ΙΕΡΑ ΚΑΤΑΦΥΓΙΑ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
Εισαγωγή | 17

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Ορισμοί, χαρακτηριστικά, και κατηγορίες των προσκυνηματικών διαδρομών | 21
1.1. Ορισμοί | 21

1.2. Η ιστορία του θρησκευτικού τουρισμού | 22

1.3. Τα χαρακτηριστικά και οι κατηγορίες των προσκυνηματικών διαδρομών | 23

1.4. Οι τρόποι μετακίνησης των προσκυνητών | 24

1.5. Η ιστορία των προσκυνηματικών διαδρομών | 26

1.6. Οι προσκυνηματικές διαδρομές μέσα στις Ιστορικές Περιόδους | 27

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Οι προσκυνηματικές διαδρομές του κόσμου, σήμερα |
31
2.1. Τα προσκυνήματα του κόσμου | 31

2.2. Παγκόσμιες – Διεθνείς προσκυνηματικές διαδρομές, που είναι προστατευμένες από την UNESCO | 33

2.3. Οι Ελληνικές – Διεθνείς προσκυνηματικές διαδρομές | 35

2.4. Παγκόσμιες – Διεθνείς προσκυνηματικές διαδρομές | 38

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Προσκυνηματικές Διαδρομές – Η Ιστορία των Ιερών Σπηλαίων-Ασκητηρίων |
43
3.1. Η Γεωλογία, και ο μηχανισμός γένεσης των σπηλαίων | 43

3.2. Οι λόγοι της ανάδειξης ενός σπηλαίου ως ιερού σε παγκόσμιο επίπεδο | 45

3.3. Η έννοια του καθορισμού ενός σπηλαίου ως ιερού, στην αρχαία και στη χριστιανική περίοδο στον Ελλαδικό χώρο | 45

3.4. Η χρονική διάρκεια της ιερότητας ενός σπηλαίου ως ιερό | 47

3.5. Τα ιερά σπήλαια-ασκητήρια στον Ελλαδικό χώρο και η προσφορά τους στην ιστορία και τον πολιτισμό | 48

3.6. Τα είδη των ιερών σπηλαίων-ασκητηρίων στον Ελλαδικό χώρο | 52

3.7. Η σημασία αυτών των ιερών σπηλαίων-ασκητηρίων για την Ελληνική Πολιτεία και η προστασία τους | 53

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Τα ιερά σπήλαια ένα παγκόσμιο φαινόμενο |
57
4.1. Τα ιερά σπήλαια στον κόσμο | 57

4.2. Τα ιερά χριστιανικά σπήλαια της Ασίας | 57

4.3. Τα ιερά χριστιανικά σπήλαια της Ευρώπης | 58

4.4. Τα ιερά χριστιανικά σπήλαια της Αφρικής | 61

4.5. Τα ιερά σπήλαια των υπόλοιπων Θρησκειών της Ασίας | 61

4.6. Τα ιερά σπήλαια των υπόλοιπων Θρησκειών Αυστραλίας, Ν. Αμερικής, Β. Αμερικής, Αφρικής | 63

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Τα ιερά σπήλαια και σπηλαιο-ασκητήρια στην Ελλάδα και την Κύπρο |
65
5.1. Πρώτος κατάλογος (Επιτόπια έρευνα): Περιφέρειες Δυτικής Ελλάδος (65), Δυτικής Μακεδονίας (71), Ηπείρου (72), Θεσσαλίας (73), Κεντρικής Μακεδονίας (78), Πελοποννήσου (78), Στερεάς Ελλάδος (95), Νοτίου Αιγαίου (104), Άγιον Όρος (105).

5.2. Δεύτερος κατάλογος: Περιφέρειες Αττικής (107), Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης (107), Βορείου Αιγαίου (108), Δυτικής Ελλάδος (109), Δυτικής Μακεδονίας (110), Ηπείρου (111), Θεσσαλίας (111), Ιονίων Νήσων (112), Κεντρικής Μακεδονίας (113), Κρήτης (114), Νοτίου Αιγαίου (115), Πελοποννήσου (117), Στερεάς Ελλάδος (119), Κύπρος (119).

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Η ιστορική πορεία του ασκητισμού και η εξέλιξη των ιερών σπηλαίων-ασκητηρίων στον Χριστιανικό Ελλαδικό και Κυπριακό χώρο |
121
6.1. Ιστορική πορεία του ασκητισμού | 121

6.2. Η ιστορική πορεία και εξέλιξη των ιερών σπηλαίων και ασκητηρίων | 123

6.3. Η ιστορική πορεία και εξέλιξη των ασκητηρίων | 125

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Οι τρόποι και οι υποδομές για τις μετακινήσεις προς τις σπήλαιο-εκκλησίες και τα σπηλαιο-ασκητήρια |
143
7.1. Οι τρόποι προσέγγισης στις σπηλαιο-εκκλησίες | 143

7.2. Οι τρόποι προσέγγισης στα σπηλαιο-ασκητήρια | 145

7.3. Οι μόνιμες υποδομές για τις μετακινήσεις των ασκητών | 147

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Η αρχιτεκτονική των σπηλαιο-εκκλησιών και των σπηλαιο-ασκητηρίων |
163
8.1. Τα είδη των σπηλαίων εγκατάστασης των ασκητών και οι αρχιτεκτονικές μορφές | 163

8.2. Τα υλικά κατασκευής των ασκητηρίων | 176

8.3. Η θεμελίωση των σπηλαιο-ασκητηρίων | 176

8.4. Δημιουργία στέγης | 178

8.5. Η δημιουργία του πατώματος | 180

8.6. Η δημιουργία των εξωστών | 183

8.7. Οι τρόποι σύνδεσης των ξύλων | 185

8.8. Η δημιουργία των τοίχων του ασκητηρίου | 186

8.9. Η κατασκευή των τοίχων | 187

8.10. Οι ξυλοδεσιές | 193

8.11. Οι στέρνες | 194

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: Τα σπηλαιο-παρεκκλήσια και τα καθολικά – Αρχιτεκτονική διακόσμηση, Αγιογραφίες, Βραχογραφίες, Επιγραφές, κ.α. |
197
9.1. Τα παρεκκλήσια (ναΰδρια) και τα καθολικά | 197

9.2. Τέμπλα | 217

9.3. Τοιχογραφίες | 220

9.4. Βραχογραφίες | 223

9.5. Επιγραφές | 227

9.6. Ακιδογραφήματα | 229

9.7. Αρκοσόλια | 229

9.8. Οστεοφυλάκια | 231

9.9. Σπηλαιοδιάκοσμος | 232

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: Η ζωή στα σπηλαιο-ασκητήρια μέσα από τα κείμενα των βιογράφων |
235
10.1. Οι βίοι των οσίων Ασκητών | 235

10.2. Η ζωή και τα προβλήματα διαβίωσης των ασκητών μέσα από τους βίους τους | 236

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Οι περιηγητές, οι πρώτοι καταγεγραμμένοι προσκυνητές στα σπηλαιο-ασκητήρια |
243
11.1. Οι αναφορές των περιηγητών για τους τρόπους μετακίνησης | 243

11.2. Περιγραφές των σπηλαιο-ασκητηρίων και του τρόπου ζωής των ασκητών | 249

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12: Τα ιερά σπήλαια-ασκητήρια ως προσκυνηματικοί τόποι σήμερα: Προβλήματα, Λύσεις, Υποδομές |
253
12.1. Οι προσκυνηματικές διαδρομές σήμερα και οι τρόποι προσέγγισης | 253

12.2. Προβλήματα σχετιζόμενα με τη πρόσβαση των προσκυνητών | 265

12.3. Η τεχνολογία ως λύση στα προβλήματα | 267

12.4. Τα Μη επανδρωμένα Εναέρια Οχήματα (UAV) ή drones | 270

12.5. Οι αναγκαίες υποδομές του προσκυνηματικού τουρισμού | 273

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13: Η χρήση του «τετρακόπτερου» drone. Ένας νέος τρόπος προσέγγισης στα σπηλαιο-ασκητήρια |
279
Επίλογος | 291 Βιβλιογραφία | 297