Ἀποστολικό Ἀνάγνωσμα Κυριακῆς 15 Μαρτίου 2026, Κυριακή τῆς Σταυροπροσκυνήσεως (Ἑβρ. δ΄ 14 – ε΄ 6)
Ἀδελφοί, ἔχοντες ἀρχιερέα μέγαν διεληλυθότα τοὺς οὐρανούς, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ, κρατῶμεν τῆς ὁμολογίας. οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμπαθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν, πεπειρασμένον δὲ κατὰ πάντα καθ᾿ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας. προσερχώμεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεον καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν. Πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς ἐξ ἀνθρώπων λαμβανόμενος ὑπὲρ ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὸς τὸν Θεόν, ἵνα προσφέρῃ δῶρά τε καὶ θυσίας ὑπὲρ ἁμαρτιῶν, μετριοπαθεῖν δυνάμενος τοῖς ἀγνοοῦσι καὶ πλανωμένοις, ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περίκειται ἀσθένειαν· καὶ διὰ ταύτην ὀφείλει, καθὼς περὶ τοῦ λαοῦ, οὕτω καὶ περὶ ἑαυτοῦ προσφέρειν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν. καὶ οὐχ ἑαυτῷ τις λαμβάνει τὴν τιμήν, ἀλλὰ καλούμενος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, καθάπερ καὶ Ἀαρών. οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς οὐχ ἑαυτὸν ἐδόξασε γενηθῆναι ἀρχιερέα, ἀλλ᾿ ὁ λαλήσας πρὸς αὐτόν· υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε· καθὼς καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει· σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ.
ΣΚΕΨΕΙΣ – ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ – ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ
Τὴν Γ΄ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν, ποὺ ὀνομάζεται Κυριακὴ τῆς Σταυροπροσκυνήσεως, ἡ Ἐκκλησία μας ὑψώνει στὸ μέσο τῶν ἱερῶν Ναῶν μας τὸ πανσεβάσμιο Ξύλο, τὸν τίμιο καὶ ζωοποιὸ Σταυρὸ τοῦ Κυρίου. Ἀτενίζοντάς τον οἱ πιστοὶ νιώθουμε σκιρτήματα συγκινήσεως καὶ ἱεροῦ δέους. Σπεύδουμε νὰ τὸν προσκυνήσουμε καὶ λαμβάνουμε δύναμη καὶ παρηγοριὰ στὸν πνευματικό μας ἀγώνα. Στὴ θέα του ὁ διάβολος «φρίττει καὶ τρέμει, μὴ φέρων καθορᾶν αὐτοῦ τὴν δύναμιν» (Τροπάριον Αἴνων πλ. δ΄ ἤχου). Φρίττει καὶ τρέμει, διότι δὲν ἀντέχει ν᾿ ἀντικρίσει τὴ δύναμή του.
1. Ὁ Θρόνος τῆς Χάριτος
Ἡ ἀποστολικὴ περικοπὴ τῆς ἡμέρας, ἀπὸ τὴν πρὸς Ἑβραίους Ἐπιστολή, εἶναι σχετικὴ μὲ τὸν Τίμιο Σταυρό. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ὁ θεόπνευστος Ἀπόστολος μᾶς παρακινεῖ: «προσερχώμεθα μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεον καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν». Ἂς πλησιάζουμε, δηλαδή, μὲ θάρρος στὸν βασιλικὸ Θρόνο, ἀπὸ τὸν ὁποῖο πηγάζει ἡ Χάρις, γιὰ νὰ λάβουμε συγχώρηση γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας καὶ Χάρι, ποὺ θὰ μᾶς ἐνισχύσει σὲ κάθε κρίσιμη ὥρα πειρασμοῦ.
Ὁ βασιλικὸς Θρόνος τοῦ Κυρίου δὲν ἐκφράζει ἀλαζονεία, οὔτε ἀπαιτεῖ ὑποταγή· ἀλλὰ πηγάζει ἀπὸ αὐτὸν τὸ ἔλεος καὶ ἡ Χάρις, ὅπως ἀκούσαμε· ἔλεος γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας. Ὅλοι μας ἔχουμε ἀνάγκη ἀπὸ τὸ θεῖο αὐτὸ ἔλεος. Διότι καθημερινὰ ἁμαρτάνουμε, κάποτε χωρὶς νὰ τὸ ἀντιλαμβανόμαστε. Ἀπὸ τὸν Θρόνο αὐτὸ θὰ λάβουμε καὶ Χάρι στὸν πνευματικό μας ἀγώνα, στὸν ἀγώνα τῆς ἀρετῆς. Χάρι «εἰς εὔκαιρον βοήθειαν»· δύναμη κατὰ τὴν ὥρα τοῦ πειρασμοῦ. Ὑπάρχει, ἀλήθεια, στιγμὴ τῆς ζωῆς μας, ποὺ νὰ μὴν ἔχουμε ἀνάγκη ἀπὸ τὴν ἐνίσχυση αὐτή; Ἀνεξάντλητη πηγὴ ἐλέους καὶ Χάριτος εἶναι ὁ Θρόνος τοῦ Κυρίου.
Ὁ Θρόνος αὐτὸς δὲν εἶναι ἄλλος ἀπὸ τὸν Τίμιο Σταυρό του. Ὁ Σταυρός, ἐπάνω στὸν ὁποῖο ὁ ἐνανθρωπήσας Θεός, ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, πρόσφερε ὡς Ἀρχιερέας τὴν ἀπολυτρωτικὴ Θυσία του, γιὰ νὰ μᾶς ἐλευθερώσει ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ τὸν θάνατο. «Ὁ Σταυρὸς τὴν γῆν οὐρανὸν ἐποίησε, τοὺς ἀνθρώπους τοῖς ἀγγέλοις ἀνέμειξε, τῆς ἁμαρτίας τὴν δύναμιν ἠφάνισε, τὴν ἀρετὴν κατεφύτευσε» (ΕΠΕ 26, 98), ἐπισημαίνει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Ἔκανε τὴ γῆ οὐρανό, ἕνωσε τοὺς ἀνθρώπους μὲ τοὺς ἀγγέλους, ἐξαφάνισε τὴ δύναμη τῆς ἁμαρτίας, φύτεψε τὴν ἀρετή. Αὐτὸς εἶναι ὁ Θρόνος τοῦ Κυρίου· Θρόνος βασιλικός, βαμμένος μὲ θεϊκὸ Αἷμα.
Μποροῦμε ὁποιαδήποτε ἡμέρα καὶ ὥρα νὰ πλησιάζουμε τὸν Θρόνο αὐτό. Τί περιμένουμε λοιπόν; Μᾶς πιέζει τὸ βάρος τῆς ἁμαρτίας; Μᾶς τρομάζει ἡ ἀνηφορικὴ ὁδὸς τῆς ἁγιότητας; Στὸν Θρόνο τοῦ ἐσταυρωμένου Κυρίου ἂς προστρέχουμε. Ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ ποὺ ὑψώθηκε στὸν Γολγοθᾶ, λυτρώνει, ἐμπνέει καὶ ἐνισχύει τοὺς πιστούς. Στὴ σκιά του θὰ βροῦμε κι ἐμεῖς ἔλεος καὶ Χάρι!
2. Θαυμαστὴ προτύπωση τοῦ Μυστηρίου
Στὸ τέλος τῆς περικοπῆς ὁ Ἀπόστολος σημειώνει μιὰ παράδοξη προφητεία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἡ ὁποία ἀναφέρεται στὸν Μεσσία: «Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ». Δηλαδή, Ἐσὺ ὁ Μεσσίας εἶσαι Ἱερέας αἰώνιος, σύμφωνα μὲ τὴν ἱερατικὴ τάξη τοῦ Μελχισεδέκ. Τὸ ἱερὸ βιβλίο τῆς Γενέσεως μᾶς πληροφορεῖ ὅτι ὁ Μελχισεδὲκ ἦταν «ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου» (Γεν. ιδ΄ 17) καὶ ὅτι βγῆκε νὰ προϋπαντήσει τὸν πατριάρχη Ἀβραάμ, ὅταν ἐκεῖνος ἐπέστρεφε νικητὴς ἀπὸ τὸν πόλεμο γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τοῦ ἀνεψιοῦ του Λώτ. Πρόσφερε τότε στὸν Ἀβραὰμ «ἄρτους καὶ οἶνον» καὶ τὸν εὐλόγησε. Ὁ δὲ Ἀβραὰμ τοῦ χάρισε τὸ ἕνα δέκατο ἀπὸ τὰ λάφυρά του.
Σύμφωνα μὲ τοὺς ἱεροὺς ἑρμηνευτές, τὸ μυστηριῶδες αὐτὸ πρόσωπο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης προτυπώνει τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό. Ὁ Κύριος ὡς Ἀρχιερέας δὲν θυσίασε ταύρους καὶ τράγους, ὅπως οἱ ἱερεῖς τῶν Ἑβραίων, ἀλλὰ τὸν ἴδιο τὸν Ἑαυτό του μὲ θάνατο σταυρικό. Εἶναι δὲ συγκλονιστικὸ τὸ ὅτι μᾶς προσφέρει τὸ ἄχραντο Σῶμα του, τὸ Ὁποῖο σταυρώθηκε στὸν Γολγοθᾶ, καὶ τὸ τίμιο Αἷμα του, ποὺ ἀπέρρευσε ἀπὸ τὶς πληγές του, σὲ κάθε θεία Λειτουργία ὑπὸ τὰ ταπεινὰ εἴδη τοῦ ἄρτου καὶ τοῦ οἴνου, ὅπως προτυπώθηκαν πολλοὺς αἰῶνες νωρίτερα ἀπὸ τὸν Μελχισεδέκ. Μᾶς προσφέρει τὸν καθαγιασμένο Ἄρτο καὶ Οἶνο, γιὰ νά μεταλάβουμε οἱ πιστοί, στὸ ἱερὸ Μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας.
Ἂς προσερχόμαστε στὸ φοβερὸ αὐτὸ Μυστήριο μὲ τὴν κατάλληλη προετοιμασία. Ὁ Μελχισεδὲκ πρόσφερε «ἄρτους καὶ οἶνον» σὲ αὐτοὺς ποὺ ἐπέστρεψαν ἀπὸ πόλεμο, ἀπὸ νικηφόρο πόλεμο. Ἀντίστοιχα καὶ ὁ μεγάλος Ἀρχιερέας προσφέρει τὸν καθαγιασμένο Ἄρτο καὶ Οἶνο «τοῖς ἐκ τοῦ νοεροῦ πολέμου πρὸς αὐτὸν ἀναστρέφουσι» (ΕΠΕ 13, 332), σημειώνει ὁ ὅσιος Μᾶρκος ὁ ἐρημίτης. Δηλαδή, σὲ αὐτοὺς ποὺ ἐπιστρέφουν πρὸς Αὐτὸν ἀπὸ τὸν νοερὸ πόλεμο μὲ τὰ πάθη· σὲ αὐτοὺς πού μετανοοῦν γιὰ τὶς ἁμαρτίες τους, ποὺ ἐξομολογοῦνται, καὶ μὲ τὴν εὐλογία τοῦ Πνευματικοῦ τους προσέρχονται νὰ μεταλάβουν τὰ ἄχραντα Μυστήρια. Μὲ τὴν κατάλληλη λοιπὸν προετοιμασία ἂς προσερχόμαστε κι ἐμεῖς, ὥστε νὰ μεταλαμβάνουμε «Σῶμα καὶ Αἷμα Χριστοῦ εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ εἰς ζωὴν αἰώνιον».
