Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 15 Φεβρουαρίου 2026, Κυριακή τῆς Ἀπόκρεω (Α΄ Κορ. η΄ 8 – θ΄ 2)
Ἀδελφοί, βρῶμα ἡμᾶς οὐ παρίστησι τῷ Θεῷ· οὔτε γὰρ ἐὰν φάγωμεν περισσεύομεν, οὔτε ἐὰν μὴ φάγωμεν ὑστερούμεθα. βλέπετε δὲ μήπως ἡ ἐξουσία ὑμῶν αὕτη πρόσκομμα γένηται τοῖς ἀσθενοῦσιν. ἐὰν γάρ τις ἴδῃ σε, τὸν ἔχοντα γνῶσιν, ἐν εἰδωλείῳ κατακείμενον, οὐχὶ ἡ συνείδησις αὐτοῦ ἀσθενοῦς ὄντος οἰκοδομηθήσεται εἰς τὸ τὰ εἰδωλόθυτα ἐσθίειν; καὶ ἀπολεῖται ὁ ἀσθενῶν ἀδελφὸς ἐπὶ τῇ σῇ γνώσει, δι᾿ ὃν Χριστὸς ἀπέθανεν. οὕτω δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε. διόπερ εἰ βρῶμα σκανδαλίζει τὸν ἀδελφόν μου, οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω. Οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος; οὐκ εἰμὶ ἐλεύθερος; οὐχὶ Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Κύριον ἡμῶν ἑώρακα; οὐ τὸ ἔργον μου ὑμεῖς ἐστε ἐν Κυρίῳ; εἰ ἄλλοις οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος, ἀλλά γε ὑμῖν εἰμι· ἡ γὰρ σφραγὶς τῆς ἐμῆς ἀποστολῆς ὑμεῖς ἐστε ἐν Κυρίῳ.
ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
1. Ὁ Χριστὸς στὰ πρόσωπα τῶν ἀδελφῶν μας
Κατὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου εἶχε δημιουργηθεῖ ἀναστάτωση στὴν Ἐκκλησία τῆς Κορίνθου μὲ ἀφορμὴ τὰ εἰδωλόθυτα, τὰ κρέατα δηλαδὴ ποὺ εἶχαν χρησιμοποιηθεῖ σὲ θυσίες εἰδωλολατρῶν. Κάποιοι Χριστιανοὶ ἔτρωγαν ἀπὸ τὰ εἰδωλόθυτα, ἐνῶ ἄλλοι βλέποντάς τους νὰ τρῶνε, σκανδαλίζονταν διότι τὰ θεωροῦσαν ἱερά. Γι᾿ αὐτὸ ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὁ ἱδρυτὴς τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κορίνθου, ἐπισημαίνει στὴν Α΄ πρὸς Κορινθίους Ἐπιστολή του ὅτι δὲν εἶναι τόσο σημαντικὸ τὸ ἂν θὰ φᾶνε ἢ ὄχι, ὅσο τὸ νὰ μὴν σκανδαλίσουν τοὺς ἀδελφούς τους. «Ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε», γράφει. Δηλαδή, ἁμαρτάνοντας στοὺς ἀδελφούς σας καὶ χτυπώντας σκληρὰ τὴ συνείδησή τους, ἡ ὁποία εἶναι ἀσθενικὴ καὶ ἀδύνατη, τελικὰ ἁμαρτάνετε στὸν ἴδιο τὸν Χριστό.
Ἀκούγεται ἴσως αὐστηρὸς ὁ λόγος αὐτὸς τοῦ Ἀποστόλου. Εἶναι ὅμως ἀληθινός, θεόπνευστος λόγος. Μᾶς ὑπογραμμίζει ὅτι ὁ κάθε ἀδελφός μας, ὁ ὁποῖος εἶναι μέλος τῆς Ἐκκλησίας, εἶναι μέλος τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ. «Ὁ ἀσθενῶν ἀδελφὸς εἰς τὸ τοῦ Δεσπότου σῶμα τελεῖ. Οἰκειοῦται δὲ ἡ κεφαλὴ τοῦ μέλους τὴν ἀδικίαν» (PG 82, 292), σχολιάζει ἱερὸς ἑρμηνευτής. Ὁ ἀδελφὸς ποὺ ἀσθενεῖ, ἀνήκει στὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος, δηλαδὴ ὁ Χριστός, οἰκειοποιεῖται τὴν ἀδικία ποὺ γίνεται σὲ κάποιο μέλος του. Ἡ ἀδικία ποὺ γίνεται σὲ κάποιο Χριστιανό, τελικὰ ἀναφέρεται στὸν ἴδιο τὸν Χριστό.
Συνεπῶς στὸ πρόσωπο τῶν ἀδελφῶν μας φανερώνεται ὁ Κύριος. Αὐτὸ ἄλλωστε φαίνεται καὶ στὴν εὐαγγελικὴ περικοπὴ τῆς ἡμέρας, ὅπου ὁ Χριστὸς μᾶς περιέγραψε τὴ Δευτέρα Παρουσία του. Κάθε τὶ ποὺ προσφέρατε σ᾿ ἕναν ἀπὸ τοὺς φτωχοὺς καὶ ἄσημους ἀδελφούς μου, «ἐμοὶ ἐποιήσατε» (Ματθ. κε΄ 40), τὸ προσφέρατε σ᾿ Ἐμένα, θὰ πεῖ τότε ὁ Κύριος. Ταυτίζεται ἐκεῖ μὲ τοὺς «ἐλαχίστους», μὲ τοὺς ἀδύναμους ἀδελφούς μας. Φανερώνεται ὁ Θεὸς στὰ πρόσωπά τους. Προσλαμβάνει τὴν ἀγάπη ποὺ δείξαμε σ᾿ αὐτοὺς σὰν νὰ ἀναφέρεται στὸν Ἴδιο. Καὶ στὴν ἀποστολικὴ περικοπὴ ἀντίστοιχα ἀκούσαμε ὅτι προσλαμβάνει κάθε ἁμαρτία ποὺ γίνεται στοὺς ἀδελφούς μας σὰν νὰ γίνεται στὸν Ἴδιο.
Ὁ κάθε ἀδελφός μας, ἑπομένως, εἶναι μιὰ ὁρατὴ εἰκόνα τοῦ ἀόρατου Θεοῦ δίπλα μας. Ἂς προσέχουμε ὄχι μόνο νὰ μὴ σκανδαλίζουμε τὸν ἀδελφό μας, ἀλλὰ ἀντίθετα νὰ τὸν ὑπηρετοῦμε, νὰ τὸν τιμοῦμε, νὰ τὸν διακονοῦμε σὰν νὰ ἦταν ὁ ἴδιος ὁ Χριστός. Εἶναι ἄλλωστε μέλος τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ.
2. Ἡ θυσία τοῦ δικαιώματος
Στὴ συνέχεια τῆς περικοπῆς ὁ Ἀπόστολος ὑποδεικνύει καὶ τὴ λύση στὸ πρόβλημα τῶν εἰδωλοθύτων μὲ τὸν θεοφώτιστο λόγο του. Ἐνῶ καὶ ὁ ἴδιος θὰ εἶχε κάθε δικαίωμα νὰ τρώει ἀπὸ τὰ εἰδωλόθυτα, ἀφοῦ μάλιστα εἶναι ἀνύπαρκτοι οἱ θεοὶ τῶν εἰδώλων, ὡστόσο γράφει ὅτι «οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω». Δὲν θὰ φάω ποτέ, ὄχι μόνο εἰδωλόθυτο, ἀλλὰ καὶ ὁποιοδήποτε εἶδος κρέατος, γιὰ νὰ μὴ σκανδαλίσω κάποιον ἀδελφό μου. Θυσιάζει τὸ νόμιμο δικαίωμά του, θὰ λέγαμε, γιὰ χάρη τῶν ἀδελφῶν του.
Εἶναι πολὺ σημαντικὴ ἡ θυσία αὐτή, ἡ θυσία τῶν δικαιωμάτων. Ἐλευθερώνει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸν ἀτομισμό, ὥστε ν᾿ ἀνοίγει τὴν καρδιά του στὸν κάθε ἀδελφό του· νὰ βάζει τὸν ἀδελφό του πάνω ἀπὸ τὰ δικαιώματά του. «Χριστὸς μὲν οὐδὲ ἀποθανεῖν παρῃτήσατο ὑπὲρ αὐτοῦ, σὺ δὲ αὐτῷ οὐδὲ συγκαταβαίνειν ἀνέχῃ» (PG 61, 167), ἐπισημαίνει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Δηλαδή, ὁ Χριστὸς δὲν ἀπέφυγε οὔτε τὴ θυσία του γιὰ χάρη τοῦ καθενὸς ἀνθρώπου. Κι ἐσύ, ἄνθρωπε, οὔτε μιὰ μικρὴ ὑποχώρηση δὲν ἀνέχεσαι νὰ κάνεις γι᾿ αὐτόν. Ἡ ἀληθινὴ ἀγάπη ἀποδεικνύεται στὴ θυσία. Τότε ἀγαπᾶ κανείς, ὅταν θυσιάζεται.
Ἡ ἀλήθεια αὐτὴ ἔχει πολλὲς πρακτικὲς προεκτάσεις στὴν καθημερινή μας ζωή. Ἂν ἀγαπᾶμε τοὺς ἀδελφούς μας, τότε θυσιάζουμε τὴν ἄνεσή μας, τὰ χρήματά μας, τὸ πρόγραμμα, τὴν ξεκούρασή μας, τὶς ἐπιθυμίες, τὶς προτιμήσεις μας, κάποια ἐπιτρεπτὴ συνήθειά μας, ἀκόμη καὶ τὰ δικαιώματά μας, προκειμένου νὰ βοηθήσουμε, νὰ ὑπηρετήσουμε, νὰ ξεκουράσουμε, νὰ ἀναπαύσουμε, νὰ χαροποιήσουμε καὶ νὰ εὐχαριστήσουμε τοὺς συνανθρώπους μας.
Αὐτὴ ἡ θυσιαστικὴ ἀγάπη μᾶς ἑνώνει τελικὰ μὲ τοὺς ἀδελφούς μας. Πόσο πιὸ ἑνωμένος θὰ ἦταν ὁ κόσμος μας σήμερα, ποὺ διχάζεται καὶ σπαράσσεται ἀπὸ τοὺς πολέμους! Πόσο πιὸ ἁρμονικὰ θὰ λειτουργοῦσε κάθε κοινωνικὸ σύνολο, ἡ οἰκογένειά μας γιὰ παράδειγμα, ἂν εἶχε ὡς θεμέλιο τὸ θυσιαστικὸ αὐτὸ πνεῦμα! Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ Εὐαγγελίου· ἡ θυσία τοῦ ἑαυτοῦ μας, ἡ θυσία τῶν δικαιωμάτων μας γιὰ χάρη τῶν ἀδελφῶν μας. Τότε κέντρο τοῦ ἐνδιαφέροντός μας δὲν εἶναι πλέον τὸ ἄτομό μας, ἀλλὰ ὁ Χριστὸς ποὺ φανερώνεται στὰ πρόσωπα τῶν συνανθρώπων μας.
