05. Συνυφαίνει τίς θλίψεις μέ τή θεία παράκληση (9-15/11)

Τό ὅτι ἀντιμετωπίζουμε ὅλοι οἱ ἄνθρωποι πειρασμούς καί θλίψεις στήν παρούσα ζωή, αὐτό κανείς δέν μπορεῖ νά τό ἀμφισβητήσει. Δέν ὑπάρχει κανείς, ἀπολύτως κανείς, πού νά μή στέναξε, νά μήν πόνεσε, νά μήν ἔκλαψε ποτέ. Ἀκόμη καί ἡ πάναγνη Κόρη τῆς Ναζαρέτ, ὅταν ἀντίκρισε τόν Υἱό καί Θεό της ἐπάνω στόν Σταυρό, πόνεσε τόσο βαθιά, σάν νά πληγώθηκε στήν καρδιά μέ κοφτερό μαχαίρι. «Διῆλθε τήν ψυχήν αὐτῆς ρομφαία» (Λουκ. β΄ 35). Ἀπό τόν κανόνα αὐτό δέν ἐξαιρέθηκε οὔτε ὁ ἐνανθρωπήσας Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ. Μέσα στούς πειρασμούς γεννήθηκε στό σπήλαιο τῆς Βηθλεέμ κι ἀνάμεσα σέ δυό ληστές παρέδωσε τό Πνεῦμα Του, Ἐσταυ­ρωμένος. Ὁ ἱερός Χρυσόστομος λέει, ὅτι ἄν δέν ἀντιμετωπίσουμε θλίψεις σήμερα, θά ἀντιμετωπίσουμε αὔριο. Ἄν δέν ἀντιμετωπίσουμε αὔριο, θά ἀντιμετωπίσουμε ἀργότερα. «Ἄν μή σήμερον, αὔριον· ἄν μή αὔριον, μετά ταῦτα συμβαίνει τό λυπηρόν» (PG 62, 604). Τό βέβαιο πάντως εἶναι ὅτι θά ἀντιμετωπίσουμε θλίψεις ὁπωσδήποτε. Ὅμως δέν ἀντιμετωπίζουμε μόνο θλίψεις στήν παρούσα ζωή. Ἔχουμε καί τά εὐχάριστα. Ἔχουμε καί τή θεία παράκληση. Στό θέμα τοῦ Κύκλου πού θά κάνουμε σήμερα, θά δοῦμε ὅτι συνυφαίνονται τά εὐχάριστα μέ τά δυσάρεστα. Ὁ φιλάνθρωπος Θεός συνυφαίνει τίς λύπες μέ τίς χαρές, τίς θλίψεις μέ τή θεία παράκληση!

1. Θά διαβάσουμε τό Α΄ Μέρος τοῦ ἄρθρου «Συνυφαίνει τίς θλίψεις μέ τή θεία παράκληση», «Ο ΣΩΤΗΡ», τεῦχ. 2357/15.7.2026/σελ. 329-330, ἕως ἐκεῖ πού λέει: «Ἄγγελος Κυρίου ἔδωσε μήνυμα στόν Ἰωσήφ νά πάρει τή Μαριάμ μέ τό θεῖο Βρέφος καί νά ταξιδέψουν νύχτα γιά τήν Αἴγυπτο» (Εἰς τό κατά Ματθαῖον, Ὁμιλία Η΄, ΕΠΕ 9, 268), σελ. 230, α΄ στήλη καί θά ρωτήσουμε τά Μέλη: Γιατί συνυφαίνει ὁ Θεός τίς θλίψεις μέ τή θεία παράκληση; (Σκέψεις Μελῶν…) Διότι, ἄν μᾶς ἔδινε μόνο χαρές, δέν θά τίς ἐκτιμούσαμε! Ἄν μᾶς ἔδινε μόνο λύπες, δέν θά τίς ἀντέχαμε! Τώρα πού συνυφαίνει τίς χαρές μέ τίς λύπες, ἡ ζωή μας ὀμορφαίνει περισσότερο. Εἶναι πολύ ἐπιτυχής στό σημεῖο αὐτό ἡ παρατήρηση τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου, πού λέει ὅτι ὁ Θεός «οὔτε τούς κινδύνους, οὔτε τάς ἀνέσεις συνεχεῖς τιθείς, ἀλλά καί διά τούτων καί δι᾿ ἐκείνων ὑφαίνει τόν τῶν δικαίων βίον». Οὔτε συνεχεῖς κινδύνους ἐπιτρέπει, οὔτε συνεχεῖς ἀνέσεις παρέχει ἀφειδώλευτα, ἀλλά συνυφαίνει τίς εὐκολίες μέ τίς δυσκολίες, τίς χαρές μέ τίς λύπες, τά δάκρυα τῆς χαρᾶς μέ τά δάκρυα τοῦ πόνου.

2. Μποροῦμε νά ἀναφέρουμε κάποια παραδείγματα πού νά ἀποδεικνύουν ὅτι ὁ Θεός συνυφαίνει τίς θλίψεις μέ τή θεία παράκληση; (Σκέψεις Μελῶν…) α) Τό ἄρθρο καταθέτει ὡς πρῶτο παράδειγμα τόν ψαλμικό στίχο ἀπό τόν 29ο Ψαλμό: «τό ἑσπέρας αὐλισθήσεται κλαυθμός καί εἰς τό πρωΐ ἀγαλλίασις» (Ψαλ. κθ΄ 6). Τό βράδυ διανυκτερεύει μαζί μας ὁ κλαυθμός σάν περαστικός ἐπισκέπτης καί τό πρωί μέ τήν ἀνατολή τοῦ ἡλίου μᾶς ἐπισκέπτεται ἡ χαρά καί ἡ ἀγαλλίαση. Στόν ψαλμικό αὐτό στίχο φαίνεται πολύ καθαρά ὅτι συνυφαίνονται ἡ λύπη μέ τή χαρά καί ὅτι διαδέχονται ἡ μία τήν ἄλλην. Ἐπίσης μᾶς βεβαιώνει ὁ ψαλμικός στίχος ὅτι ἡ δοκιμασία μας διαρκεῖ πολύ λίγο. Μία μόνο νύχτα! Ἡ νύχτα καί τό βράδυ συμβολίζουν τίς θλίψεις, τούς πειρασμούς καί τίς δυσκολίες τῆς ζωῆς. Τό πρωί φέρνει τό φῶς τοῦ Θεοῦ καί τήν ἐλπίδα, δείχνοντας ὅτι ὁ πόνος εἶναι προσωρινός. Καμία δυσκολία δέν κρατάει γιά πάντα. Ἡ χαρά ἀκολουθεῖ τή δοκιμασία, ὅπως ἡ αὐγή διαδέχεται τή νύχτα.

β) Ὁ Κύριος, στή διαθήκη πού παρέδωσε στούς Μαθητές Του τό βράδυ τῆς Μεγάλης Πέμπτης, ἀναφέρει καί τό παράδειγμα τοῦ τοκετοῦ. Λέει ὅτι κάθε νέα μητέρα, ὅταν γεννᾶ, αἰσθάνεται πόνους καί ἔχει λύπη, διότι ἦλθε ἡ ὥρα της νά γεννήσει. Ὅταν ὅμως γεννήσει τό παιδάκι, δέν θυμᾶται πλέον τή θλίψη καί τούς πόνους τοῦ τοκετοῦ, ἐξαιτίας τῆς χαρᾶς πού νιώθει, διότι ἔφερε ἕναν ἄνθρωπο στόν κόσμο: «οὐκέτι μνημονεύει τῆς θλίψεως διά τήν χαράν ὅτι ἐγεννήθη ἄνθρωπος εἰς τόν κόσμον» (Ἰω. ις΄ 21). Καί στό παράδειγμα αὐτό φαίνεται πολύ καθαρά ὅτι ἡ χαρά διαδέχεται τή λύπη καί δέν θυμόμαστε πλέον τή θλίψη, ἀλλά δοξολογοῦμε τόν Θεό.

γ) Τό ἄρθρο καταθέτει καί τό παράδειγμα τοῦ ἀποστόλου Παύλου, πού μιλοῦσε στήν Τρωάδα καί «παρέτεινε τόν λόγον μέχρι μεσονυκτίου». Κάποιος νέος, πού καθόταν πάνω στό ἀνοιχτό παράθυρο, ἀποκοιμήθηκε καί ἔπεσε ἀπό τό τρίτο πάτωμα κάτω. Τόν σήκωσαν νεκρό. Τό συμβάν δημιούργησε θλίψη καί ὀδύνη, ἀλλά κατέβηκε ὁ ἀπόστολος Παῦλος, τόν πῆρε στήν ἀγκαλιά του καί εἶπε: Μήν ἀνησυχεῖτε, διότι ἡ ψυχή του ἐπανῆλθε. Τόν ἔφεραν κατόπιν ζωντανό στό ὑπερῶο καί παρηγορή­θηκαν ὅλοι πάρα πολύ: «παρεκλήθησαν οὐ μετρίως» (Πράξ. κ΄ 7-12).

δ) Τό παράδειγμα αὐτό μέ τή νεκρανάσταση τοῦ νέου στήν Τρωάδα μᾶς θυμίζει καί τό περιπετειῶδες θαλασσινό ταξίδι τοῦ ἀποστόλου Παύλου πρός τή Ρώμη, πού κόντεψαν νά πνιγοῦν ὅλοι στή θάλασσα. Ἀλλά τούς ἔσωσε ὁ Θεός χάριν τοῦ Παύλου καί βγῆκαν ναυαγοί στή νῆσο Μελίτη (Μάλτα). Ἐκεῖ οἱ κάτοικοι τοῦ νησιοῦ τούς φιλοξένησαν μέ τά πιό φιλάνθρωπα αἰσθήματα ἐπί ἕνα τρίμηνο («παρεῖχον οὐ τήν τυχοῦσαν φιλοξενίαν ἡμῖν») (Πράξ. κη΄ 1-10). Στή συνέχεια, ὅταν ξεκίνησαν γιά τή Ρώμη, καί ἄλλοι ἀδελφοί ἔσπευσαν ἀπό τή Ρώμη νά τούς προϋπαντήσουν καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος μόλις τούς εἶδε, «ἔλαβε θάρσος»! Χάρηκε πάρα πολύ ἀπό τήν παρουσία τους (Πράξ. κη΄ 11-16). Κι ἐδῶ βλέπουμε τή λύπη καί τή χαρά νά διαδέχονται ἡ μιά τήν ἄλλην.

ε) Τό ἄρθρο καταθέτει καί τό παράδειγμα τῆς θείας Γεννήσεως τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ. Στό παράδειγμα αὐτό διακρίνονται πλεῖστες ὅσες ἐναλλαγές λύπης καί χαρᾶς, στίς ὁποῖες φαίνεται καί τό προανάκρουσμα τοῦ Σταυροῦ καί ἡ λαμπροφόρος Ἀνάσταση. Ὁ ἱερός Χρυσόστομος ἐμβαθύνει στίς ἐναλλαγές αὐτές τονίζοντας ὅτι ὁ Θεός συνυφαίνει τίς θλίψεις μέ τή θεία παράκληση.

ς) Τέλος, τό ἀποκορύφωμα τῶν ἁγιογραφικῶν παραδειγμάτων τό βρίσκουμε στή Σταύρωση καί τήν Ἀνάσταση τοῦ  Σωτῆρος Χριστοῦ. Τά σεπτά Πάθη τοῦ Κυρίου μας καί ὁ σταυρικός θάνατός Του συγκλόνισαν τούς πάντες: «Σύ μόνος παροικεῖς ἐν Ἰερουσαλήμ καί οὐκ ἔγνως τά γενόμενα ἐν αὐτῇ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις;», εἶπε ὁ Κλεόπας στόν συνοδοιπόρο τους, καθώς πήγαιναν στό χωριό Ἐμμαούς. Δέν ἔμαθες ὅσα ἔγιναν στήν πόλη αὐτή τίς ἡμέρες αὐτές; (Λουκ. κδ΄ 18). Ἐνῶ ὅμως καί οἱ δυό τους ἦταν τόσο πολύ λυπημένοι γιά ὅσα συνέβησαν, στό λιτό φαγητό πού παρέθεσαν στόν ἄγνωστο συνοδοιπόρο τους, Τόν ἀναγνώρισαν ὅτι ἦταν ὁ ἀναστάς Κύριος καί παρόλο πού ἦταν περασμένη ἡ ὥρα, ἐπέστρεψαν χαρούμενοι στά Ἱεροσόλυμα, «καί ἐξηγοῦντο» στούς Ἀποστόλους «τά ἐν τῇ ὁδῷ καί ὡς ἐγνώσθη αὐτοῖς ἐν τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου» (Λουκ. κδ΄ 35).

1. Ἔπειτα θά διαβάσουμε τό ὑπόλοιπο ἄρθρο καί θά ποῦμε στά Μέλη: Μᾶς ἐκπλήσσουν οἱ θαυμαστές ἐναλλαγές τοῦ σχήματος πειρασμός – Χάρις, μεγαλύτερος πειρασμός – περισσότερη Χάρις, ἀκόμη ἰσχυ­ρότερος πειρασμός – πλήμμυρα Χάριτος γιά τούς ἀ­γωνιζόμενους πιστούς! Τί ἔχετε νά πεῖτε πάνω σ’ αὐτό; (Σκέψεις Μελῶν…) Ποτέ δέν μᾶς ἀφήνει ἀβοήθητους ὁ Θεός. Ποτέ δέν μᾶς ἀφήνει νά καταρρεύσουμε κάτω ἀπό τό βάρος τῶν θλίψεων, ἀλλά μᾶς ἐνισχύει μυστικά μέ τή θεία Του Χάρι. Καί μάλιστα παρέχει ἁπλόχερα τή θεία παρηγοριά Του στίς πονεμένες ψυχές. Ὅταν εἶναι πολλές καί μεγάλες οἱ δοκιμασίες μας, τότε καί οἱ μυστικές ἐπισκέψεις καί παρακλήσεις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἶναι περισσότερες καί μεγαλύτερες. Μᾶς δίνει ὁ Δωρεοδότης «σύν τῷ πειρασμῷ καί τήν ἔκβασιν», ὥστε νά μποροῦμε νά τόν ἀντέξουμε. Καί ὅσο μεγαλύτεροι εἶναι οἱ πειρασμοί πού ἀντιμετωπίζουμε, τόσο ἰσχυρότερη εἶναι ἡ θεία παράκληση πού μᾶς ἐπιδαψιλεύει ὁ Κύριος. «Κατά τήν λύπην καί ἡ παράκλησις». Πόσο ὡραῖα διατυπώνει τήν ἀλήθεια αὐτή ὁ ἱερός Ψαλμωδός! «Κατά τό πλῆθος τῶν ὀδυνῶν μου ἐν τῇ καρδίᾳ μου αἱ παρακλήσεις σου εὔφραναν τήν ψυχήν μου» (Ψαλ. ϟγ΄ [93] 19). Κύριε, ἀνάλογες μέ τίς θλίψεις μου ἦταν καί οἱ παρηγοριές πού μοῦ χάρισες. Ἀνάλογες μέ τό πλῆθος τῶν πόνων πού ἔσχιζαν τήν καρδιά μου ἦταν καί οἱ παρηγοριές Σου πού γέμισαν μέ εὐφροσύνη τήν ψυχή μου.

2. Τίς παρακλήσεις τοῦ Θεοῦ σέ κάθε πιστό, πού δοκιμάζεται στό πειρατήριο τῆς παρούσας ζωῆς, ὅσο πιό πολύ τίς μελετοῦμε, τόσο πιό πολύ τίς θαυμάζουμε! Δέν βρίσκουμε λόγια νά τίς περιγράψουμε! Τί ἔχετε νά πεῖτε πάνω σ᾿ αὐτό; (Σκέψεις Μελῶν…) Θαυμάζουμε πῶς μέ τή Χάρι τοῦ Θεοῦ ἀλλάζουν τά πράγματα πρός τό καλύτερο ἀπό τή μιά στιγμή στήν ἄλλη. Νά ἀναφέρουμε ἕνα παράδειγμα: Πρίν ἀπό 52 χρόνια, τό 1974, στήν ἱερά Μονή Γρηγορίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἔφθασαν νά εἶναι πολύ λίγοι οἱ μοναχοί καί ἦταν ὅλοι τους πολύ πονεμένοι. Ἀλλά τούς ἔστειλε ὁ Θεός νέα συνοδεία μέ Καθηγούμενο τόν ἀείμνηστο π. Γεώργιο Καψάνη. Κατά τήν ἐνθρόνησή του, μίλησε στήν τράπεζα τῆς Μονῆς ὁ ἅγιος Καθηγούμενος τῆς ἱερᾶς Μονῆς Διονυσίου π. Γαβριήλ, ἐπάνω στό ρητό: «τό ἑσπέρας αὐλισθήσεται κλαυθμός καί εἰς τό πρωΐ ἀγαλλίασις» καί τόνισε ὅτι, ὅπως ὁ οὐρανός δέν εἶναι πάντοτε συννεφιασμένος καί βροχερός, ἀλλά κάποια στιγμή καθαρίζει ἡ ἀτμόσφαιρα καί προβάλλει λαμπρός ὁ ἥλιος, ἔτσι καί στήν ἱερά Μονή Γρηγορίου, ἄλλαξε ἡ εἰκόνα της πρός τό καλύτερο ἀπό τή μιά στιγμή στήν ἄλλη.

Εἴθε καί τῆς δικῆς μας πνευματικῆς ζωῆς ἡ εἰκόνα νά ἀλλάξει πρός τό καλύτερο. Οἱ δυσκολίες πού σήμερα ἀντιμετωπίζουμε εἶναι συννεφάκια καί γρήγορα θά περάσουν. Θά ἔλθει ἡ θεία παράκληση καί θά παρασύρει τά πάντα ἡ πυρκαγιά τῆς δοξολογίας τοῦ Θεοῦ.

Τό ἑπόμενο θέμα μας θά εἶναι ἀπό τό ἄρθρο «Πῶς νά σοῦ μιλήσω, Μάνα μου;», «Πρός τή Νίκη», τεῦχ. 919/Νοέμβριος 2026/ σελ. 14-15.