ὥστε νά εἶναι καλές στό ἑξῆς οἱ συνθῆκες διαβιώσεώς της. Δέν ἐπιδίωξε νά γίνει γνωστή. Ἀπέκρυψε τό μήνυμα τοῦ οὐρανοῦ καί ἀπό αὐτόν ἀκόμη τόν Ἰωσήφ. Κρατοῦσε μέσα στήν καρδιά της τό μεγάλο γεγονός συνομι­λώντας μυστικά μέ Ἐκεῖνον πού εἶχε μέσα της. Γεμάτος θαυμασμό ἐμπρός στή σιωπή της ὁ ἱερός ὑμνογράφος τῶν «Χαιρετισμῶν» ἀναφωνεῖ: «χαῖρε τό πῶς μηδένα διδάξασα» (βλ. Λουκ. β΄19).

Β) Μέ αὐταπάρνηση. Δηλαδή; Ἀπό τή στιγμή πού θά τήν ἔβλεπαν Μητέρα παιδιοῦ οἱ Ἑβραῖοι, ἐνῶ ἦταν ἀνύπανδρη, τήν ἀνέμενε λιθοβολισμός βάσει τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου. Τό γνώριζε αὐτό ἡ Παρθένος. Καί ὅμως ὑπάκουσε στήν κλήση τοῦ Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος τήν ἤθελε συνεργό Του, καί εἶπε τό «ἰδού ἡ δούλη Κυρίου», ἕτοιμη νά ὑποστεῖ ὅλες τίς συνέπειες αὐτῆς τῆς ὑπακοῆς της (βλ. Λουκ. α΄38).

Ἀλλά τήν αὐταπάρνησή της φανερώνει καί ἡ ἀγόγγυστη φυγή της μαζί μέ τόν Ἰωσήφ στή μακρινή καί ἐχθρική Αἴγυπτο μέσα σέ δύσκολες συνθῆκες, γιά νά διασωθεῖ τό θεῖο Βρέφος της, ὁ Σωτήρας τοῦ κόσμου, ἀπό τή θηριώδη μανία τοῦ Ἡρώδη.

Γ) Μέ διαρκή βαθύτατο πόνο ψυχῆς. Δηλαδή; Πονοῦσε συνεχῶς, καθώς ἔβλεπε τούς θρησκευτικούς ἡγέτες τοῦ λαοῦ της νά κατατρέχουν τόν ἀθῶο καί ἅγιο Υἱό της. Ἔνιωθε συνεχῶς νά τήν κεντᾶ ἡ «ρομφαία», γιά τήν ὁποία τῆς εἶχε κάνει λόγο ὁ πρεσβύτης Συμεών τήν ἡμέρα τῆς Ὑπαπαντῆς, ἡ ὁποία τελικά διαπέρασε τήν καρδιά της, ὅταν Τόν εἶδε κρεμασμένο στόν Σταυρό τοῦ Γολγοθᾶ (βλ. Λουκ. β΄ 34-35).

3. Καί πῶς ἀντάμειψε ὁ Θεός τήν Παναγία γιά τήν ταπεινή καί ἀγόγγυστη αὐτή συμμετοχή της στό ἔργο τῆς σωτηρίας τοῦ κόσμου; Τῆς ἐχάρισε δόξα ἀνέκφραστη. Δόξα ἀμάραντη. Δόξα ἀνεπα­νάληπτη. Πῶς φαίνεται αὐτή ἡ δόξα; Τή μακαρίζουν «πᾶσαι αἱ γενεαί τῶν ἀνθρώπων» (βλ. Λουκ. α΄ 48). Πρός Αὐτήν ἀναπέμπονται ἀκατάπαυστα οἱ θερμότερες καί γλυκύτερες προσευχές. Πρός Αὐτήν ὑψώνονται οἱ πονεμένες ἱκεσίες ὅλου τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου καί οἱ δοξολογητικές καί εὐγνώμονες ὑμνολογίες γιά τά ἄπειρα θαύματά της. Γι’ Αὐτήν ἔχουν συντεθεῖ οἱ ὡραιότεροι ὕμνοι. Πρός τιμήν της ἔχουν γραφεῖ καί ἐκφωνηθεῖ οἱ πιό ὑπέροχοι ρητορικοί λόγοι τῶν ἁγίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας. Τό ὄνομά της μνημονεύεται διαρκῶς στούς Ναούς μας. Δέν τελεῖται ἱερή Ἀκολουθία χωρίς νά μνημονεύσουμε «τῆς Παναγίας, Ἀ­­χράντου, Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί Ἀειπαρθένου Μαρίας». Ἀναρίθμητα δέ εἶναι τά θαύματα πού ἐπιτελοῦνται μέ τήν «ἀκαταίσχυντον μεσιτείαν» της. Καί ὅλα αὐτά, διότι ἔγινε Μητέρα τοῦ Θεοῦ, διότι βάστασε μέσα της «τόν βαστάζοντα πάντα», διότι «ὁ ἀχώρητος παντί ἐχωρήθη ἐν τῇ γαστρί της», διότι «γάλακτι ἐξέθρεψε» Ἐκεῖνον πού τρέφει τά σύμπαντα.

Ἄς μελετοῦμε τήν ἁγία ζωή της καί ἄς ἐμπνεόμαστε ἀπό αὐτή θαυμάζοντας τή μεγάλη τιμή πού τῆς ἔκανε ὁ Θεός. Καί μαζί μέ τόν ἅγιο Πρόκλο, τόν Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως καί μαθητή τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου, ἄς ὑμνοῦμε Ἐκείνη, μέσα στήν ὁποία σάν σέ ἄλλο «θάλαμον ὁ Θεός Λόγος κατεσκήνωσε». Καί ἄς Τῆς λέμε: «Εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξίν, ἡ μόνη τῆς Εὔας θεραπεύσασα τήν λύπην… ἡ μόνη ἄνευ ἡδονῆς… τεκοῦσα· ἡ μόνη τόν Ἐμμανουήλ, ὡς ἠθέλησεν αὐτός γεννήσασα». «Εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξί καί εὐλογημένος ὁ καρπός τῆς κοιλίας σου» (PG 65, 720).

ΣΥΝΘΗΜΑ: «Σῶσον ἡμᾶς, Υἱέ Θεοῦ, ὁ ἐκ Παρθένου τεχθείς, ψάλλοντάς σοι· Ἀλληλούϊα» (β΄ Ἀντίφωνον θ. Λειτουργίας Χριστουγέννων).