24. «Διά πολλῶν θλίψεων δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ»

Μεταφορτώσεις

Θέμα για τους κυκλάρχες

 

Ὅπως εἴδαμε σέ προηγουμένη συμμελέτη μας, στά Λύστρα τῆς Μ. Ἀσίας ὁ ἀπόστολος Παῦλος λιθοβολήθηκε καί νόμισαν ὅλοι ὅτι πέθανε. Καί ἐνῶ πῆγαν οἱ πιστοί νά τόν σηκώσουν γιά νά τόν θάψουν, ἐκεῖνος μέ τή Χάρι τοῦ Θεοῦ σηκώθηκε καί εἰσῆλθε ἀτρόμητος καί πάλι στήν πόλη. Τήν ἑπομένη μετέβησαν μέ τόν Βαρνάβαν στή Δέρβη, πού ἦταν τό πλέον μακρινό σημεῖο τῆς περιοδείας τους. Καί ἀπό ἐκεῖ, ἀφοῦ κήρυξαν τό Εὐαγγέλιο καί πίστευσαν ἀρκετοί, πῆραν τόν δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς. Τό τί ἔκαναν ἀπό ὅπου περνοῦσαν, θά τό δοῦμε στήν παρούσα συμμελέτη μας.

Μελέτη περικοπῆς: Πράξ. ιδ´ 21-22.

1. Τί μᾶς λέει ὁ ἱερός Συγγραφέας ὅτι ἔκαναν στίς πόλεις Λύστρα, Ἰκόνιο καί Ἀντιόχεια οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι; «Ἐπεστήριζον τάς ψυχάς τῶν μαθητῶν». Δέν λέγει ἁπλῶς «στηρίζοντες» ἀλλά «ἐπιστηρίζοντες». Τούς στήριζαν δηλαδή περισσότερο στήν πίστη τους στόν Χριστόν, στόν Ὁποῖο εἶχαν πιστεύσει μέ τό κήρυγμά τους.

Χρειαζόταν ἄραγε αὐτός ὁ ἐπιστηριγμός; Ἀσφαλῶς. Γιατί; Διότι οἱ ἴδιοι οἱ Ἀπόστολοι πού τούς εἶχαν κηρύξει τό Εὐαγγέλιο, εἶχαν διωχθεῖ καί ἦταν ἐνδεχόμενο νά περνοῦσαν μέσα ἀπό τή διάνοια τῶν πιστῶν διάφοροι λογισμοί ἀμφιβολίας, ὡς πρός τό ἐάν ἦταν ἀληθινά καί θεοκίνητα τά λόγια πού τούς δίδαξαν. Ὁ Σατανᾶς ἀναμφίβολα θά ἐπιχειροῦσε νά σπείρει μέσα τους σπέρματα ἀμφιβολίας, μέ σκοπό νά ματαιώσει τήν ἀπομάκρυνσή τους ἀπό τά δίχτυα του καί τήν αἰώνια σωτηρία τους.

Ἀλλά μήπως καί ὁρισμένοι συνάνθρωποί τους, ὑποκινούμενοι ἀπό τόν Διάβολο, δέν θά γίνονταν αἰτία νά προβληματισθοῦν οἱ νέοι πιστοί; Ὁπωσδήποτε ναί. Ὅσοι ἀρχίζουν τή ζωή καί πορεία τῆς πίστεως, «δέν χρειάζεται πολύ διά νά σκοντάψουν. Αἱ παλαιαί των γνωριμίαι ἐπιμένουν νά τούς προσελκύσουν πάλιν μεθ᾿ ἑαυτῶν… ἄλλοι τούς χλευάζουν καί τούς εἰρωνεύονται καί ἄλλοι τούς φοβίζουν μέ τόν κίνδυνον πού διατρέχουν ἀνθιστάμενοι εἰς τό ρεῦμα πού παρασύρει ὅλους. Ἀκριβῶς δι᾿ αὐτό ἔχουν ἀνάγκην ἐπιστηριγμοῦ» (Π. Ν. Τρεμπέλας).

Αὐτή ἄραγε ἡ ἀνάγκη ἐπιστηριγμοῦ ὑπάρχει καί γιά μᾶς σήμερα; Μάλιστα, διότι ὅλοι εἴμαστε ἄνθρωποι ἀδύναμοι καί διατρέχουμε τόν κίνδυνο νά μειωθεῖ ὁ ζῆλος μας ἀπό διάφορα περιστατικά, ἀπό πρόσωπα καί πράγματα, καί νά χάσουμε τόν προσανατολισμό μας ὡς πρός τόν τελικό σκοπό τῆς ζωῆς μας, τήν αἰώνια δηλαδή σωτηρία μας. Πνέουν πολλά ἰδεολογικά ρεύματα γύρω μας, πού ἀπειλοῦν τή σταθερότητά μας στήν ὀρθή πίστη καί ὀρθή ζωή. Ἐφόσον ζοῦμε στόν ἄστατο κόσμο, κινδυνεύουμε. Κανείς δέν εἶναι ἄπτωτος καί ἀσφαλής. Γι᾿ αὐτό καί προτρέπει ὁ ἀπόστολος Παῦλος «μετά φόβου καί τρόμου» νά ἐργαζόμαστε γιά νά φέρουμε εἰς πέρας τή σωτηρία μας (Φιλιπ. β´ 12) καί νά μήν ξεθαρρεύουμε.

Πῶς ἐπιτυγχάνεται ὁ ἐπιστηριγμός μας; Μέ πολλούς τρό­πους. Σκέφτεσθε μερικούς; Μέ τήν τακτική ἐπικοινωνία μας μέ τόν Πνευματικό μας, στόν ὁποῖο θά ἀνοίγουμε τήν καρδιά μας καί θά ἀναφέρουμε κάθε λογισμό καί δυσκολία μας. Μέ τήν ἐπικοινωνία μας μέ πνευματικούς ἀδελφούς ἐμπειρότερους στόν πνευματικό ἀγώνα, ἀπό τούς ὁποίους θά μαθαίνουμε πῶς ξεπέρασαν τυχόν κι αὐτοί ἀνάλογες καταστάσεις. Μέ τήν προσευχή μας τή θερμή καί τήν ἐπίκληση τῆς θείας βοήθειας κλπ. Ἀλλά καί οἱ ἑβδομαδιαῖες αὐτές συμμελέτες μας δέν μᾶς ἐπιστηρίζουν; Τί λέει ἡ πείρα μας;

2. Τί ἄλλο ἔλεγαν οἱ Ἀπόστολοι στούς πιστούς τῶν πόλεων ἐπιστρέφοντας ἀπό τήν περιοδεία τους γιά νά τούς ἐπιστηρίξουν; Ὅτι δέν πρέπει νά τά χάνουν καί νά μειώνεται ὁ ζῆλος τους καί νά εἶναι ἀσταθή τά βήματά τους στήν πνευματική πορεία τους ἐξαιτίας τῶν διαφόρων δυσκολιῶν, διότι οἱ δυσκολίες καί οἱ θλίψεις εἶναι ἀναπόφευκτες, προκειμένου νά εἰσέλθουμε στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

Νά προσέξουμε τή μικρή λέξη «δεῖ», πού χρησιμοποιεῖ ὁ θεό­πνευστος Λουκᾶς. Τί σημαίνει; Ὅτι μέ πολλές θλίψεις πρέπει νά εἰσέλθουμε στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Πρέπει, χρειάζεται, εἶναι ἀπαραίτητο νά θλιβοῦμε στή γῆ, γιά νά κληρονομήσουμε τήν ἀνέκφραστη εὐτυχία τοῦ Παραδείσου στόν οὐρανό. «Τά μέν ἐνταῦθα», ἔλεγε ὁ ἱερός Χρυσόστομος, «σκάμματα (ἀγῶνες καί κόποι καί πόνοι), τά δέ μετά ταῦτα ἔπαθλα καί στέφανοι» (ΕΠΕ 5, 326).

Γιατί εἶναι ἀπαραίτητες καί ἀναπόφευκτες οἱ θλίψεις καί οἱ δυσκολίες στήν πορεία τῆς ζωῆς μας; Διότι αὐτό ὅρισε ὁ Θεός ἀμέσως μετά τήν πτώση τῶν Πρωτοπλάστων. Ἡ ζωή τοῦ ἀνθρώπου δέν θά ἦταν πλέον ρόδινη. Καί οἱ γενικότερες θλίψεις, ἀλλά καί οἱ θλίψεις τῆς πνευματικῆς ζωῆς ἐντάσσονται μέσα στό σχέδιο τοῦ Θεοῦ γιά τήν παιδαγωγία καί σωτηρία μας. Τί εἶπε ὁ Θεός στούς Πρωτοπλάστους ἐκδιώκοντάς τους ἀπό τόν Παράδεισο τῆς Ἐδέμ; Στήν Εὔα εἶπε· «πληθύνων πληθυνῶ τάς λύπας σου καί τόν στεναγμόν σου· ἐν λύπαις τέξῃ τέκνα». Στόν δέ Ἀδάμ· «ἐπικατάρατος ἡ γῆ ἐν τοῖς ἔργοις σου· ἐν λύπαις φαγῇ αὐτήν πάσας τάς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου…» (Γεν. γ´ 16-19).

Τί εἶπε ἐπίσης ὁ Θεός, ὅταν ἦλθε καί ἔζησε στή γῆ γιά νά μᾶς λυτρώσει ἀπό τή δουλεία τοῦ Σατανᾶ; «τί στενή ἡ πύλη καί τεθλιμμένη ἡ ὁδός ἡ ἀπάγουσα εἰς τήν ζωήν, καί ὀλίγοι εἰσίν οἱ εὑρίσκοντες αὐτήν!» (Ματθ. ζ´ 14). Δέν ὑποσχέθηκε ἐπίσης καλοπέραση, εὐζωΐα καί εὐημερία σ᾿ ὅσους ἀποφασίσουν νά Τόν ἀκολουθήσουν. Ἀλλά τί; Σταυρό. Θυμάστε τούς λόγους Του; «εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καί ἀρά­τω τόν σταυρόν αὐτοῦ καί ἀκολουθείτω μοι» (Ματθ. ιστ´ 24).

Γιατί ὅμως παρουσιάζεται κάποτε ὁ δρόμος τῆς ἀρετῆς πιό δύσκολος, γεμάτος ἀγκάθια καί θλίψεις; Διότι ὁ ἑαυτός μας ἔχει κακομάθει στήν εὔκολη ζωή τῆς ἁμαρτίας καί πρέπει νά πιεσθοῦμε, νά βιάσουμε τόν ἑαυτό μας. Αὐτό εἶναι τό δυσάρεστο γιά πολλούς.

Ποιός ἄραγε εἶναι ὁ σκοπός τῶν θλίψεων;

Οἱ θλίψεις εἶναι τό δοκιμαστήριον τῆς ἀρετῆς μας καί τῆς ἀγά­πης μας πρός τόν Θεόν. Ὁ Μέγας Βασίλειος ἔλεγε: «κυβερνήτην (=πλοίαρχο) μέν ὁ χειμών (ἡ θαλασσοταραχή), καί τόν ἀθλητήν τό στάδιον, τόν στρατηγόν ἡ παράταξις (ὁ πόλεμος), τόν μεγαλόψυχον ἡ συμφορά, τόν Χριστιανόν δέ πειρασμός δοκιμάζει» (PG 31, 317). «Ἡ πρός Θεόν ἀγάπη, διά τῆς τῶν πειρασμῶν θλίψεως, μάλιστα κομίζεται τό δοκίμιον», ἔλεγε καί ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς (PG 150, 1073).

Ἡ θλίψη εἶναι τό φάρμακο πού χρησιμοποιεῖ ὁ Θεός γιά τήν θεραπεία μας· εἶναι ἡ παιδαγωγική μέθοδός Του γιά ἁγιασμό μας (βλ. Ἑβρ. ιβ´ 1-13). Μέ τίς θλίψεις μᾶς προετοιμάζει γιά νά μᾶς χαρίσει «αἰώνιον βάρος δόξης» στή Βασιλεία Του (βλ. Β´ Κορ. δ´ 17).

Μέ τή θλίψη, ἔλεγε πάλι ὁ ἱερός Χρυσόστομος, ἡ ψυχή «μεγάλα καρποῦται ἀγαθά… Καί γάρ τόν τῦφον (τήν ὑπερηφάνειαν) περισπᾷ, καί τήν ραθυμίαν ἐκκόπτει πᾶσαν ἡ θλῖψις, καί πρός ὑπομονήν ἀλείφει (γυμνάζει), ἐκκαλύπτει (φανερώνει) τῶν ἀνθρωπίνων πρα-γμάτων τήν εὐτέλειαν» (γιά νά μήν προσκολλᾶται ἡ καρδιά μας σ᾿ αὐτά) (ΕΠΕ 20, 44). Ἡ ταπείνωση πού προκαλοῦν οἱ θλίψεις γίνεται μαγνήτης πού ἑλκύει ἐπάνω μας τή Χάρι τοῦ Θεοῦ.

Τί λέει σχετικά καί ἡ ζωή τοῦ Θεανθρώπου καί ὅλων τῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας μας; Διαρκής θλίψη δέν ἦταν ἀπ᾿ ἀρχῆς μέχρι τέλους ἡ ἐπί γῆς ζωή τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ; Θυμάστε τί γράφει γιά τά παθήματα τοῦ Θεανθρώπου ὁ ἀπόστολος Παῦλος; «Ἔπρεπε γάρ αὐτῷ, δι᾿ ὅν τά πάντα καί δι᾿οὗ τά πάντα, πολλούς υἱούς εἰς δόξαν ἀγαγόντα, τόν ἀρχηγόν τῆς σωτηρίας αὐτῶν διά παθημάτων τελειῶσαι» (Ἑβρ. β´ 10). Καί ἐφόσον ἔπαθε τόσα παθήματα ὁ Ἴδιος, «ἐν ᾧ γάρ πέπονθεν αὐτός πειρασθείς, δύναται τοῖς πειραζομένοις βοηθῆσαι» (Ἑβρ. β´ 18).

Ποιός Ἅγιος ἐπίσης τῆς Ἐκκλησίας ἔζησε ζωή χωρίς δυσκολίες καί θλίψεις; Νά θυμηθοῦμε τόν Ἀβραάμ, τόν Ἰωσήφ, τόν Ἰώβ, τόν Δαβίδ, τόν ἀπόστολο Παῦλο, τούς Τρεῖς Ἱεράρχες, τόν Ἅγιο Νεκτάριο κλπ. Ὅλοι ἀνεξαιρέτως γνώρισαν θλίψεις. Ἔ­μει­ναν ὅμως σταθεροί καί ἀκλόνητοι στήν πίστη καί ἀγάπη πρός τόν Θεόν καί μακαρίζονται αἰωνίως (βλ. Ἰακώβ ε´ 10-11).

Νά θυμόμαστε ἐπίσης ὅτι οἱ θλίψεις πού ἐπιτρέπει ὁ Θεός νά μᾶς βρίσκουν εἶναι ἀνάλογες πρός τίς ἀντοχές μας. Τί γράφει σχετικά ὁ ἀπόστολος Παῦλος; «πειρασμός ὑμᾶς οὐκ εἴληφεν εἰ μή ἀνθρώπινος (μέσα στά ἀνθρώπινα μέτρα)· πιστός (ἀξιόπιστος) δέ ὁ Θεός, ὅς οὐκ ἐάσει (δέν θά ἀφήσει) ὑμᾶς πειρασθῆναι ὑπέρ ὅ δύνασθε, ἀλλά ποιήσει σύν τῷ πειρασμῷ καί τήν ἔκβασιν τοῦ δύνασθαι ὑμᾶς ὑπενεγκεῖν» (νά μπορεῖτε νά τόν ὑποφέρετε) (Α´ Κορ. ι´ 13). Δέν μᾶς ἀφήνει μόνους στή δοκιμασία μας ὁ Θεός. Ὅπως ἔλεγε ὁ ποιητής Γ. Βερίτης: «Κάποιος βαδίζει στό πλευρό / (τῆς ψυχῆς πού θλίβεται) τῆς ἁπαλαίνει τόν σταυρό (τῆς δοκιμασίας) / σφογγίζει τόν ἱδρώτα».

Μή λησμονοῦμε ποτέ στίς δύσκολες ἀσφαλῶς ὧρες τῶν θλίψεών μας τόν σκοπό γιά τόν ὁποῖο τίς ἐπιτρέπει ὁ φιλάνθρωπος Θεός. Ἄς ἐμπιστευόμαστε στήν ἀγάπη Του ὑπομένοντας μέ τήν ἐλπίδα καί βεβαιότητα πού πηγάζει ἀπό τίς παναληθεῖς ὑποσχέσεις Του: «ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἕξετε· ἀλλά θαρσεῖτε ἐγώ νενίκηκα τόν κόσμον»· καί «ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται» (Ἰω. ιστ´ 33, Μάρκ. ιγ´ 13).

ΣΥΝΘΗΜΑ: «Διά πολλῶν θλίψεων δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ» (Πράξ. ιδ΄ 22 ).