18. «Καθ᾿ ἡμέραν» (9-15/3)

Πλησιάζουμε στό μέσο τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Τήν προσεχή Κυριακή, πού ὀνομάζεται Κυριακή τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, ἡ Ἐκκλησία μας θά προβάλει τόν τίμιο καί ζωοποιό Σταυρό τοῦ Κυρίου, γιά νά τόν προσκυνήσουμε οἱ πιστοί Χριστιανοί καί νά πάρουμε Χάρι καί δύναμη νά συνεχίσουμε «τόν καλόν ἀγῶνα τῆς πίστεως». Θά προβάλει τόν πανσεβάσμιο Σταυρό, γιά νά μᾶς παρακινήσει νά γίνουμε κι ἐμεῖς σταυροφόροι. Νά σηκώνουμε μέ ἀνδρεία καί γενναιότητα, μέ ὑπομονή καί μέ καρτερία τόν δικό μας σταυρό «καθ᾿ ἡμέραν» καί ὅλες τίς ἡμέρες τῆς ζωῆς μας, ὅπως θά δοῦμε στό θέμα τοῦ Κύκλου πού θά κάνουμε σήμερα.

Θά διαβάσουμε τό κείμενο καί τήν ἑρμηνεία τοῦ ἁγιογραφικοῦ Ἀναγνώ­σματος (Λουκ. θ΄ 23). Κείμενο: 23 «Ἔλεγε δέ πρός πάντας· εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἔρχεσθαι, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καί ἀράτω τόν σταυρόν αὐτοῦ καθ᾿ ἡμέραν καί ἀκολουθείτω μοι». Ἑρμηνευτική ἀπόδοση: 23 Κι ἔλεγε σ᾿ ὅλους: Ἐάν κανείς θέλει νά μέ ἀκολουθεῖ ὡς μαθητής μου, ἄς διακόψει κάθε φιλία καί σχέση μέ τόν διεφθαρμένο ἑαυτό του κι ἄς πάρει τή σταθερή ἀπόφαση νά ὑποστεῖ γιά Ἐμένα ἀκόμη καί σταυρικό θάνατο· καί τήν ἀπόφαση αὐτή ἄς τήν ἀνανεώνει κάθε μέρα νεκρώνοντας τά σαρκικά πάθη, κι ἄς μέ ἀκολουθεῖ μιμούμενος τό παράδειγμά μου.

1. Ἀμέσως κατόπιν θά διαβάσουμε τό Α΄ Μέρος τοῦ ἄρθρου «Καθ᾿ ἡμέραν», «Ο ΣΩΤΗΡ», τεῦχ. 2344/1.1.2026/σελ. 9-10, ἕως ἐκεῖ πού λέει: «Ἄς ἔχουμε πάντα τήν καλή διάθεση νά τούς οἰκονομήσουμε!», σελ. 10, α΄ στήλη, καί θά ποῦμε στά Μέλη: Τόσο ὁ εὐαγγελιστής Λουκᾶς, ἀπό τόν ὁποῖο ἀντλήσαμε τό ἁγιογραφικό Ἀνάγνωσμα, ὅσο καί οἱ λοιποί συνοπτικοί ἱεροί Εὐαγγελιστές (Ματθαῖος καί Μᾶρκος) μιλοῦν γιά αὐταπάρνηση καί ἄρση σταυροῦ καί μᾶς καλοῦν νά ἀκολουθοῦμε τόν Κύριο, μιμούμενοι τό παράδειγμά Του. Ἀλλά ὁ εὐαγγελιστής Λουκᾶς προσθέτει καί τή φράση «καθ᾿ ἡμέραν». Τί ὑπονοεῖται μέ τή φράση αὐτή; (Σκέψεις Μελῶν…) Μπορεῖ νά ὑπονοεῖται ἡ κάθε ἡμέρα τῆς ζωῆς μας, τό λεγόμενο εἰκοσιτετράωρο, διότι κάθε ἡμέρα ἔχει τόν δικό της σταυρό. Ἀλλά μπορεῖ νά ὑπονοεῖται καί ὁλόκληρη ἡ ζωή μας, διότι καλούμαστε νά σηκώνουμε τόν σταυρό μας ὅλες τίς ἡμέρες τῆς ζωῆς μας, μέχρι καί τήν τελευταία μας ἀναπνοή. Ἕνα πολύ ὡραῖο παράδειγμα πού ἀποδεικνύει ὅτι ὑπονοεῖται καί ὁλόκληρη ἡ ζωή μας, εἶναι τό παράδειγμα  τῆς παραβολῆς τῶν ἐργατῶν τοῦ ἀμπελῶνος (Ματθ. κ΄ 1-16). Στήν παραβολή αὐτή, ὅπως τήν ἑρμηνεύει ὁ Μέγας Βασίλειος, οἱ πιστοί Χριστιανοί, ἀπό τότε πού βαπτισθήκαμε, συμφωνήσαμε μέ τόν Κύριο τοῦ ἀμπελῶνος, τόν Χριστό, νά δουλέψουμε ὅλη τήν ἡμέρα στόν ἀμπελώνα τῶν ἐντολῶν του καί νά ὑπομείνουμε τόν καύσωνα ὅλης τῆς ἡμέρας. Πῶς λοιπόν προτοῦ νά τελειώσει ἡ ἡμέρα, δηλαδή ἡ ζωή μας, ζητοῦμε ἀνάπαυση; Ἄς περιμένουμε νά ἔλθει τό βράδυ, πού εἶναι τό τέλος τῆς ζωῆς μας, καί τότε θά ἔλθει ὁ Κύριος τοῦ ἀμπελῶνος μέ τόν μισθό στό χέρι, γιά νά μᾶς ἀμείψει καί μέ τό παραπάνω (Ἀσκητικές διατάξεις, ΕΠΕ 9, 322). Ἄρα ὅταν ὁ Κύριος ὁμιλεῖ γιά ἄρση σταυροῦ, ὁμιλεῖ γιά ἰσόβια ἄρση σταυροῦ. Μέ τήν ἴδια ἔννοια χρησιμοποιεῖ καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος τό «καθ᾿ ἡμέραν», ὅταν γράφει στήν Α΄ πρός Κορινθίους ἐπιστολή του: «καθ᾿ ἡμέραν ἀποθνήσκω» (ιε΄ 31) καί στήν πρός Ρωμαίους ἐπιστολή του: «ἕνεκά σου θανατούμεθα ὅλην τήν ἡμέραν» (η΄ 36): Καί στά δύο αὐτά χωρία μᾶς καλεῖ ὁ θεῖος Ἀπόστολος νά σηκώνουμε τόν σταυρό μας κάθε ἡμέρα καί ὅλες τίς ἡμέρες τῆς ζωῆς μας, μέχρι τήν τελευταία μας ἀναπνοή.

2. Ἀλλά ποιός εἶναι ὁ καθημερινός σταυρός μας, τόν ὁποῖο καλούμαστε μέ χαρά νά σηκώνουμε; (Σκέψεις Μελῶν…) Ὁ καθημερινός σταυρός μας μπορεῖ νά εἶναι ἐξωτερικοί πειρασμοί: θλίψεις, ἀσθένειες, θάνατοι προσφιλῶν προσώπων, δυσκολίες ποικίλες, τίς ὁποῖες καλούμαστε νά ὑπομείνουμε. Ἐπίσης μπορεῖ νά εἶναι ἐσωτερικοί πειρασμοί: πάθη, ἀδυναμίες, ἐλαττώματα, τά ὁποῖα καλούμαστε νά πολεμήσουμε. Μπορεῖ νά εἶναι οἱ ὀνειδισμοί κοσμικῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι θά μᾶς εἰρωνευθοῦν, θά μᾶς περιγελάσουν, θά μᾶς ὑβρίσουν. Ἄς εἴμαστε ἀποφασισμένοι νά περιφρονηθοῦμε γιά τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ «τόν ὀνειδισμόν αὐτοῦ φέ­ροντες» (Ἑβρ. ιγ΄ 13)! Μπορεῖ νά εἶναι καθήκοντα, ὑποχρεώσεις. Ἄς εἴμαστε ἀποφασισμένοι νά ἐπιτελοῦμε τό καθῆκον τῆς στιγμῆς μέ χαρά καί ἐνθουσιασμό, χωρίς νά γογγύζουμε. Μπορεῖ νά αἰσθανόμαστε κουρασμένοι καί νά θέλουμε λίγο νά χαλαρώσουμε, νά ξεκουρασθοῦμε, παραλείποντας τό ἡμερήσιο πρόγραμμα τῆς πνευματικῆς ζωῆς πού ἀκολουθοῦμε. Ἄς μήν ὑποχωροῦμε στήν ἀδυναμία τῆς σάρκας. Ὅ,τι δέν γίνεται στήν ὥρα του, συνήθως δέν γίνεται ποτέ. Ἄς μήν παραλείπουμε τήν προσευχή, τήν πνευματική μελέτη, τήν παρακολούθηση τοῦ ἑαυτοῦ μας, ἀλλά νά ἀκολουθοῦμε τή στενή καί τεθλιμμένη ὁδό, νά βαδίζουμε μέ συνέπεια τήν ὁδό τοῦ ἁγιασμοῦ. Μπορεῖ νά εἶναι δύστροποι ἄνθρωποι, μέ τούς ὁποίους καλούμαστε νά συνεργασθοῦμε. Ἄς ἔχουμε τήν καλή διάθεση νά τούς οἰκονομήσουμε. Τότε σηκώνουμε θεάρε­στα τόν καθημερινό σταυρό μας!

1. Ἔπειτα θά διαβάσουμε τό ὑπόλοιπο ἄρθρο καί θά ποῦμε στά Μέλη: Πολλοί, ὅταν ἀκοῦνε ὅτι θά σηκώνουμε τόν σταυρό μας κάθε ἡμέρα καί ὅλες τίς ἡμέρες τῆς ζωῆς μας, μέχρι τήν τελευταία μας ἀναπνοή, λιποψυχοῦν καί λένε: ὅλο σταυρό θά σηκώνουμε; Δέν πρέπει νά τό λέμε αὐτό. Γιατί; (Σκέψεις Μελῶν…) Διότι ὁ σταυρός εἶναι ἡ μία ὄψη τοῦ νομίσματος. Ἡ ἄλλη του ὄψη εἶναι ἡ ἀνάσταση. Μετέχοντας στά παθήματα τοῦ Χριστοῦ, μετέχουμε καί στήν ἀνάστασή Του, μετέχουμε καί στή δόξα Του. Ὑπάρχει μεγαλύτερη χαρά ἀπ᾿ αὐτή τήν ἀνάπαυση!

Κι ἀκόμη νά σκεπτόμαστε ὅτι «τό ὑπέρ Χριστοῦ πάσχειν» εἶναι χάρισμα: «Ὑμῖν ἐχαρίσθη τό ὑπέρ Χριστοῦ, οὐ μόνον τό εἰς αὐτόν πιστεύειν, ἀλλά καί τό ὑπέρ αὐτοῦ πάσχειν», γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος στήν πρός Φιλιππησίους ἐπιστολή του (α΄ 29). Καί στήν πρός Γαλάτας ἐπιστολή του γράφει: «ἐγώ γάρ τά στίγματα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματί μου βαστάζω» (στ΄ 17).

Ὑπάρχει τιμητικότερο ἀπό τό νά ἔχουμε κι ἐμεῖς στό σῶμα μας σημάδια πληγῶν ἀπό κάποια παθήματα πού ὑπομείναμε γιά τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ; Ὑπάρχει τιμητικότερο ἐνισχυόμενοι ἀπό τόν Χριστό, νά ἀνταναπληρώνουμε τά ὑστερήματα τῶν θλίψεών Του;  Ὅσο μποροῦμε νά προσφερόμαστε γιά τέτοιες θυσίες. Καί νά τίς κάνουμε μέ χαρά: «Νῦν χαίρω ἐν τοῖς παθήμασί μου ὑπέρ ὑμῶν καί ἀνταναπληρῶ τά ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ…» (Κολασ. α΄ 24). Νά σηκώνουμε μέ χαρά τόν καθημερινό σταυρό μας.

Διηγοῦνται ὅτι κάποιος νεαρός ἀπό τόν καθημερινό σταυρό πού σήκωνε ἔφθασε κάποτε στά ὅρια τῆς ἀπελπισίας. Ἔπεσε τότε στά γόνατα, λέγοντας στήν προσευχή του: «Κύριε, ὁ σταυρός πού κουβαλῶ εἶναι πολύ βαρύς, ἀσήκωτος». Ὁ δέ Κύριος τοῦ ἀποκρίθηκε: «Παιδί μου, ἐάν δέν μπορεῖς νά σηκώσεις τόν καθημερινό σταυρό σου, πήγαινε καί τοποθέτησέ τον μέσα σέ αὐτό τό δωμάτιο. Ὕστερα ἄνοιξε πάλι τήν πόρτα καί διάλεξε ὅποιο σταυρό ἐπιθυμεῖς». Ὁ νέος ἔκανε ὅ,τι τοῦ εἶπε ὁ Θεός. Ὅταν ξαναμπῆκε στό δωμάτιο, εἶδε πολλούς σταυρούς, Μερικοί ἦταν τόσο μεγάλοι, ὥστε νά μή φαίνονται οἱ κορυφές τους. Ἄλλοι ἦταν μέτριοι. Αὐτός ἀνακάλυψε ἕνα μικροσκοπικό σταυρό πού ἔγερνε πάνω σέ ἕνα μακρινό τοῖχο. «Κύριε, διαλέγω αὐτό τόν σταυρό», ψιθύρισε ὁ νεαρός. Τότε ὁ Κύριος τοῦ ἀπάντησε: «Παιδί μου, αὐτός εἶναι ὁ δικός σου σταυρός, πού μόλις ἔφερες ἐδῶ μέσα!… Θυμᾶσαι ἐκεῖνον, πού παραπονιόταν πώς δέν εἶχε παπούτσια, ὡσότου συνάντησε κάποιον πού δέν εἶχε οὔτε πόδια; Εὐχαρίστησε τόν Θεό γι’ αὐτά πού ἔχεις καί μήν παραπονεῖσαι γιά τόν σταυρό πού σηκώνεις».

2. Ναί, νά μήν παραπονούμαστε, ἀντιλέγουν πάλι μερικοί. Ἀλ­λά εἴμαστε ἀδύναμοι ἄνθρωποι, γι᾿ αὐτό ἀπελπιζόμαστε. Τί θά ἀπαντήσουμε; (Σκέψεις Μελῶν…) Θά ἀπαντήσουμε ὅτι τό περισσότερο βάρος τοῦ σταυροῦ τό σηκώνει ὁ Χριστός. Ἐμεῖς σηκώνουμε λίγο βάρος. Ἀλλά κι αὐτό τό λίγο βάρος πού σηκώνουμε, δίνει τή Χάρι Του ὁ Χριστός, γιά νά τό σηκώσουμε. Γράφει ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης στό βιβλίο του «Πνευματικά Γυμνάσματα» (σελ. 251, α΄ στήλη, ἐκδ. Ρηγοπούλου) ὅτι κάνει «ἕως καί αὐτά τά ἀσθενῆ κοράσια, ἕως καί αὐτά τά νήπια, νά ἐναγκαλίζωνται τούς τροχούς καί τά μαχαίρια, ὡσάν ἄνθη καί τριαντάφυλλα. Κάνει τούς ὁσίους νά βαστοῦν εἰς ὅλην των τήν ζωήν τόν σταυρόν εἰς τούς ὤμους καί νά ἔχουν τάς πολυχρονίους νηστείας καί κακοπαθείας, ὡσάν τρυφάς καί ξεφαντώματα· δυναμώνει πάντας τούς Χριστιανούς νά δέχωνται μέ προθυμίαν κάθε θλῖψιν καί βάσανον». Μέ χαρά λοιπόν νά σηκώνουμε τόν καθημερινό σταυρό μας, χωρίς νά γογγύζουμε.

Εἶναι μεγάλη τιμή νά σηκώνουμε ἀγόγγυστα καθημερινό σταυρό μας! Ἕνας πονεμένος πατέρας πού ὑπηρετοῦσε καθημερινά τό ἀνάπηρο παιδάκι του, πῆγε στόν ἅγιο Παΐσιο τόν Ἁγιορείτη γιά νά ἐνισχυθεῖ. Ὁ ἅγιος Παΐσιος τόν ἀγκάλιασε καί τοῦ εἶπε: «Εἶναι μεγάλη τιμή γιά σένα νά ὑπηρετεῖς ἕναν ἄγγελο. Νά χαίρεστε, γιατί θά πᾶτε καί οἱ δυό στόν Παράδεισο»!

Νά δίνουμε καλές ἐξετάσεις στήν ἄρση τοῦ σταυροῦ μας κάθε στιγμή καί ὥρα τῆς ζωῆς μας. Νά σηκώνουμε τόν καθημερινό σταυρό μας μέ ἀνδρεία καί γενναιότητα, μέ ὑπομονή καί καρτερία! Νά εἴμαστε ἀφοσιωμένοι ἀκόλουθοι τοῦ Ἐσταυρωμένου, σηκώνοντας μέ αὐταπάρνηση τόν καθημερινό σταυρό μας. Ἄν εἴμαστε διά βίου σταυροφόροι, θά χαιρόμαστε καί μέσα στίς θλίψεις μας στήν παρούσα ζωή καί θά ἀπολαμβάνουμε στήν ἀτελεύτητη αἰωνιότητα τά ἄρρητα κάλλη τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Ἀμήν!

Τό ἑπόμενο θέμα μας θά εἶναι ἀπό τό ἄρθρο «Ἡ ἀσφαλέστερη κατοικία», «Ο ΣΩΤΗΡ», τεῦχ. 2344/1.1.26/σελ. 7-8.